Projecten
Producten
Bedrijven
Vacatures
Agenda
Awards
Podcasts
more_horiz
Videos
Magazine
Favorieten
Profiel
Uitloggen
Joost Ector
Copyright: Maarten van Haaff
Woontop
4 juni 2024, 9:00
Nu het over de poppetjes gaat raakt de inhoud weer op de achtergrond. We waren er ook al grotendeels over uitgepraat. Want na een half jaar bakkeleien bleek het
hoofdlijnenakkoord
(HoLA) weinig meer dan een selectie halfbakken ideeën uit vier verkiezingsprogramma’s met een nietje erdoor. De vraag op ieders lippen – ‘maar hóé dan?’ – moet nu worden beantwoord door een ministersploeg van topspecialisten. Het HoLA biedt het nieuwe poppetje van Volkshuisvesting en Ruimtelijke Ordening nauwelijks frisse ideeën om de wooncrisis te beëindigen. Vooral blijven roepen dat er jaarlijks honderdduizend woningen bij moeten en dan gebeurt het vast. Toch kan een écht toppoppetje ook een kans zien.
We beginnen met de
quick fixes
: bestaande woningen splitsen, recreatiewoningen permanent laten bewonen en leegstaande kantoren transformeren. Geen probleem. Daarnaast gewoon nieuwe bouwlocaties aanwijzen: ‘straatjes erbij’ rond de bebouwde kom en een wat nieuwe grootschalige woningbouwgebieden bij al aanwezige infrastructuur. Net zo makkelijk. En procedures gewoon versnellen door bezwaarmogelijkheden te schrappen. En dan zeg je gewoon tegen corporaties, beleggers, ontwikkelaars en bouwers: we verplichten jullie, ook in deze dure tijden, om voornamelijk goedkope woningen te bouwen voor al die radeloze starters. En dan gaan ze dat gewoon doen.
De voorgaande samenvatting is hyperbolisch – dit is tenslotte een column – maar helpt wel de twee voornaamste zwaktes van het voorgenomen beleid te benadrukken. Ten eerste: arrogantie. De overheid heeft, zoals het akkoord terecht vermeldt, de grondwettelijke taak om te voorzien in voldoende volkshuisvesting van voldoende kwaliteit. Het oplossen van een hardnekkig woningtekort is haar verantwoordelijkheid, niet die van de markt. Sterker nog: ze is voor de oplossing zelfs van de markt afhankelijk. Maar die laat zich zo makkelijk niet dwingen. Wat er gebeurt? Gewoon. Niks.
Tweede zwakke punt: simplisme. Dat straatje erbij en andere makkelijke oplossingen zullen niet zo simpel blijken. Ze zullen bovendien meer tijd vragen dan gehoopt en uiteindelijk ongewenste consequenties hebben die nu koppig worden ontkend. Erger nog is dat de voorgestelde oplossingen voortkomen uit een stelselmatig overgesimplificeerde probleemanalyse. Want een disfunctionele woningmarkt is een schoolvoorbeeld een
wicked problem
, een taai en complex probleem, dat zich per definitie niet eenvoudig laat beschrijven. Laat staan oplossen.
Een haperende woningmarkt leidt logischerwijs altijd op dezelfde plek tot problemen, namelijk aan de onderkant, waar keuzevrijheid en bestedingsruimte minimaal zijn. Maar dat hoeft nog niet automatisch te betekenen dat je daar moet ingrijpen voor de beste oplossing. Die ligt misschien heel ergens anders. Dat hoorde ik althans Arno Visser, ex-topambtenaar en nu de voorzitter van Bouwend Nederland, onlangs overtuigend betogen. Zijn advies: staar je niet blind op sociale huur en starters, maar stuur op maximalisatie van het aantal verhuisbewegingen.
Met een starterswoning is welgeteld één huishouden geholpen. Een luxueus koopappartement voor ouderen veroorzaakt een kettingreactie aan verhuisbewegingen waarvan veel meer huishoudens profiteren, inclusief starters. Hoewel misschien contra-intuïtief levert dat uiteindelijk voor meer mensen een toename in woongenot op. Daarnaast lopen we zo minder risico dat we voorbij de vergrijzing blijven zitten met een overschot aan minimale appartementen waar toekomstige starters straks hun neus voor optrekken. Nog een voordeel, al is dat tegenwoordig haast vloeken in de kerk: in tijden van hoge rente en bouwkosten valt er aan dat luxe koopappartement voor de bouwketen toch nog wat te verdienen. Dat motiveert net iets effectiever dan dwang, of je het nou leuk vindt of niet.
Eerlijk is eerlijk, in het HoLA staan ook goede voornemens. Bijna twee om precies te zijn. Het eerste is om coöperatief wonen beter te faciliteren en dat is zonder meer een goed idee. Het tweede voornemen is dat nog niet, maar heeft wel potentie: het organiseren van een Woontop waarin afdwingbare afspraken worden gemaakt om de woningbouwproductie structureel te verhogen. Beoogde deelnemers zijn de rijksoverheid, pensioenfondsen, woningcorporaties, sociale partners, gemeenten en provincies. Ik zou zeggen: schrap het woord afdwingbaar en kijk nog eens goed naar de gastenlijst. Oogt die niet een beetje incompleet?
Een slimme, vaardige topminister kent haar klassiekers. Ze weet dat
wicked problems
– een wetenschappelijk begrip (Churchman, 1967) met wortels in de sociale wetenschappen – notoir ongrijpbaar zijn. Ze zijn per definitie uniek, geen enkele oplossing is vooraf gegarandeerd succesvol en foute keuzes kunnen desastreus blijken. Ze weet dat de grootste kans op succes ligt in het betrekken van zo veel mogelijk stakeholders bij het vinden van een oplossing. In dit geval bouwers bijvoorbeeld. En hopelijk weet ze ook – en anders weet een ooit tot planoloog opgeleide premier het ongetwijfeld – dat men tegenwoordig
design thinking
beschouwt als de meest kansrijke methode om
wicked problems
te bedwingen.
Dat treft! Ik denk dat ik namens heel ontwerpend Nederland spreek, architecten en stedenbouwkundigen voorop, als ik hier zeg: wacht niet langer en benut de kans om te profiteren van onze kunde en creativiteit. We zien de uitnodiging voor uw Woontop graag spoedig tegemoet.
Joost Ector is architect-directeur van Ector Hoogstad Architecten. Voor Architectenweb schrijft Joost Ector iedere maand een column, waarin hij ontwikkelingen die van invloed zijn op het architectenvak van duiding voorziet.
Trefwoorden
joost ector
politiek
woningbouw
hoofdlijnenakkoord
column
Best gelezen
1
Hoogste elftallen van Ajax nemen nieuw gebouw op De Toekomst in gebruik
woensdag, 11 november
2
Plan voor wijk met 2.300 woningen op terrein Máxima MC Eindhoven
woensdag, 11 november
3
Dubbel blok met woningen en andere functies op Peperkliplocatie Schiedam
vrijdag, 13 november
4
Lunchevents rond parametrisch ontwerpen en overkoepelende systemen voor AI op Digibouw 2026
woensdag, 11 november
5
Muntgebouw start tweede leven als multifunctioneel complex
donderdag, 12 november
Gerelateerde nieuwsberichten
Een zekere mate van voortreffelijkheid
3 september 2024
De ideale stad
7 mei 2024
Vooruitgang
1 oktober 2024
Vergrijsd
2 april 2024
Laat me
5 november 2024
Hier is over nagedacht
5 maart 2024
Column
Witgewassen
3 december 2024
Pudding mislukt?
6 februari 2024
Column
Dicht bij huis
7 januari 2025
Even ontspannen
9 januari 2024
Column
Ontwerpen voor democratie
4 februari 2025
Thuisloos
5 december 2023
Column
Ingesloten
4 maart 2025
Huizenprijs stijgt tot 2027 jaarlijks minstens vier procent, schat DNB
7 juni 2024
Woonwensdenken
7 maart 2023
Column
Concaaf
6 mei 2025
Column
Nooit meer slopen?
1 april 2025
Managementsamenvatting
3 oktober 2023
Plagiaat
7 februari 2023
Column
Aan ons zal het niet liggen
3 juni 2025
Praise the Lord
6 juni 2023
Column
Ik laat me graag overtuigen
2 september 2025
Awards
Joost Ector
31 augustus 2025
Plat
7 november 2023
Column
We verdienen betere pers
7 oktober 2025
De goede kant
10 januari 2023
Column
Schoonheid behoeft geen revanche
4 november 2025
Joost Ector – genomineerd voor prijs Architect van het Jaar 2025
8 september 2025
De stad als complot
4 april 2023
Column
De mythe van de architect
2 december 2025
Temptation Island
5 september 2023
Architectuurkoning
2 mei 2023
Belgische toestanden
6 december 2022
Op blote knieën naar Groningen
5 april 2022
Architectural Masters of the Metaverse
1 maart 2022
Computer says no
6 september 2022
Tussenconclusie
7 juni 2022
Het nieuwe minimalisme
4 oktober 2022
Geen druppel
1 november 2022
Klein leed
3 mei 2022
Een zorg minder
4 januari 2022
Hoofdletter A
1 februari 2022
Herfstdip
2 november 2021
Te af?
7 december 2021
Engelengeduld
5 oktober 2021
Merci
7 september 2021
Open Up!
1 juni 2021
Beloof gouden bergen
4 mei 2021
Dividend und Verbrechen
6 april 2021
De ultieme stagiair
2 maart 2021
Rampenplannen
2 februari 2021
Wederomhelzing
5 januari 2021
Te veel tijd
1 december 2020
Snap out of it
3 november 2020
Ook maar een mens
1 september 2020
Stronteigenwijs
2 juni 2020
De oplossing wordt het volgende probleem
6 mei 2020
Kleine openbaringen
7 april 2020
Op naar een succesvolle crisis
3 maart 2020
Het bijna-gelijk van Baudet
2 april 2019
Adopteer een leek
7 mei 2019
Faust in Canada
5 november 2019
De tweede helft
3 september 2019
Het ontroerendste gebouw dat ik ken
1 oktober 2019
De erfenis van premier Halsema
4 december 2018
Verleden voltooid
3 december 2019
We gaan het oplossen
7 januari 2020
Want ik geloof
5 maart 2019
De Gele Hesjes tegen de Groene Khmers
8 januari 2019
Liefde in beton gegoten
4 juni 2019
Het schaamteloze monument
4 februari 2020
Eenvoud
5 februari 2019
Laat je niet gek maken
2 oktober 2018
Het eind van het begin
6 november 2018
Vergeet het ‘Bilbao-effect’
4 september 2018
Genereuze Architectuur
5 juni 2018
Hoog tijd voor hout
1 mei 2018
Architectuur van bijna niets
3 april 2018
De vergeten groente onder de deugden
6 maart 2018
Aantoonbare architectuur
6 februari 2018
Ik wens je een wild plan
9 januari 2018
Smart
7 november 2017
De Leefbare Stad
5 december 2017
Varkens
6 juni 2017
Waarom springen we niet?
3 oktober 2017
Het moet weer eens gezegd
5 september 2017
De geruststellende domheid van slimme systemen
2 mei 2017
Schouders onder World Expo Rotterdam 2025!
1 maart 2016
Een zekere mate van voortreffelijkheid
3 september 2024
De ideale stad
7 mei 2024
Vooruitgang
1 oktober 2024
Vergrijsd
2 april 2024
Laat me
5 november 2024
Hier is over nagedacht
5 maart 2024
Column
Witgewassen
3 december 2024
Pudding mislukt?
6 februari 2024
Column
Dicht bij huis
7 januari 2025
Even ontspannen
9 januari 2024
Column
Ontwerpen voor democratie
4 februari 2025
Thuisloos
5 december 2023
Column
Ingesloten
4 maart 2025
Huizenprijs stijgt tot 2027 jaarlijks minstens vier procent, schat DNB
7 juni 2024
Woonwensdenken
7 maart 2023
Column
Concaaf
6 mei 2025
Column
Nooit meer slopen?
1 april 2025
Managementsamenvatting
3 oktober 2023
Plagiaat
7 februari 2023
Column
Aan ons zal het niet liggen
3 juni 2025
Praise the Lord
6 juni 2023
Column
Ik laat me graag overtuigen
2 september 2025
Awards
Joost Ector
31 augustus 2025
Plat
7 november 2023
Column
We verdienen betere pers
7 oktober 2025
De goede kant
10 januari 2023
Column
Schoonheid behoeft geen revanche
4 november 2025
Joost Ector – genomineerd voor prijs Architect van het Jaar 2025
8 september 2025
De stad als complot
4 april 2023
Column
De mythe van de architect
2 december 2025
Temptation Island
5 september 2023
Architectuurkoning
2 mei 2023
Belgische toestanden
6 december 2022
Op blote knieën naar Groningen
5 april 2022
Architectural Masters of the Metaverse
1 maart 2022
Computer says no
6 september 2022
Tussenconclusie
7 juni 2022
Het nieuwe minimalisme
4 oktober 2022
Geen druppel
1 november 2022
Klein leed
3 mei 2022
Een zorg minder
4 januari 2022
Hoofdletter A
1 februari 2022
Herfstdip
2 november 2021
Te af?
7 december 2021
Engelengeduld
5 oktober 2021
Merci
7 september 2021
Open Up!
1 juni 2021
Beloof gouden bergen
4 mei 2021
Dividend und Verbrechen
6 april 2021
De ultieme stagiair
2 maart 2021
Rampenplannen
2 februari 2021
Wederomhelzing
5 januari 2021
Te veel tijd
1 december 2020
Snap out of it
3 november 2020
Ook maar een mens
1 september 2020
Stronteigenwijs
2 juni 2020
De oplossing wordt het volgende probleem
6 mei 2020
Kleine openbaringen
7 april 2020
Op naar een succesvolle crisis
3 maart 2020
Het bijna-gelijk van Baudet
2 april 2019
Adopteer een leek
7 mei 2019
Faust in Canada
5 november 2019
De tweede helft
3 september 2019
Het ontroerendste gebouw dat ik ken
1 oktober 2019
De erfenis van premier Halsema
4 december 2018
Verleden voltooid
3 december 2019
We gaan het oplossen
7 januari 2020
Want ik geloof
5 maart 2019
De Gele Hesjes tegen de Groene Khmers
8 januari 2019
Liefde in beton gegoten
4 juni 2019
Het schaamteloze monument
4 februari 2020
Eenvoud
5 februari 2019
Laat je niet gek maken
2 oktober 2018
Het eind van het begin
6 november 2018
Vergeet het ‘Bilbao-effect’
4 september 2018
Genereuze Architectuur
5 juni 2018
Hoog tijd voor hout
1 mei 2018
Architectuur van bijna niets
3 april 2018
De vergeten groente onder de deugden
6 maart 2018
Aantoonbare architectuur
6 februari 2018
Ik wens je een wild plan
9 januari 2018
Smart
7 november 2017
De Leefbare Stad
5 december 2017
Varkens
6 juni 2017
Waarom springen we niet?
3 oktober 2017
Het moet weer eens gezegd
5 september 2017
De geruststellende domheid van slimme systemen
2 mei 2017
Schouders onder World Expo Rotterdam 2025!
1 maart 2016
Toon alles
Gerelateerde video's
Joost Ector
Nominatie voor de prijs voor Architect van het Jaar 2025
Andere nieuwsberichten
Elfjarig OMI toont elf verhalen over architectuur
3 uur geleden
OMI viert zijn elfjarig bestaan. Om dit ongebruikelijke jubileum luister bij te zetten, is in de Rotterdamse centrum voor architectuur en stedelijke ontwikkeling een tentoonstelling met elf bijzondere verhalen uit de afgelopen jaren gestart.
Leuven Bioscience Centre van Proof of the sum in gebruik genomen
4 uur geleden
Het nieuwe onderzoeks- en onderwijsgebouw bevindt zich op de campus Arenberg III van de KU Leuven in Heverlee.
Nieuw boek bundelt onderzoek naar bijdragen architecten aan regeneratieve wereld
Vandaag, 10:01
In de publicatie ‘Architects with Attitudes: Archetypes for a Regenerative World’ worden tien alternatieve ontwerphoudingen gepresenteerd.
Kabinet zet in op slim combineren functies en opgaven in nieuwe Nota Ruimte
Gisteren, 14:54
In de maandag gepresenteerde Nota Ruimte zet het kabinet in op het ‘slim’ combineren van functies bij de verschillende ruimtelijke opgaven. Ook worden er tien extra grootschalige woningbouwlocaties aangewezen.
Extra onderzoek ACM naar bouwsector door groei aanbestedingen
2 uur geleden
De grote vraag naar nieuwe woningen en renovatie van wegen en viaducten brengt meer risico's met zich mee op verboden afspraken.
Amsterdam investeert 142 miljoen in schoolgebouwen
Vandaag, 13:02
Met dit geld worden nieuwe scholen gebouwd en bestaande scholen vernieuwd of uitgebreid.
Versneld afscheid fossiel in eerste versie slottekst klimaattop
Gisteren, 16:07
Ook wordt erin herinnerd aan de eerdere afspraak om ‘een transitie weg van fossiele brandstoffen in energiesystemen’ te maken.
Boskalis-eigenaar HAL mag bouwconcern VolkerWessels overnemen
Gisteren, 15:28
Investeerder HAL mag bouwconcern VolkerWessels inlijven op voorwaarde dat verschillende bedrijfsonderdelen worden afgestoten.
Mathenesse aan de Maas wint de Van der Leeuwprijs 2026
13 november, 2:15
Bij dit initiatief worden bewoners, ondernemers en andere partijen in de Rotterdamse wijk Mathenesse bij elkaar gebracht via huiskamerconcerten, het jaarlijkse Lentefeest, groene initiatieven en bewonersbijeenkomsten.
Tekort aan ruimte dreigt voor Gelderse bedrijven aan het water
13 november, 9:40
Movares stelt dat het beter beschermen en benutten van bestaande terreinen een eerste stap naar verbetering zou kunnen zijn.
Ga naar het nieuws-archief
Joost Ector
Architect
0
0
0
0
Voor een optimale gebruikservaring plaatst Architectenweb functionele cookies. Wat de verschillende cookies precies doen leggen we uit in een
overzicht
. Cookies van social media kun je optioneel
aanzetten
.
Akkoord
Instellingen
Feedback
Feedback
Wij horen graag jouw feedback. Laat je reactie achter en eventueel jouw e-mail adres.
Reactie
Verstuur