Projecten
Producten
Bedrijven
Vacatures
Agenda
Awards
Podcasts
more_horiz
Videos
Magazine
Favorieten
Profiel
Uitloggen
Joost Ector
Copyright: Maarten van Haaff
Het schaamteloze monument
4 februari 2020, 10:45
De belangrijkste reden dat niemand het heeft over bouwschaamte, is dat we het probleem – in theorie althans – volledig onder controle hebben. We hebben in circulariteit de toverformule gevonden die alle gêne overbodig maakt. In de toekomst zal alles wat we produceren, ook in de bouw, weer netjes uit elkaar kunnen in onderdelen of grondstoffen om in een andere configuratie op een andere plek opnieuw gebruikt te worden. Eén groot ballet van materialen dat zich op tal van verschillende snelheden door de ruimte en de tijd beweegt, dat is het ideaalbeeld.
Ik probeer me soms voor te stellen wat het voor architectuur betekent wanneer tijdelijkheid het expliciete uitgangspunt wordt. Wat het betekent om te wonen en te werken in omgevingen die ontworpen zijn om ongedaan gemaakt te kunnen worden. Wat kunnen we voor relaties aangaan met gebouwen die zich in feite bij voorbaat voor hun aanwezigheid verontschuldigen?
Architectuur heeft het vermogen om te spelen met de tijd. Gebouwen vormen niet alleen een beschutting tegen weer en wind of tegen ongewenste indringers, maar ook tegen het verglijden van de tijd. Niet voor niets zijn we gefascineerd door plekken waar de tijd lijkt te hebben stilgestaan. Waarvan de ouderdom respect afdwingt of zelfs een relativerend gevoel van nietigheid veroorzaakt, of ons een handvat biedt om ons in een andere tijd te kunnen verplaatsen. Zware, koele, monolithische bouwwerken die rust ademen en de tijd afdoen als bijzaak.
Natuurlijk weten we best dat we niet werkelijk door de tijd reizen en dat de klok altijd tikt. En snappen we ook wel dat geen enkel bouwwerk, net zomin als wij zelf, het eeuwige leven heeft. Niets is tenslotte voor eeuwig. En toch;
willing suspension of disbelief
heet dat in de vertelkunst, het halfbewuste vermogen om ongeloof op te schorten en je mee te laten voeren in het verhaal. In architectuur betekent het de verleiding om tegen beter weten in een beetje in onsterfelijkheid te geloven – in ieder geval in de poëzie die bij die illusie hoort.
Hoe gaan we die circulaire paradigmaverschuiving, die omkering zelfs, straks beleven? Onze gebouwen zijn dan niet langer meer eeuwig maar tijdelijk, tenzij ze per ongeluk – misschien zelfs tegen hun intenties in – de dans ontspringen. Betekent dat voor onszelf als bewoners/gebruikers niet dat we straks in principe onderweg zijn tenzij we toevallig ergens langer mogen blijven, in plaats van thuis tenzij we ervoor kiezen om erop uit trekken?
Architecten krijgen de schizofrene taak om hun ziel en zaligheid te leggen in ontwerpen waarin zelfrelativering of misschien zelfs zelfverloochening een hoofdrol speelt. Want is een circulair gebouw geslaagd als het eindeloos blijft bestaan, ondanks alle moeite die we steken in het faciliteren van disassemblage? Of is het pas succesvol als het snel en moeiteloos weer wordt opgeheven? Wanneer niet meer duidelijk is of ‘overleven’ of ‘oplossen’ het hoogste doel vertegenwoordigt, verandert ontwerpen in een bezigheid die per definitie hinkt op twee gedachten, lijkt me.
Probeer eens te bedenken hoe we de revolutionaire circulaire gebouwen van begin eenentwintigste eeuw straks monumentaal zullen verklaren. Misschien zullen we ze tegen hun zin en bedoeling in moeten fixeren, een vorm van gevangenschap. Of we zullen ze grootmoedig loslaten terwijl we met VR-brillen hun BIM-modellen koesteren.
Bouwen wordt een vorm van performance art die zich met een gletsjerachtige traagheid voltrekt. Ik weet eerlijk gezegd nog niet of ik er naar uitkijk. Aansprekender vind ik voorlopig de mogelijkheid dat het maken van een onverwoestbaar gebouw binnen de nieuwe norm een daad van verzet wordt. Een spannende en roekeloze onderneming waarbij we onverantwoorde hoeveelheden energie steken, op allerlei manieren, in het onlosmakelijk samenbrengen van allerlei zeldzame en eenmalige bouwmaterialen tot een écht toevluchtsoord dat de tijd trotseert. Dat onmiskenbaar schade aanricht en desondanks waardevol zal zijn. Een schaamteloos monument.
Voorlopig vind ik dat zo’n uitdagend idee dat ik de ongeloofwaardigheid ervan graag nog even voor me uitschuif.
Joost Ector is architect-directeur van
Ector Hoogstad Architecten
. Voor Architectenweb schrijft Joost Ector iedere maand een column, waarin hij ontwikkelingen die van invloed zijn op het architectenvak van duiding voorziet.
Trefwoorden
joost ector
column
circulariteit
circulair bouwen
Best gelezen
1
Hoogste elftallen van Ajax nemen nieuw gebouw op De Toekomst in gebruik
woensdag, 11 november
2
Plan voor wijk met 2.300 woningen op terrein Máxima MC Eindhoven
woensdag, 11 november
3
Rinske Wikkerink verlaat Kraaijvanger en begint eigen bureau
dinsdag, 10 november
4
Lunchevents rond parametrisch ontwerpen en overkoepelende systemen voor AI op Digibouw 2026
woensdag, 11 november
5
Houten woongebouw verlevendigt achterkant van winkelcentrum
maandag, 9 november
Gerelateerde nieuwsberichten
We gaan het oplossen
7 januari 2020
Verleden voltooid
3 december 2019
Faust in Canada
5 november 2019
Het ontroerendste gebouw dat ik ken
1 oktober 2019
De tweede helft
3 september 2019
Liefde in beton gegoten
4 juni 2019
Adopteer een leek
7 mei 2019
Joost Ector: 'We vinden het moeilijk om geld aan onszelf uit te geven'
8 april 2019
Het bijna-gelijk van Baudet
2 april 2019
Want ik geloof
5 maart 2019
Eenvoud
5 februari 2019
De Gele Hesjes tegen de Groene Khmers
8 januari 2019
De erfenis van premier Halsema
4 december 2018
Het eind van het begin
6 november 2018
Laat je niet gek maken
2 oktober 2018
Vergeet het ‘Bilbao-effect’
4 september 2018
Genereuze Architectuur
5 juni 2018
Hoog tijd voor hout
1 mei 2018
Architectuur van bijna niets
3 april 2018
De vergeten groente onder de deugden
6 maart 2018
Aantoonbare architectuur
6 februari 2018
De Leefbare Stad
5 december 2017
Ik wens je een wild plan
9 januari 2018
Computer says no
6 september 2022
Smart
7 november 2017
Tussenconclusie
7 juni 2022
Waarom springen we niet?
3 oktober 2017
Het moet weer eens gezegd
5 september 2017
Varkens
6 juni 2017
De geruststellende domheid van slimme systemen
2 mei 2017
2023 in tien columns door Joost Ector
25 december 2023
De Zaak Naturalis
4 april 2017
De schijn van duurzaamheid bedriegt
7 maart 2017
Stoïcijnse Schoonheid
7 februari 2017
Praise the Lord
6 juni 2023
Tijdbom
10 januari 2017
Architectuurkoning
2 mei 2023
Ruimte als instrument
6 december 2016
Inclusief is het nieuwe exclusief
1 november 2016
Bouw goed of bouw niet
4 oktober 2016
Managementsamenvatting
3 oktober 2023
Geen Nazomerdagdroom
6 september 2016
Help
7 juni 2016
Thuisloos
5 december 2023
Plat
7 november 2023
Omdat het kan!
3 mei 2016
Pudding mislukt?
6 februari 2024
Even ontspannen
9 januari 2024
Dit komt niet vanzelf goed
5 april 2016
Schouders onder World Expo Rotterdam 2025!
1 maart 2016
Fantastic Voyage
2 februari 2016
Hier is over nagedacht
5 maart 2024
Een (on)mogelijk overmorgen
5 januari 2016
Vergrijsd
2 april 2024
Een zekere mate van voortreffelijkheid
3 september 2024
De ideale stad
7 mei 2024
Vooruitgang
1 oktober 2024
Laat me
5 november 2024
Column
Witgewassen
3 december 2024
Column
Dicht bij huis
7 januari 2025
Column
Ontwerpen voor democratie
4 februari 2025
Column
Ingesloten
4 maart 2025
Column
Concaaf
6 mei 2025
Column
Nooit meer slopen?
1 april 2025
Column
Aan ons zal het niet liggen
3 juni 2025
Awards
Joost Ector
31 augustus 2025
Column
Ik laat me graag overtuigen
2 september 2025
Woontop
4 juni 2024
Column
We verdienen betere pers
7 oktober 2025
Column
Schoonheid behoeft geen revanche
4 november 2025
Joost Ector – genomineerd voor prijs Architect van het Jaar 2025
8 september 2025
Column
De mythe van de architect
2 december 2025
De stad als complot
4 april 2023
Woonwensdenken
7 maart 2023
Plagiaat
7 februari 2023
De goede kant
10 januari 2023
2022 in tien columns door Joost Ector
27 december 2022
Belgische toestanden
6 december 2022
Geen druppel
1 november 2022
Het nieuwe minimalisme
4 oktober 2022
Klein leed
3 mei 2022
Op blote knieën naar Groningen
5 april 2022
Architectural Masters of the Metaverse
1 maart 2022
Hoofdletter A
1 februari 2022
Een zorg minder
4 januari 2022
2021 in tien columns door Joost Ector
27 december 2021
Te af?
7 december 2021
Herfstdip
2 november 2021
Engelengeduld
5 oktober 2021
Merci
7 september 2021
Open Up!
1 juni 2021
Beloof gouden bergen
4 mei 2021
Dividend und Verbrechen
6 april 2021
De ultieme stagiair
2 maart 2021
Rampenplannen
2 februari 2021
Wederomhelzing
5 januari 2021
Te veel tijd
1 december 2020
Snap out of it
3 november 2020
Ontwerpen tegen de eenzaamheid
6 oktober 2020
Ook maar een mens
1 september 2020
Stronteigenwijs
2 juni 2020
De oplossing wordt het volgende probleem
6 mei 2020
Kleine openbaringen
7 april 2020
Op naar een succesvolle crisis
3 maart 2020
Temptation Island
5 september 2023
We gaan het oplossen
7 januari 2020
Verleden voltooid
3 december 2019
Faust in Canada
5 november 2019
Het ontroerendste gebouw dat ik ken
1 oktober 2019
De tweede helft
3 september 2019
Liefde in beton gegoten
4 juni 2019
Adopteer een leek
7 mei 2019
Joost Ector: 'We vinden het moeilijk om geld aan onszelf uit te geven'
8 april 2019
Het bijna-gelijk van Baudet
2 april 2019
Want ik geloof
5 maart 2019
Eenvoud
5 februari 2019
De Gele Hesjes tegen de Groene Khmers
8 januari 2019
De erfenis van premier Halsema
4 december 2018
Het eind van het begin
6 november 2018
Laat je niet gek maken
2 oktober 2018
Vergeet het ‘Bilbao-effect’
4 september 2018
Genereuze Architectuur
5 juni 2018
Hoog tijd voor hout
1 mei 2018
Architectuur van bijna niets
3 april 2018
De vergeten groente onder de deugden
6 maart 2018
Aantoonbare architectuur
6 februari 2018
De Leefbare Stad
5 december 2017
Ik wens je een wild plan
9 januari 2018
Computer says no
6 september 2022
Smart
7 november 2017
Tussenconclusie
7 juni 2022
Waarom springen we niet?
3 oktober 2017
Het moet weer eens gezegd
5 september 2017
Varkens
6 juni 2017
De geruststellende domheid van slimme systemen
2 mei 2017
2023 in tien columns door Joost Ector
25 december 2023
De Zaak Naturalis
4 april 2017
De schijn van duurzaamheid bedriegt
7 maart 2017
Stoïcijnse Schoonheid
7 februari 2017
Praise the Lord
6 juni 2023
Tijdbom
10 januari 2017
Architectuurkoning
2 mei 2023
Ruimte als instrument
6 december 2016
Inclusief is het nieuwe exclusief
1 november 2016
Bouw goed of bouw niet
4 oktober 2016
Managementsamenvatting
3 oktober 2023
Geen Nazomerdagdroom
6 september 2016
Help
7 juni 2016
Thuisloos
5 december 2023
Plat
7 november 2023
Omdat het kan!
3 mei 2016
Pudding mislukt?
6 februari 2024
Even ontspannen
9 januari 2024
Dit komt niet vanzelf goed
5 april 2016
Schouders onder World Expo Rotterdam 2025!
1 maart 2016
Fantastic Voyage
2 februari 2016
Hier is over nagedacht
5 maart 2024
Een (on)mogelijk overmorgen
5 januari 2016
Vergrijsd
2 april 2024
Een zekere mate van voortreffelijkheid
3 september 2024
De ideale stad
7 mei 2024
Vooruitgang
1 oktober 2024
Laat me
5 november 2024
Column
Witgewassen
3 december 2024
Column
Dicht bij huis
7 januari 2025
Column
Ontwerpen voor democratie
4 februari 2025
Column
Ingesloten
4 maart 2025
Column
Concaaf
6 mei 2025
Column
Nooit meer slopen?
1 april 2025
Column
Aan ons zal het niet liggen
3 juni 2025
Awards
Joost Ector
31 augustus 2025
Column
Ik laat me graag overtuigen
2 september 2025
Woontop
4 juni 2024
Column
We verdienen betere pers
7 oktober 2025
Column
Schoonheid behoeft geen revanche
4 november 2025
Joost Ector – genomineerd voor prijs Architect van het Jaar 2025
8 september 2025
Column
De mythe van de architect
2 december 2025
De stad als complot
4 april 2023
Woonwensdenken
7 maart 2023
Plagiaat
7 februari 2023
De goede kant
10 januari 2023
2022 in tien columns door Joost Ector
27 december 2022
Belgische toestanden
6 december 2022
Geen druppel
1 november 2022
Het nieuwe minimalisme
4 oktober 2022
Klein leed
3 mei 2022
Op blote knieën naar Groningen
5 april 2022
Architectural Masters of the Metaverse
1 maart 2022
Hoofdletter A
1 februari 2022
Een zorg minder
4 januari 2022
2021 in tien columns door Joost Ector
27 december 2021
Te af?
7 december 2021
Herfstdip
2 november 2021
Engelengeduld
5 oktober 2021
Merci
7 september 2021
Open Up!
1 juni 2021
Beloof gouden bergen
4 mei 2021
Dividend und Verbrechen
6 april 2021
De ultieme stagiair
2 maart 2021
Rampenplannen
2 februari 2021
Wederomhelzing
5 januari 2021
Te veel tijd
1 december 2020
Snap out of it
3 november 2020
Ontwerpen tegen de eenzaamheid
6 oktober 2020
Ook maar een mens
1 september 2020
Stronteigenwijs
2 juni 2020
De oplossing wordt het volgende probleem
6 mei 2020
Kleine openbaringen
7 april 2020
Op naar een succesvolle crisis
3 maart 2020
Temptation Island
5 september 2023
Toon alles
Gerelateerde video's
Joost Ector
Nominatie voor de prijs voor Architect van het Jaar 2025
Andere nieuwsberichten
Dubbel blok met woningen en andere functies op Peperkliplocatie Schiedam
13 november, 3:47
Op de Peperkliplocatie in Schiedam-Oost, waar nu nog een basisschool staat, komt een dubbel blok met onder meer 232 woningen. MoederscheimMoonen Architects en Orange Architects ontwerpen elk een deel van het Peperkwartier.
Tentoonstelling van OMA/AMO onderzoekt rol en betekenis van winkelcentra
13 november, 1:21
‘The Mall’ toont inzichten uit recent onderzoek van OMA/AMO naar de invloed van het winkelcentrum als architectonische en stedenbouwkundige typologie.
Woningbouwproject Verra van MVRDV in Boston opgeleverd
13 november, 11:48
In de Amerikaanse stad Boston is een wooncomplex met 343 appartementen naar ontwerp van MVRDV voltooid. Het uit twee gebouwen bestaande Verra bevindt zich op de nieuwe Enterprise Research Campus.
Speeltoestel Aldo van Eyck in tuin Burgerweeshuis geplaatst
12 november, 3:13
De plaatsing maakt deel uit van de ecologische en cultuurhistorische herinrichting van de buitenruimte rond het Burgerweeshuis, waarbij het oorspronkelijke ontwerp en gedachtegoed van Van Eyck als inspiratiebron dienen.
Mathenesse aan de Maas wint de Van der Leeuwprijs 2026
13 november, 2:15
Bij dit initiatief worden bewoners, ondernemers en andere partijen in de Rotterdamse wijk Mathenesse bij elkaar gebracht via huiskamerconcerten, het jaarlijkse Lentefeest, groene initiatieven en bewonersbijeenkomsten.
Tekort aan ruimte dreigt voor Gelderse bedrijven aan het water
13 november, 9:40
Movares stelt dat het beter beschermen en benutten van bestaande terreinen een eerste stap naar verbetering zou kunnen zijn.
Juridisch experts: investeringsverdragen remmen klimaatbeleid
12 november, 1:27
Internationale investeringsverdragen zitten klimaatbeleid in de Europese Unie te vaak dwars, vindt een groep van tientallen juridisch experts.
Komst Gelders Museum vrijwel rond, provincie trekt extra geld uit
12 november, 9:36
Het nieuw op te zetten Gelders Museum in Zutphen lijkt er definitief te komen.
Besluitvorming over infrastructuur moet beter, vindt kabinet
11 november, 2:05
Het huidige systeem hapert, maken ambtenaren duidelijk in een document dat ook met de Tweede Kamer is gedeeld.
Honderden bouwprojecten mogelijk stilgelegd om kwaliteitsborging
11 november, 9:23
Honderden bouwprojecten dreigen vertraging op te lopen doordat twee controleurs geen kwaliteitsborging meer mogen uitvoeren.
Ga naar het nieuws-archief
Joost Ector
Architect
0
0
0
0
Voor een optimale gebruikservaring plaatst Architectenweb functionele cookies. Wat de verschillende cookies precies doen leggen we uit in een
overzicht
. Cookies van social media kun je optioneel
aanzetten
.
Akkoord
Instellingen
Feedback
Feedback
Wij horen graag jouw feedback. Laat je reactie achter en eventueel jouw e-mail adres.
Reactie
Verstuur