Managementsamenvatting

3 oktober 2023, 9:00
Als u dit op dinsdag leest zijn de verkiezingen over precies vijftig dagen. U heeft het natuurlijk te druk om al die verkiezingsprogramma’s te lezen. Daarom in deze veel handzamere column (waar u gelukkig wel tijd voor heeft – dank daarvoor!) een overzicht van de belangrijkste standpunten rondom bouwen, wonen en ruimte. Wat denkt u, zit de oplossing erbij?

Dat er woningnood heerst wordt door geen van de grote(re) partijen betwist. Ze wijzen allemaal op de kerntaak van de overheid om te zorgen voor geschikte woonruimte en erkennen dat daar wat achterstallig onderhoud moet worden verricht. Over hoe je dat aanpakt verschillen de meningen, ‘dus er valt écht wat te kiezen’, maar wie beter kijkt ziet vooral vertrouwde tegenstellingen.

Het vertrek van Mark Rutte zorgt bij de VVD nog niet voor een andere toon, blijkt in het hoofdstuk “Fijn wonen, vlot doorrijden”. Ja, er moeten inderdaad woningen bij en daarin neemt de overheid de regie. Er komen tientallen nieuwe wijken, groen, veilig, bereikbaar en duurzaam. Liefst in de kernen maar zo nodig ook daarbuiten. Iedereen een betaalbaar eigen huis is het streven. Desalniettemin komen er ook sociale huurwoningen bij en er wordt vooral ingezet op middenhuur, waar convenanten met marktpartijen voor gaan zorgen. Huurprijsstijgingen worden afgeremd, maar zonder dat dit ten koste gaat van investeringen. Bestaande woningen verduurzamen lijkt de VVD een goed idee; ze willen er zelfs bij helpen. Maar als u niet wilt hoeft het natuurlijk niet. Alles klinkt makkelijk in dit programma; niet zeuren, gewoon even doen.

Bij GroenLinks en PvdA (nog zonder gezamenlijke nieuwe naam, héél onhandig) is de toon heel anders. Met als titel “De hoogste tijd” schept het programma een crisissfeer. Maar geen paniek: een minister van Volkshuisvesting en Ruimtelijke Ordening met ‘doorzettingsmacht’ trekt namens de overheid de regie in de woningbouw volledig naar zich toe en gaat jaarlijks zorgen voor 100.000 nieuwe woningen. Geen woord over marktpartijen. Private winst op wonen – stel je voor! – wordt juist voorkomen door allerlei begrenzingen, boetes, verboden en sancties. Deze antikapitalistische ondertoon roept wel de vraag op wie dit alles gaan betalen. Maar natuurlijk: de sterkste schouders! Vermogen wordt daarom zwaarder belast – als het tenminste niet op de vlucht slaat. “The problem with socialism is that you eventually run out of other people’s money”, zei Thatcher ooit.

Let maar niet op de PVV. Die ziet vanzelfsprekend migratie als oorzaak van de woningnood. De PVV gaat Nederlanders met voorrang woonruimte aanbieden: weg probleem. Meeregeren? Vast een grapje van Wilders. Want humor heeft hij onmiskenbaar. Enigszins off topic, maar wat dacht u hiervan: “Al tientallen jaren worden we bang gemaakt voor klimaatverandering. Hoewel de voorspelde rampscenario’s – over de wereld die zou vergaan – door de jaren heen steeds extremer werden, is geen daarvan ooit uitgekomen.”

En dus is Nederland voor het overbruggen van de klassieke links-rechts-tegenstelling als vanouds aangewezen op middenpartijen: D66 of een van de drie CDA’s. Het oer-CDA houdt, voor zover het er nog toe doet, vast aan de lijn De Jonge, met warmtepompen, optoppen, modulaire systemen en gereguleerde huren. De BBB ontmaskert zichzelf met een PVV-achtige redenering over statushouders en ondergraaft daarmee haar op zich best gebalanceerde verhaal. Wat het Nieuw Sociaal Contract voorstelt krijgen we hopelijk nog voor de verkiezingen te horen. Hoewel het een meesterzet van Omtzigt zou zijn om gewoon zónder programma mee te doen; echte standpunten kunnen de euforie hooguit verstoren.

D66 dan? Hun programma staat werkelijk bomvol met goede ideeën en handige ideetjes. Maar scherpe keuzes blijven uit. Ook dat voelt in zekere zin vertrouwd.

Mijn voornaamste bezwaar tegen dit alles? Het simplisme waarmee een veel breder vraagstuk wordt teruggebracht tot woningaantallen, huurprijsniveaus, uitstootberekeningen en financieringsmodellen, terwijl de overkoepelende vraag niet eens wordt gesteld. Want wat voor Nederland willen we eigenlijk over dertig jaar? Hoe zit het in elkaar, hoe functioneert het, hoe ziet het eruit en wat beschouwen we als kwaliteit? Sommige partijen noemen weliswaar de nieuwe Nota Ruimte (waaraan op de departementen overigens al wordt gewerkt en die als voorstel volgend jaar mei wordt gepresenteerd – misschien nog eerder dan het nieuwe kabinet), maar nergens volgt een verwachtingskader, laat staan een richtinggevende visie.

Nog zoiets: slechts twee programma’s bevatten het woord architectuur. GL-PvdA wil “een commissie van vooraanstaande architecten instellen die moet toezien op de kwaliteit en diversiteit van de gehanteerde architectuur bij nieuwbouw”. Dat we er daar al voldoende van hebben, zij het met beperkte ‘doorzettingsmacht’, is ze kennelijk ontgaan. Maar de bedoeling is ongetwijfeld goed. Een ander sprankje hoop bood de verzekering van de VVD dat ze “oog houden voor architectuur en esthetiek”. Dat en doet het hem. Blijkbaar zijn we goed voor méér dan alleen een mooi plaatje. Het is niet onopgemerkt gebleven.


Joost Ector is architect-directeur van Ector Hoogstad Architecten. Voor Architectenweb schrijft Joost Ector iedere maand een column, waarin hij ontwikkelingen die van invloed zijn op het architectenvak van duiding voorziet.
Toon alles

Andere nieuwsberichten

Betaalbare stadswoningen op oude ‘Harley-locatie’ in Breda

Gisteren, 11:18

Rijksvastgoedbedrijf start aanbesteding voor bouw boekenmagazijn Koninklijke Bibliotheek

Gisteren, 10:40

Rob Moritz treedt terug als directeur 19 het atelier

20 februari, 3:55

Eerste editie van Tilburg Architectuurprijs gelanceerd

20 februari, 2:39

Twee doden en twee gewonden door ongeluk bij brug in aanbouw Lochem

Gisteren, 13:27

Onderzoekers waarschuwen voor groot woningtekort in Duitsland

Gisteren, 11:43

'Huizen aanpassen aan klimaatverandering maakt wonen veel duurder'

Gisteren, 09:29

Toezichthouder wil meer oog voor veiligheid bij energietransitie

20 februari, 3:20

Rijk houdt informatiesessies over bouw nieuwe kerncentrales

20 februari, 9:39

Veel geldverstrekkers verhogen de hypotheekrente weer

19 februari, 3:28
Joost EctorArchitect
KUBUS | Specialist in BIM-software
SAPA
Reynaers Aluminium Nederland
Jansen
SAB-profiel bv
Aliplast Aluminium Systems
Hagemeister GmbH & Co. KG
ALUCOBOND®
Tarkett BV
Kawneer
Grohe Nederland B.V.
Malaysian Timber Council
OCS | Office Cabling Systems
Swisspearl Nederland
Forster Nederland N.V.
VELUX Commercial
Sempergreen
EeStairs | Design trappen - Balustrade - Ontwerp en constructie
Aluprof Nederland BV
Intal BV
Cosentino The Netherlands B.V.
QbiQ Wall Systems
Forbo Flooring
Schüco Nederland BV
AGC Nederland Holding B.V.
Cedral
Sto Isoned bv
Triflex bv
Gorter Luiken BV
Foreco Houtproducten
Wienerberger B.V.
Knauf Insulation
Zoontjens
DUCO Ventilation & Sun Control
IsoBouw Systems bv
Mview+
Rockfon (ROCKWOOL B.V.)
Gira Nederland B.V.
GEZE Benelux  B.V.
Renson
Metaglas Groep
ABB | Busch-Jaeger
Jung | Hateha B.V.
Knauf Ceiling Solutions B.V.
Saint-Gobain Building Glass Benelux
objectflor
Boon Edam Nederland B.V.
Hunter Douglas Architectural
Forbo Eurocol Nederland B.V.
EQUITONE gevelpanelen
Plastica Groep
Holonite B.V.
FALK®
Alsecco
Tata Steel Colorcoat®
© 2002 - 2024 Architectenweb BV / Voorwaarden / Privacy / Disclaimer / Sitemap
Annuleren
OK
Sluiten
Doorgaan
Inloggen
Maak een gratis persoonlijk account aan