Joost Ector
Copyright: Maarten van Haaff

Computer says no

6 september 2022, 9:00
Grote opwinding in de wereld van de kunstmatige intelligentie, waar opnieuw een grote stap is gezet. Op 20 juli werd Dall-E 2 opengesteld voor gebruik door een groter publiek. Sinds ik onlangs ook een invite kreeg om ermee te experimenteren maak ik er eindeloos de meest ongelooflijke beelden mee. Het is gewoon verslavend. Het thema heeft me daardoor opnieuw enorm beziggehouden. Waar gaat dit allemaal naartoe?

* In 1942 publiceerde Alan Turing, een Britse wiskundige en codebreaker, een paper genaamd "Computing Machinery and Intelligence" waarin hij de vraag stelde: "Kan een machine denken?" Dit artikel wordt algemeen gezien als het begin van kunstmatige intelligentie (AI) zoals we het vandaag kennen. De vraag van Turing werd gemotiveerd door een verlangen om machines te bouwen die als mensen konden redeneren en beslissingen konden nemen. AI heeft sindsdien een lange weg afgelegd, maar de vraag of het ooit architecten zal vervangen, is nog steeds een veelbesproken onderwerp.

Sommigen geloven dat AI uiteindelijk alles zal kunnen doen wat een architect kan. "Ik geloof dat AI uiteindelijk in staat zal zijn om alles te doen wat een architect kan en méér", zegt Thom Mayne, oprichter van architectenbureau Morphosis. "Het zal gebouwen kunnen ontwerpen die efficiënter zijn, beter geschikt voor hun omgeving en mooier dan alles wat wij kunnen ontwerpen." Maynes opvattingen worden door velen in de tech-industrie gedeeld. Bill Gates, medeoprichter van Microsoft, heeft gezegd dat AI "een dramatische impact zal hebben op alle aspecten van de samenleving". Elon Musk, CEO van Tesla en SpaceX, heeft ook gezegd dat AI "de grootste bedreiging voor de menselijke beschaving kan vormen".

Anderen zijn daar niet zo zeker van. Een van de beroemdste architecten ter wereld, Frank Gehry, heeft gezegd dat "AI alles gaat veranderen". Hij gelooft dat AI uiteindelijk inderdaad in staat zal zijn om gebouwen te ontwerpen die nog beter zijn dan waartoe mensen in staat zijn, maar hij verwacht niet dat AI architecten ooit volledig zal vervangen. "Er zal altijd behoefte zijn aan de kunstenaar", vertelde hij aan het tijdschrift Wired. “There’s something magical about the human touch.”

Olafur Eliasson, een Deens-IJslandse kunstenaar die bekend staat om zijn grootschalige installaties, is het daarmee eens: "De architect is iemand die kan onderhandelen en bemiddelen tussen verschillende belangen en verschillende mensen, en hopelijk ook iets nieuws en interessants kan produceren waar nog niet eerder aan is gedacht.” En ook Bjarke Ingels, de wereldberoemde Deense architect, zegt: "Ik denk dat de rol van de architect altijd veel meer is geweest dan alleen het maken van mooie plaatjes. We creëren plaatsen voor mensen waar ze hun leven kunnen leiden, en dat is een heel, heel ingewikkelde maatschappelijke onderhandeling.” Met andere woorden, architecten zijn niet alleen ontwerpers, maar ook bemiddelaars en probleemoplossers. "Wat we tot nu toe hebben gezien, is dat AI buitengewoon goed is in het openen van mogelijkheden en het genereren van nieuwe opties, en architecten zijn erg goed in het verkleinen van die mogelijkheden en het selecteren van de enige optie die gaat werken."

Welke rol zal AI spelen in de architectuur? De tijd zal het leren. Het lijdt echter geen twijfel dat het de potentie heeft om een revolutie te veroorzaken. In 2017 zei Bill Gates dat "vervanging door software, of het nu van chauffeurs of zelfs architecten is, zal ingrijpend zijn. Maar AI zal geen banen wegnemen. Het gaat de menselijke capaciteiten vergroten.” *

Hier neem ik het weer even zelf over. De bovenstaande alinea’s (alles tussen de asterisken) zijn niet van mijn eigen hand, maar werden gegenereerd door OpenAI, waar ook Dall-E toe behoort. Ze vormen het resultaat van mijn opdracht “Write a 300 word article on the meaning of AI for architects. Will it ever replace them? Include some relevant quotes by famous architects and tech gurus.” Het antwoord, weliswaar iets langer dan gevraagd, heb ik door Google Translate gehaald en minimaal gecorrigeerd. Wat vindt u ervan? Let op de inhoudelijkheid, de opbouw van het vertoog en grammaticale correctheid, hoewel die enigszins aan kwaliteit heeft ingeboet bij vertaling. Vermoedelijk miste u alleen mijn persoonlijke touch…

De boodschap is duidelijk: de snelheid waarmee een en ander zich ontwikkelt is mindblowing. Blijf niet achter en ga ermee aan de slag. Experimenteer met het genereren van beelden en tekst en laat je verrassen. Verwacht er (nog) geen wonderen van, maar stel je open en laat je inspireren en verleiden door kronkelige, soms griezelige associaties en glasheldere statements. Voor de zekerheid heb ik OpenAI nog maar even expliciet de hamvraag gesteld: “Zal AI ooit de architect kunnen vervangen?”. Het antwoord daarop was, hoe vaak ik ook op de refresh button klikte, ondubbelzinnig: “No.”


Joost Ector is architect-directeur van Ector Hoogstad Architecten. Voor Architectenweb schrijft Joost Ector iedere maand een column, waarin hij ontwikkelingen die van invloed zijn op het architectenvak van duiding voorziet.

Gerelateerde nieuwsberichten

Gerelateerde video's

Andere nieuwsberichten

Eklund_terbeek transformeert Schiedams rioolgemaal naar woonhuis

23 oktober, 3:43

OMA past gerechtsgebouw landschappelijk in op oud vestingterrein Lille

23 oktober, 1:25

Woongebouw door Moke Architecten op Hembrugterrein klaar

23 oktober, 11:35

Opening Nationaal Slavernijmuseum met drie jaar uitgesteld

23 oktober, 9:15

Vernieuwde tijdlijn van Carbonlab en Aveco de Bondt brengt klimaatdoelen en wettelijke verplichtingen in kaart

23 oktober, 2:21

EIB: Nederland moet doelen uitstellen om personeelstekort bouw

23 oktober, 10:11

Milieuorganisaties stappen naar rechter om nieuw besluit Schiphol

22 oktober, 1:18

EIB: 73.000 nieuwe mensen nodig in bouw, defensie zorgt voor druk

22 oktober, 11:10

Kandidaten voor nieuwbouw De Meervaart delen visie op de opgave

21 oktober, 2:43

VN-rapport: sterkere opwarming door vertrek VS uit Klimaatakkoord

21 oktober, 10:55
Joost EctorArchitect
KUBUS | Specialist in Archicad
SAPA
Reynaers Aluminium Nederland
Jansen
SAB-profiel bv
Aliplast Aluminium Systems
Kingspan Light + Air
ALUCOBOND®
Caparol
Tarkett BV
Novastruct (voorheen Kawneer)
Grohe Nederland B.V.
Malaysian Timber Council
OCS | Office Cabling Systems
Swisspearl Nederland
Forster Nederland N.V.
Sempergreen
Houthandel van Dam
Aluprof Nederland BV
QbiQ Wall Systems
Forbo Flooring
Schüco Nederland
Amtico Flooring
Cedral
Sto Isoned bv
Triflex bv
Gorter Luiken BV
wienerberger
DUCO Ventilation & Sun Control
BEWI IsoBouw
ROCKWOOL B.V.
Mview+
Rockfon (ROCKWOOL B.V.)
Gira Nederland B.V.
Kingspan Geïsoleerde Panelen
GEZE Benelux  B.V.
Renson
Metaglas Groep
ABB | Busch-Jaeger
Jung | Hateha B.V.
Knauf B.V.
Saint-Gobain Glass Benelux
Faay Vianen B.V.
objectflor
Boon Edam Nederland B.V.
Hunter Douglas Architectural
VOLA Nederland BV
Forbo Eurocol Nederland B.V.
EQUITONE gevelpanelen
Holonite B.V.
Kronospan
Tata Steel Colorcoat®
Architectenweb
Over ons
Contact

© 2002 - 2026 Architectenweb BV / Voorwaarden / Privacy / Disclaimer / Sitemap