Projecten
Producten
Bedrijven
Vacatures
Agenda
Awards
Podcasts
more_horiz
Videos
Magazine
Favorieten
Profiel
Uitloggen
Kirsten Hannema
Copyright: Maarten van Haaff
Uitzichtloos
16 juni 2020, 10:15
Een raam als een verboden te parkeren-bord, met een lat diagonaal over de ruit. Ik zag het vorig jaar in de achtergevel van een huis dat een architect voor zichzelf had gerenoveerd, en vroeg hem naar het waarom van het ontwerp. Hij antwoordde dat hij het beeld op de lelijke sociale woningbouw aan de overkant wilde blokkeren.
De afgelopen weken, waarin we massaal gedwongen thuis zaten en de muren bij vlagen op me af kwamen, moest ik aan dat uitzichtloze raam denken. Hoe zou het de architect vergaan in zijn esthetisch verantwoorde cocon; hoe belangrijk is mooi in een crisissituatie? Biedt schoonheid troost? Of prijst de architect zichzelf nu vooral gelukkig dat hij een studeerkamer heeft, wanden die voldoende geluidsisolatie bieden, en een buitenruimte? En hoe zou het met de achterburen gaan?
56% kans dat zij zich thuis voelen in hun woning, zo blijkt uit onderzoek dat het Kwaliteitscentrum Woningcorporaties Huursector (KWH) eind mei presenteerde. Wat zorgt voor dat thuisgevoel? Simpel: een fijne woning in een fijne buurt. Je veilig voelen in je eigen huis, jezelf kunnen zijn en een huis dat past bij je levensfase – dat zijn aspecten die de meeste invloed hebben op het thuisgevoel.
Hoe kan het dat 44% van de huurders zich niet thuis voelt? De ‘mismatch tussen de levensfase waarin de huurder zit en de woning waarin die woont’ blijkt één van de belangrijkste oorzaken. Denk aan gezinnen met zes kinderen die in een driekamerwoning leven, of mensen die drie uur per dag reizen om op hun werk te komen. Neem de groeiende groep afgestudeerden die in een studio vast zit omdat ze met hun flexcontract geen hypotheek kunnen krijgen; en mocht dat wel lukken, dan kunnen ze daar zonder hulp van een partner weinig voor kopen.
‘Naast een kwantitatief woningtekort is er dus ook sprake van een kwalitatieve opgave’, concludeert het KWH. Het onderzoek, waaraan 15.000 bewoners van 60 corporaties meededen, is uitgevoerd voordat we opgehokt zaten aan het thuiswerk en –onderwijs. Dat zal het thuisgevoel niet bevorderd hebben; meldingen van relatieproblemen, burenoverlast en stress- en gezondheidsklachten namen fors toe. En dan hebben we het niet eens over de mensen die op de wachtlijst voor een sociale huurwoning staan, de studenten die tegen woekerprijzen een bezemkast huren in de vrije sector en de seizoensarbeiders die op elkaar gepakt in huizen elkaar met corona besmetten.
Het uitzichtloze raam is symbolisch voor de situatie op de woningmarkt, en de beperkte blik op de opgave. De architect, vaak meer bezig met vorm dan gebruik, laat zich door opdrachtgevers in de positie van esthetisch adviseur manoeuvreren. De overheid spreekt over de honderdduizenden huizen die bijgebouwd moeten worden. Ook de duurzaamheidsambitie die daar nu – gelukkig – bij komt wordt in streefgetallen uitgedrukt. Deze kwantitatieve doelen worden echter steeds niet gehaald doordat de centrale regie ontbreekt. Dat is voor de Tweede Kamer de reden om in het volgende kabinet een minister van VROM terug te brengen. Het gebrek aan thuisgevoel dat zoveel bewoners ervaren wordt daarbij nog niet genoemd, terwijl ook daar een grote opgave ligt.
De kunst is nu om ‘bouwen, bouwen, bouwen’ te verenigen met het gevoel van solidariteit dat de coronacrisis heeft losgemaakt. Laat politici en bestuurders de les van de
lockdown
onthouden: hoe belangrijk een ‘thuis’ is en hoe belangrijk het is dat zoveel mogelijk mensen dat ook zo ervaren. Laat de architect die zich stoort aan zijn omgeving beseffen dat juist hij daarin verschil kan maken.
Denken we toch in kwantitatieve doelen? Een beperkte groep zal zich altijd wel ontheemd voelen, maar laten we er met elkaar dan naar streven dat straks minimaal 90% van de bewoners zich senang voelt in zijn woning.
Kirsten Hannema is architectuurcriticus en schrijft voor diverse media waaronder De Volkskrant. Ze is hoofdredacteur van het Jaarboek ‘Architectuur in Nederland’ en was gasthoofdredacteur van de uitgave van architectuurtijdschrift A+U (jan. 2020) over de Nederlandse architectuur in het afgelopen decennium.
Trefwoorden
sociale woningbouw
kirsten hannema
woningmarkt
column
Best gelezen
1
Team met Orange Architects, SO-IL, GAAGA en Geurst & Schulze ontwerpt gemengd bouwblok in Beurskwartier Utrecht
donderdag, 19 november
2
Cultuurfonds ondersteunt Geheugenpaviljoen van Studio L A en Kunstpunt Groningen
woensdag, 18 november
3
Rietveldprijs 2026 toegekend aan Wisselspoor Blok 10
maandag, 16 november
4
VO-campus Argonautenweg biedt onderwijs in groene omgeving
woensdag, 18 november
5
AI-platform 'Vraag de kaart' helpt bij doorzoeken versnipperde ruimtelijke informatie
woensdag, 18 november
Gerelateerde nieuwsberichten
Architectuurgeweld
17 november 2020
Wildgroei
18 mei 2021
Erfgoedlogica
20 april 2021
Maar nooit zoals je denkt
15 november 2022
2023 in tien columns door Kirsten Hannema
27 december 2023
Echte architecten
19 september 2023
Van Sisyphus naar Sneeuwbaleffect
18 april 2023
Constructieve actie
16 mei 2023
Genieten
20 juni 2023
Nieuwe ronde, nieuwe prijzen
17 oktober 2023
Ad fundum
20 november 2023
Wabi-sabi
23 januari 2024
Zwelgen in comfort
19 maart 2024
De Friends Experience
20 februari 2024
Bouwen, burgers, bezwaren
16 april 2024
Glas voor de geest
18 juni 2024
Terug/vooruit naar 1978
21 mei 2024
Mijn reis met Berlage
17 september 2024
Column
AI als Zwitsers zakmes van de architect
19 november 2024
Column
Ga op zoek naar het jottum-gevoel!
17 december 2024
Column
Durf klein te denken
18 februari 2025
Column
Vormt de mens zijn omgeving, of de omgeving eerst de mens?
21 januari 2025
Platform Kantooropgave
18 maart 2025
Column
Over het nut van nutteloze bouwwerken
15 april 2025
Column
De vergeet-paradox
21 oktober 2025
Maakt architectuur gelukkig?
15 oktober 2024
Column
Een kwestie van onderhoud
16 september 2025
Column
Slecht gejat
17 juni 2025
Column
Leren van Santos
17 februari
Column
Centra van democratie
18 november 2025
Column
Een écht gebouw, dat raakt
20 januari
Column
In het noodpakket hoort een Defensiebouwmeester
16 december 2025
Column
De architectuurbiënnale is geen guilty pleasure
20 mei 2025
Column
Kleur bekennen
21 april
Column
De nieuwe kleren van de keizer
17 maart
Column
Leven en lessen van Casa Moratiel in Barcelona
16 juni
Column
Bedankt huis, voor je vriendschap
19 mei
Column
Over de brug
15 september
Column
Werk aan de kerk
20 oktober
Column
Architectuur als exportproduct: nobel, nuttig, of nuttige idioten?
17 november
Wachtkamers
21 maart 2023
Een kind moet je loslaten, een gebouw ook
21 februari 2023
Gentrificatie-compensatie
24 januari 2023
2022 in tien columns door Kirsten Hannema
29 december 2022
Meer liefde
13 december 2022
Lekker loeren
18 oktober 2022
Krolls (on)gelijk
20 september 2022
T-koppelstuk
21 juni 2022
Grensverleggend
17 mei 2022
De moraal van het inclusieve verhaal
19 april 2022
Ontsnappingsruimte
15 maart 2022
Een les in nederigheid
15 februari 2022
Over hoe en wat
18 januari 2022
2021 in tien columns door Kirsten Hannema
29 december 2021
Valse nostalgie
21 december 2021
Makkelijker kunnen we het niet maken
16 november 2021
Disneyficatie: scheldwoord of geuzennaam?
19 oktober 2021
Ronchamps op de Zuidas
21 september 2021
Biofobie
15 juni 2021
Een duurzame architectuur kent een winst- én verliesrekening
16 maart 2021
Vormenspel
16 februari 2021
Trafo
19 januari 2021
Een beter normaal
15 december 2020
Debat over 'renovatie van de volkshuisvesting'
20 oktober 2020
Ongemak
20 oktober 2020
Druk op het dak
15 september 2020
Kamer wil meer urgentie bij aanpak woningnood
19 juni 2020
Dispuut over verhuizen daklozen van Randstad naar krimpgebied
16 juni 2020
Alcoholist, pater, architect
19 mei 2020
Pakkans
21 april 2020
Een biënnale zonder publiek
17 maart 2020
Kaartenhuis
18 februari 2020
Luxewarenhuis
21 januari 2020
Alisons kerstkaarten
19 december 2023
Architectuurgeweld
17 november 2020
Wildgroei
18 mei 2021
Erfgoedlogica
20 april 2021
Maar nooit zoals je denkt
15 november 2022
2023 in tien columns door Kirsten Hannema
27 december 2023
Echte architecten
19 september 2023
Van Sisyphus naar Sneeuwbaleffect
18 april 2023
Constructieve actie
16 mei 2023
Genieten
20 juni 2023
Nieuwe ronde, nieuwe prijzen
17 oktober 2023
Ad fundum
20 november 2023
Wabi-sabi
23 januari 2024
Zwelgen in comfort
19 maart 2024
De Friends Experience
20 februari 2024
Bouwen, burgers, bezwaren
16 april 2024
Glas voor de geest
18 juni 2024
Terug/vooruit naar 1978
21 mei 2024
Mijn reis met Berlage
17 september 2024
Column
AI als Zwitsers zakmes van de architect
19 november 2024
Column
Ga op zoek naar het jottum-gevoel!
17 december 2024
Column
Durf klein te denken
18 februari 2025
Column
Vormt de mens zijn omgeving, of de omgeving eerst de mens?
21 januari 2025
Platform Kantooropgave
18 maart 2025
Column
Over het nut van nutteloze bouwwerken
15 april 2025
Column
De vergeet-paradox
21 oktober 2025
Maakt architectuur gelukkig?
15 oktober 2024
Column
Een kwestie van onderhoud
16 september 2025
Column
Slecht gejat
17 juni 2025
Column
Leren van Santos
17 februari
Column
Centra van democratie
18 november 2025
Column
Een écht gebouw, dat raakt
20 januari
Column
In het noodpakket hoort een Defensiebouwmeester
16 december 2025
Column
De architectuurbiënnale is geen guilty pleasure
20 mei 2025
Column
Kleur bekennen
21 april
Column
De nieuwe kleren van de keizer
17 maart
Column
Leven en lessen van Casa Moratiel in Barcelona
16 juni
Column
Bedankt huis, voor je vriendschap
19 mei
Column
Over de brug
15 september
Column
Werk aan de kerk
20 oktober
Column
Architectuur als exportproduct: nobel, nuttig, of nuttige idioten?
17 november
Wachtkamers
21 maart 2023
Een kind moet je loslaten, een gebouw ook
21 februari 2023
Gentrificatie-compensatie
24 januari 2023
2022 in tien columns door Kirsten Hannema
29 december 2022
Meer liefde
13 december 2022
Lekker loeren
18 oktober 2022
Krolls (on)gelijk
20 september 2022
T-koppelstuk
21 juni 2022
Grensverleggend
17 mei 2022
De moraal van het inclusieve verhaal
19 april 2022
Ontsnappingsruimte
15 maart 2022
Een les in nederigheid
15 februari 2022
Over hoe en wat
18 januari 2022
2021 in tien columns door Kirsten Hannema
29 december 2021
Valse nostalgie
21 december 2021
Makkelijker kunnen we het niet maken
16 november 2021
Disneyficatie: scheldwoord of geuzennaam?
19 oktober 2021
Ronchamps op de Zuidas
21 september 2021
Biofobie
15 juni 2021
Een duurzame architectuur kent een winst- én verliesrekening
16 maart 2021
Vormenspel
16 februari 2021
Trafo
19 januari 2021
Een beter normaal
15 december 2020
Debat over 'renovatie van de volkshuisvesting'
20 oktober 2020
Ongemak
20 oktober 2020
Druk op het dak
15 september 2020
Kamer wil meer urgentie bij aanpak woningnood
19 juni 2020
Dispuut over verhuizen daklozen van Randstad naar krimpgebied
16 juni 2020
Alcoholist, pater, architect
19 mei 2020
Pakkans
21 april 2020
Een biënnale zonder publiek
17 maart 2020
Kaartenhuis
18 februari 2020
Luxewarenhuis
21 januari 2020
Alisons kerstkaarten
19 december 2023
Toon alles
Andere nieuwsberichten
36e editie van Euregionale Architectuur Prijs gewonnen door Elena Thieves en Zoé Cavalier
20 november, 11:06
De eerste prijs ging dit jaar gedeeld naar Elena Thieves voor haar project ‘Das Wohnhochhaus’ en naar Zoé Cavalier voor haar project ‘From Invasive Seaweed to Insulation’.
Woonensemble Arons en Gelauff architecten houdt rekening met nieuwe en terugkerende bewoners
20 november, 9:00
Het woonensemble Johan Greivestraat in Amsterdam Nieuw-West is ontworpen voor jongeren, gezinnen en bewoners van de vroegere portiek-etageflat op deze plek.
Team met Orange Architects, SO-IL, GAAGA en Geurst & Schulze ontwerpt gemengd bouwblok in Beurskwartier Utrecht
19 november, 4:35
Achter de ritmiek van de kantoorgebouwen langs de Graadt van Roggeweg in Utrecht komt een gemengd bouwblok met 166 woningen, een integraal kindcentrum, horeca en een badhuis.
Bouw gestart van dubbel woongebouw voor senioren naar ontwerp van Studiospacious
19 november, 2:24
In Weesp is de bouw gestart van 66 levensloopbestendige huurwoningen verdeeld over twee woongebouwen. In opdracht van Ymere heeft Studiospacious de woongebouwen nauwkeurig afgestemd op de behoeften van senioren.
Volle orderboeken, krappe marges: Nederlandse bouw blijft kwetsbaar
20 november, 9:32
Nederlandse bouwbedrijven zijn aanzienlijk positiever over hun orderboeken dan hun Duitse en Franse concurrenten. Toch blijft de sector financieel kwetsbaar, waarschuwt kredietverzekeraar Allianz Trade in een nieuw internationaal bouwrapport.
Corporaties moeten vaker kiezen tussen verduurzaming en nieuwbouw
19 november, 10:13
Omdat gemiddeld op iedere woning 44 euro per maand toegelegd wordt, zijn corporaties vaker gedwongen tot een keuze tussen verduurzaming en nieuwbouw.
Onderzoeksbureau: groei batterijopslag zet komende jaren door
18 november, 12:47
Volgens Dutch New Energy Research verandert de Nederlandse markt voor zonne-energie en batterijopslag snel.
Datacenters verbruikten vorig jaar vijf procent Nederlandse stroom
18 november, 9:31
De stijging van het verbruik komt vooral door grote datacenters.
Extra onderzoek ACM naar bouwsector door groei aanbestedingen
17 november, 3:17
De grote vraag naar nieuwe woningen en renovatie van wegen en viaducten brengt meer risico's met zich mee op verboden afspraken.
Amsterdam investeert 142 miljoen in schoolgebouwen
17 november, 1:02
Met dit geld worden nieuwe scholen gebouwd en bestaande scholen vernieuwd of uitgebreid.
Ga naar het nieuws-archief
Kirsten Hannema
Architectuurcriticus
0
0
0
0
Voor een optimale gebruikservaring plaatst Architectenweb functionele cookies. Wat de verschillende cookies precies doen leggen we uit in een
overzicht
. Cookies van social media kun je optioneel
aanzetten
.
Akkoord
Instellingen
Feedback
Feedback
Wij horen graag jouw feedback. Laat je reactie achter en eventueel jouw e-mail adres.
Reactie
Verstuur