Verduurzaming Nederland moet veel eerlijker, vindt adviesraad

3 december 2025, 12:18

De verduurzaming van Nederland dreigt vast te lopen, doordat grote groepen mensen de voordelen mislopen en daardoor het draagvlak afbrokkelt. Met die waarschuwing komt de Raad voor de leefomgeving en infrastructuur (Rli) in een advies aan de politiek. De raad zoekt de oplossing in rechtvaardiger beleid. Ook pleit de Rli voor een systeem waarin de overheid mensen de ‘ware prijs’ laat betalen voor vervuilende consumptie en duurzame keuzes juist beloont.

Het adviesorgaan maakt zich zorgen over mensen in een kwetsbare positie: “Ze willen vaak best verduurzamen, maar de procedures voor subsidie voelen voor hen als een onneembaar fort, terwijl de energierekening maar blijft stijgen.” Mensen die niet mee kunnen komen, voelen zich ‘niet gezien, niet betrokken en niet gesteund’.

”De frustratie daarover leidt tot verzet en daardoor vermindert de prioriteit die de politiek geeft aan verduurzaming”, schetst commissievoorzitter André van der Zande. Hij begrijpt die frustraties wel. “Als je de rekensom maakt, gaan de meeste subsidies naar partijen die ze het minst nodig hebben.” Aan de andere kant noemt hij het van belang om ook grote bedrijven mee te krijgen.

Om meer mensen mee te laten doen, zou de overheid mensen die dreigen achter te blijven moeten opzoeken. “Dat kan het beste op lokaal niveau”, schrijft de raad.

Een ander belangrijk punt uit het advies is dat vervuiling zwaarder moet worden belast. De Rli stelt een duurzaamheidsheffing op vervuilende consumptie voor. Om te voorkomen dat de ongelijkheid daardoor wordt vergroot, moeten de opbrengsten worden uitgekeerd aan alle Nederlanders, in de vorm van een duurzaamheidsdividend. Vervuilende opties worden dan duurder, zonder dat mensen die weinig te besteden hebben daar meteen de dupe van worden.

Oplopende tarieven
Een andere tussenstap kan zijn om oplopende tarieven te gebruiken. “Dat kan bijvoorbeeld met drinkwater”, zegt Van der Zande. “Wie een normale hoeveelheid gebruikt, betaalt tarief A, maar wie het nodig vindt om elke dag zijn auto te wassen en twee zwembaden te vullen, betaalt tarief B.”

“Dat het nog eerlijker kan, dat zien wij ook”, reageert een woordvoerder van demissionair klimaatminister Sophie Hermans (VVD). Tegelijkertijd is klimaatrechtvaardigheid volgens hem ‘verankerd in het beleid’ en zijn er al stappen gezet om subsidies eerlijker te verdelen. Als voorbeeld noemt hij het schrappen van de salderingsregeling, die eigenaren van zonnepanelen bevoordeelt, per 2027. Nieuwe stappen zijn volgens de woordvoerder aan een volgend kabinet.

Bron: ANP

Trefwoorden

rli verduurzaming raad voor de leefomgeving en infrastructuur duurzaamheid

1	Sociale woningbouw aan toegang Houthavens met knipoog naar Amsterdamse School vrijdag, 18 september
2	architecten\|en\|en gaat met Blake de Eindhovense binnenstad verdichten vrijdag, 18 september
3	noAarchitecten wint met Het Steen de Grand Prix van de Erich Mendelsohn Award 2026 donderdag, 17 september
4	‘Shift Embassy lijkt sterk op gefaald Mars One-project’ woensdag, 23 september
5	We wonen te goedkoop dinsdag, 22 september

Gerelateerde nieuwsberichten

Rijkswaterstaat: Nederlandse infrastructuur op kritieke grens

8 december 2025

'Landmark' voor duurzame toekomst komt in Rotterdamse wijk Waterkant

26 november 2025

Klimaatraad: overheid moet inzetten op gedrag bij duurzaamheid

20 februari

Vereniging Eigen Huis: criteria energielabel onduidelijk voor huiseigenaar

18 november 2025

SER adviseert kabinet: wees standvastig in verduurzamingsbeleid

25 maart

China als spiegel én als horizon

6 november 2025

Ontwikkeling van duurzame energie op land dreigt tot stilstand te komen

4 juli 2025

Column

Aan ons zal het niet liggen

3 juni 2025

Column

De architectuurbiënnale is geen guilty pleasure

20 mei 2025

Kabinet stopt 750 miljoen euro in fonds voor verduurzaming huizen

19 mei 2025

PBL: klimaatplannen Hermans onvoldoende voor klimaatneutraal 2050

15 mei 2025

Schoof ziet actiepunten in klimaatadvies burgerberaad

2 december 2025

Kabinet gaat mogelijk infrastructuurprojecten schrappen

17 maart

Toon alles

Andere nieuwsberichten

‘Shift Embassy lijkt sterk op gefaald Mars One-project’

Gisteren, 15:25

Architect Lennart Arpots vraagt zich af of het ambitieuze duurzaamheidsicoon Shift Embassy in Rotterdam wel gerealiseerd gaat worden. Het project doet hem sterk denken aan het gesneefde plan om een kolonie op Mars te stichten.

1828 Gouda biedt compacte woningen en collectieve voorzieningen voor jonge bewoners

Gisteren, 14:17

In de spoorzone van Gouda is het door Van Ommeren Associates woongebouw 1828 opgeleverd. Het gebouw, dat 247 woningen omvat, is gericht op ‘community living’.

MoederscheimMoonen moderniseert en breidt jaren 70-bungalow uit

Gisteren, 13:03

Het ontwerp van Villa L bouwt voort op de kwaliteiten van de oorspronkelijke woning in Nuenen

Bouw Spaarnepoort in Haarlem van start

Gisteren, 11:48

Op de hoek van de Schipholweg en Europaweg in het zuiden van de stad verrijzen drie torens met in totaal 624 huurwoningen. Het architectonisch ontwerp ligt in handen van Nudus, BOOM Landscape verzorgt het landschapsontwerp.

Karremans trekt beroep in tegen bouw nieuw dorp in Zuidplaspolder

Gisteren, 16:42

Minister Vincent Karremans van Infrastructuur en Waterstaat verzet zich niet langer tegen de bouw van een dorp met 8000 woningen in de Zuidplaspolder.

Brabant wil proeftuin zijn bij inpassen grote ruimtelijke plannen

Gisteren, 10:06

De provincie Noord-Brabant wil de proeftuin worden waarin nauwkeurig wordt gekeken naar de effecten die bijvoorbeeld woningbouw.

Rekenkamer: onderhoud aan infrastructuur decennia achtergesteld

22 september, 1:28

Al in 1997 waren er signalen bij dat ministerie dat te weinig geld naar beheer en onderhoud ging.

Lars Courage nieuwe voorzitter van Active House

22 september, 10:23

Hij heeft afgelopen zomer het stokje overgenomen van Bas Hasselaar, die deze rol tien jaar lang vervulde.

Team V voegt Marlies Zwols toe aan bureauleiding

21 september, 3:04

Zij gaat samen met Jeroen van Schooten, Do Janne Vermeulen, Irène Horvers, Frank Bouwman en Noortje ter Heege de zakelijke, strategische en organisatorische ontwikkeling van het bureau verder vormgeven.