Kirsten Hannema
Copyright: Maarten van Haaff
Kirsten Hannema
Copyright: Maarten van Haaff

Nieuwe ronde, nieuwe prijzen

17 oktober 2023, 9:00
Weet jij al wat je gaat stemmen? Volgende maand is de Tweede Kamerverkiezing, maar ook op het gebied van architectuur valt er momenteel veel te (ver)kiezen. Van de Architect van het Jaar tot de Eindhovense Dirk Roosenburgprijs, die overmorgen wordt uitgereikt, en waarvoor het publiek ook mag stemmen; net als bij de Haarlemse Lieven de Key Penning, die volgende maand wordt uitgereikt.

Wat de parlementsverkiezingen en architectuurprijzen met elkaar gemeen hebben, is de factor ruimte. Politieke partijen geven een visie op hoe ze de schaarse ruimte in ons land willen verdelen; waar gaan we woningen bouwen, beschermen we natuur of moet landbouw wijken? Met architectuurprijzen worden door vak- en publieksjury’s beloftevolle denkrichtingen en oplossingen voor dit soort ruimtelijke vraagstukken voor het voetlicht gebracht, vanuit de gedachte dat goed voorbeeld doet volgen.     

Een architectuurprijs kan ook aanleiding zijn om te benoemen wat niet goed gaat. Zo riep politicus Ed Nijpels als voorzitter van de BNA Beste Gebouw van het Jaar-prijs architecten op om meer van zich te laten horen in de politiek. Mede naar aanleiding van die oproep schreef ik afgelopen mei een artikel in De Volkskrant over de (beperkte) rol van architecten in het woningdebat. Dat werd opgepikt door andere media, en – zo blijkt nu – ook gelezen door minister De Jonge. Afgelopen vrijdag werd ik gebeld door zijn woordvoerder, over de brief die De Jonge deze week aan de Tweede Kamer stuurt, in antwoord op moties over woningbouw, architectuurbeleid en ruimtelijke kwaliteit.

Een architect die ik onlangs sprak, vindt dat er te veel architectuurprijzen zijn die draaien om praatjes van sponsors, luxe feestjes en architecten, in plaats van de projecten. Hij stelt voor om de helft van de prijzen te schrappen. Des te opmerkelijker is dat er volgend jaar een nieuwe jaarlijkse prijs wordt gelanceerd: de Ammodo Architecture Award. Met deze prijs wil stichting Ammodo ‘hoogwaardige architectuur met een sociale en ecologische verantwoordelijkheid over de hele wereld’ stimuleren.

Benieuwd naar wat deze prijs toevoegt aan het bestaande aanbod, vroeg ik informatie erover op, en werd voorzichtig enthousiast. Ammodo toont voorbeeldprojecten van onder andere Pritzker Prize-winnaars als Lacaton en Vassal, Francis Kéré en Alejandro Aravena, maar ook de kleinschalige interventies van ontwerp- en onderzoekerscollectief Rural Urban Framework in de traditionele Tulou woonbuurten in China. Hieruit spreekt een brede, internationale blik op architectuur, die aansluit bij het internationale werkveld van architecten. Kwesties als klimaatverandering, immigratie en verduurzaming kun je niet binnen onze landsgrenzen oplossen. We moeten daarvoor meer samenwerken, van elkaar leren, voortbouwend op de circulaire principes van regionale bouwwijzen.

Ammodo gaat werken met lokale scouts, architecten kunnen zelf een project voordragen, en in de categorie ‘local scale’ kunnen ook gemeenschappen, zelfbouwers, kunstenaars, en dergelijke, een project indienen. De prijzen, die in drie categorieën worden toegekend, zijn substantieel: 12x5000 euro voor ‘local scale’, 12x50.000 euro voor ‘social engagement’, 2x150.000 euro voor ‘social architecture’.

Ik mocht onlangs de Franse architect Anne Lacaton interviewen. Op de vraag of de Pritzker Prize, die zij en haar partner Jean-Philippe Vassal in 2021 ontvingen, hen meer werk had opgeleverd, moest ze lachen. “Nou nee, wel extra aanvragen voor lezingen.” Maar met die lezingen, over de onvermoede mogelijkheden van transformatie, als alternatief voor sloop, brengen ze als bureau wel het nodige in beweging. Ammodo laat de winnaars het prijzengeld investeren in een (onderzoeks)project; voorstellen daarvoor worden bij de beoordeling van de inzending meegenomen. Het idee is om zo weer nieuwe initiatieven op gang te brengen, met de website als groeiend kennisplatform.

Vooralsnog ben ik geneigd te zeggen: more is more; hoe meer architectuurverkiezingen, hoe beter. Waarbij net als in de politiek geldt: doe mee, dien in, ga stemmen.


Kirsten Hannema is architectuurcriticus en schrijft voor diverse media waaronder De Volkskrant.

Trefwoorden

kirsten hannema column
Toon alles

Andere nieuwsberichten

Acht lessen rond de renovatie van sociale woningbouw

Gisteren, 09:00

Team van vijf architectenbureaus maakt winnend ontwerp voor Havenstraat Amsterdam

11 april, 5:38

ING Research verwacht krimp in bouwsector, woningmarkt trekt aan

11 april, 2:59

Boijmans weer even open tijdens Rotterdam Architectuur Maand

11 april, 12:23

Instanties gaan samenwerken bij aanpak woningen aardbevingsgebied

11 april, 4:37

Schuilkerk Ons’ Lieve Heer op Solder is Europees erfgoed

11 april, 3:39

Gemeente Den Haag maakt afspraken voor verduurzaming

11 april, 10:01

Vrees in Zuid-Holland dat De Jonge regie op woningbouw overneemt

10 april, 4:17

Huren mogen niet harder stijgen dan loon óf inflatie plus procent

10 april, 9:40

Inschrijving projecten voor Glas Award 2025 geopend

9 april, 4:37
Kirsten HannemaArchitectuurcriticus
KUBUS | Specialist in BIM-software
SAPA
Reynaers Aluminium Nederland
Jansen
SAB-profiel bv
Aliplast Aluminium Systems
Hagemeister GmbH & Co. KG
ALUCOBOND®
Tarkett BV
Kawneer
Grohe Nederland B.V.
Malaysian Timber Council
OCS | Office Cabling Systems
Swisspearl Nederland
Forster Nederland N.V.
VELUX Commercial
Sempergreen
EeStairs | Design trappen - Balustrade - Ontwerp en constructie
Aluprof Nederland BV
Intal BV
QbiQ Wall Systems
Forbo Flooring
Schüco Nederland BV
AGC Nederland Holding B.V.
Cedral
Sto Isoned bv
Triflex bv
Gorter Luiken BV
Foreco Houtproducten
Wienerberger B.V.
Knauf Insulation
DUCO Ventilation & Sun Control
IsoBouw Systems bv
Mview+
Rockfon (ROCKWOOL B.V.)
Gira Nederland B.V.
Kingspan Geïsoleerde Panelen
GEZE Benelux  B.V.
Renson
Metaglas Groep
ABB | Busch-Jaeger
Jung | Hateha B.V.
Knauf Ceiling Solutions B.V.
Saint-Gobain Building Glass Benelux
Faay Vianen B.V.
objectflor
Boon Edam Nederland B.V.
Hunter Douglas Architectural
Forbo Eurocol Nederland B.V.
EQUITONE gevelpanelen
Plastica Groep
Holonite B.V.
FALK®
Tata Steel Colorcoat®
© 2002 - 2024 Architectenweb BV / Voorwaarden / Privacy / Disclaimer / Sitemap
Annuleren
OK
Sluiten
Doorgaan
Inloggen
Maak een gratis persoonlijk account aan