Verduurzaming Nederland moet veel eerlijker, vindt adviesraad

3 december 2025, 12:18

De verduurzaming van Nederland dreigt vast te lopen, doordat grote groepen mensen de voordelen mislopen en daardoor het draagvlak afbrokkelt. Met die waarschuwing komt de Raad voor de leefomgeving en infrastructuur (Rli) in een advies aan de politiek. De raad zoekt de oplossing in rechtvaardiger beleid. Ook pleit de Rli voor een systeem waarin de overheid mensen de ‘ware prijs’ laat betalen voor vervuilende consumptie en duurzame keuzes juist beloont.

Het adviesorgaan maakt zich zorgen over mensen in een kwetsbare positie: “Ze willen vaak best verduurzamen, maar de procedures voor subsidie voelen voor hen als een onneembaar fort, terwijl de energierekening maar blijft stijgen.” Mensen die niet mee kunnen komen, voelen zich ‘niet gezien, niet betrokken en niet gesteund’.

”De frustratie daarover leidt tot verzet en daardoor vermindert de prioriteit die de politiek geeft aan verduurzaming”, schetst commissievoorzitter André van der Zande. Hij begrijpt die frustraties wel. “Als je de rekensom maakt, gaan de meeste subsidies naar partijen die ze het minst nodig hebben.” Aan de andere kant noemt hij het van belang om ook grote bedrijven mee te krijgen.

Om meer mensen mee te laten doen, zou de overheid mensen die dreigen achter te blijven moeten opzoeken. “Dat kan het beste op lokaal niveau”, schrijft de raad.

Een ander belangrijk punt uit het advies is dat vervuiling zwaarder moet worden belast. De Rli stelt een duurzaamheidsheffing op vervuilende consumptie voor. Om te voorkomen dat de ongelijkheid daardoor wordt vergroot, moeten de opbrengsten worden uitgekeerd aan alle Nederlanders, in de vorm van een duurzaamheidsdividend. Vervuilende opties worden dan duurder, zonder dat mensen die weinig te besteden hebben daar meteen de dupe van worden.

Oplopende tarieven
Een andere tussenstap kan zijn om oplopende tarieven te gebruiken. “Dat kan bijvoorbeeld met drinkwater”, zegt Van der Zande. “Wie een normale hoeveelheid gebruikt, betaalt tarief A, maar wie het nodig vindt om elke dag zijn auto te wassen en twee zwembaden te vullen, betaalt tarief B.”

“Dat het nog eerlijker kan, dat zien wij ook”, reageert een woordvoerder van demissionair klimaatminister Sophie Hermans (VVD). Tegelijkertijd is klimaatrechtvaardigheid volgens hem ‘verankerd in het beleid’ en zijn er al stappen gezet om subsidies eerlijker te verdelen. Als voorbeeld noemt hij het schrappen van de salderingsregeling, die eigenaren van zonnepanelen bevoordeelt, per 2027. Nieuwe stappen zijn volgens de woordvoerder aan een volgend kabinet.

Bron: ANP

Trefwoorden

rli verduurzaming raad voor de leefomgeving en infrastructuur duurzaamheid

1	Koen van Velsen stopt met zijn bureau maandag, 19 januari
2	Masterplan voor Overvecht Centrum van PosadMaxwan zet in op meer verdichting, groen, levendigheid en inclusiviteit maandag, 19 januari
3	Bouw grootschalige ontwikkeling naast AFAS Live gaat van start dinsdag, 20 januari
4	Een écht gebouw, dat raakt dinsdag, 20 januari
5	Binst Architects ontwerpt nieuw gemeentehuis Middelkerke woensdag, 21 januari

Gerelateerde nieuwsberichten

'Landmark' voor duurzame toekomst komt in Rotterdamse wijk Waterkant

26 november 2025

Rijkswaterstaat: Nederlandse infrastructuur op kritieke grens

8 december 2025

Vereniging Eigen Huis: criteria energielabel onduidelijk voor huiseigenaar

18 november 2025

China als spiegel én als horizon

6 november 2025

Ontwikkeling van duurzame energie op land dreigt tot stilstand te komen

4 juli 2025

Column

Aan ons zal het niet liggen

3 juni 2025

Column

De architectuurbiënnale is geen guilty pleasure

20 mei 2025

Kabinet stopt 750 miljoen euro in fonds voor verduurzaming huizen

19 mei 2025

PBL: klimaatplannen Hermans onvoldoende voor klimaatneutraal 2050

15 mei 2025

Schoof ziet actiepunten in klimaatadvies burgerberaad

2 december 2025

Toon alles

Andere nieuwsberichten

Voorlopig ontwerp van KRFT voor kindcentrum in Uithoorn gepresenteerd

47 minuten geleden

De gemeente Uithoorn selecteerde KRFT eerder als winnend ontwerpteam na een Europese aanbesteding

Plegt-Vos realiseert legeringsgebouwen met duizend bedden voor Defensie

3 uur geleden

Bouwbedrijf Plegt-Vos gaat meerdere legeringsgebouwen met in totaal duizend bedden voor Defensie bouwen. Dit jaar wordt op Vliegbasis Leeuwarden gestart met het eerste, waarin plaats is voor zestig militairen.

Gebiedsambitiedocument voor Rotterdamse wijk Keilekwartier vastgesteld

Gisteren, 14:00

Het Keilekwartier is onderdeel van de grootschalige gebiedsontwikkeling van M4H tot een innovatief woon-werkmilieu

BNO en nai010 presenteren zesde editie Dutch Designers Yearbook

Gisteren, 13:21

Het jaarboek over Nederlands design heeft dit jaar als thema Undercurrents. Vanuit dit thema wordt in beeld gebracht hoe de ontwerpsector reageert op de uitdagingen van de huidige tijd.