Marjolein van Eig
Copyright: Maarten van Haaff
Marjolein van Eig
Copyright: Maarten van Haaff

Een goede gebouwplint; wat is dat eigenlijk?

14 februari 2023, 9:00
In de podcastserie Toren van Babel voert Daan Roggeveen gesprekken over de voor- en nadelen van hoogbouw en de kwaliteit ervan. Gelukkig gaat het ook over heel veel andere dingen. Deze week heb ik de eer, want met het bureau hebben ook wij een hoog gebouw ontworpen. Ik mocht de podcast alvast beluisteren en ik hoor mezelf meerdere keren praten over een goede gebouwplint, als één van de kenmerken van een goed hoog gebouw, zonder toe te lichten wat ik daar eigenlijk precies mee bedoel. Soms stamel ik wat over openheid, materialiteit en het leven op het maaiveld, maar veel concreter wordt het niet.

Terwijl een goede gebouwplint, verrassend genoeg, wel eens wat achterblijft bij het ontwerpen aan hoogbouw. De aandacht gaat naar de sculptuur aan de skyline, naar de kroon en naar de woningplattegronden. Het feit dat het gebouw na 50 tot 150 meter landt op de grond lijkt men soms al mooi genoeg te vinden.

In Rotterdam hebben we veel ervaring met hoge gebouwen. Als het er een beetje waait dan ben je je leven niet zeker; je vliegt met fiets en al rond een lantarenpaal (Hofplein), probeert wanhopig overstekende voetgangers te sparen (Stationsplein) of je komt gewoon niet verder en moet terug naar huis (brug over de Westersingel bij Calypso). Dat is de ervaring op een gemiddelde, winderige dag.

Die windlast wordt, bij de voet van een hoog gebouw, tegengegaan door een fijne luifel. Niet elke ontwerper is dol op zo’n rokje aan zijn of haar creatie en laat die, tegen beter weten in, achterwege. Terwijl die luifel, mits goed vormgegeven, niet enkel de wind tegenhoudt maar ook nog eens kan bijdragen aan een prettige entree voor de hoogbouwbezoeker. Zo’n luifel immers, is wel het verlengstuk van het leven in het trappenhuis. Het vormt de overgang van het leven buiten naar het leven binnen. De luifel verwelkomt en begeleidt de bezoeker het gebouw in en uit.  

Eigenlijk ontwerp je, als je een hoog gebouw ontwerpt, drie gebouwen: het plintgebouw, het middendeel en de kroon. Een goede plint heeft niet per definitie iets te maken met de hoogbouw erboven. Immers, op maaiveld zie je de hoogbouw bijna niet. De gebouwplint kán het gevolg zijn van de naar beneden denderende toren, maar dat hoeft niet. De plint kan ook prima zijn eigen kwaliteit hebben, ontworpen vanuit de omgeving op ooghoogte.

Laatst zag ik de serie De Stamhouder, die zich deels afspeelt in WOII en in de jaren ‘70. In één van de afleveringen werd mijn aandacht getrokken door een gebouwplint. Ik zag een mooie entreetrap, een metselwerkreliëf, koperen details, een luifel op ranke kolommen en bewerkt natuursteen dat de entree omlijstte. In de verte fietsnietjes (huh? In de jaren ’70?) op een brede stoep. De gebouwplint was maar heel even in beeld. Toch wist het detailniveau en de rijkheid van de materialen direct mijn aandacht te trekken. Hier wil je naar binnen. Ik meende een gebouw aan de Blaak te herkennen en dat vermoeden werd bevestigd toen ik er laatst langsfietste.

De Blaak, zag ik vervolgens, blijkt een bijzonder goede leerschool te zijn voor hoe je wel en hoe je niet een goede gebouwplint kunt ontwerpen. Sinds de Tweede Wereldoorlog is men hier flink tekeer gegaan in allerlei stijlen en vormen. Aan de Blaak vind je hoge plinten, lage plinten, dichte plinten, dichtgeplakte plinten, open plinten, onduidelijke plinten, rommelige plinten, monumentale plinten, donkere passages, lelijke reclames, mooie reclames, betonnen kolommen voor de plinten, natuurstenen kolommen, geen kolommen, opvallende entrees, verstopte entrees, tourniquets op straat, slechte plinten door goede architecten en goede plinten door onbekende architecten.

Wat kunnen we hiervan leren? Er is helaas geen eenduidig antwoord op die vraag te geven. Maar een kwalitatief goede plint bezit in ieder geval een aantal kenmerken: er is een prettige afwisseling van open en dichte delen (dus niet enkel glas); er is een duidelijke entree met een fijne luifel; er is aandacht voor materialiteit en detail, en de plint is – in ieder geval visueel gezien – hoger dan de bovenliggende gebouwdelen (anders lijkt de bovenliggende toren de begane grond in elkaar te drukken). Eigenlijk best wel simpel en logisch allemaal. Even onthouden voor de volgende podcast.


Toren van Babel is een maandelijkse serie binnen de Architectenweb Podcast. Hierin praat architect Daan Roggeveen (MORE Architecture) met ontwerpers, ontwikkelaars en andere experts die allemaal hun eigen perspectief hebben op hoogbouw. Doel is het antwoord vinden op de vraag: hoe maak je nu een echt goed hoog gebouw? De aflevering waarin Marjolein van Eig te gast is verschijnt komende donderdag, 16 februari 2023, en is dan te vinden op Apple Podcasts en Spotify, maar ook op Architectenweb.nl/podcasts.

Marjolein van Eig is architect-directeur van BureauVanEig. Zowel in haar werk als in haar maandelijkse column verbindt ze eigentijdse opgaven met hun historische wortels. Ze is als gastdocent verbonden aan de TU Delft en de Academie van Bouwkunst Rotterdam.

Andere nieuwsberichten

Restaurant van hergebruikte bouwmaterialen voor Tuinen van West Amsterdam

23 februari, 1:50

Nederlands paviljoen op internationale boekenbeurs Taipei geopend

23 februari, 11:34

Inschrijving voor Rietveldprijs 2024 geopend

23 februari, 9:20

Symposium over belang en doel van tekenen voor architecten

22 februari, 5:26

ING verwacht dat huizenprijzen tussen vijf en acht procent stijgen

23 februari, 2:38

Naturalis lanceert methodiek om biodiversiteit bermen te vergroten

23 februari, 12:19

Bouwbedrijf BAM haalde eigen, aangescherpte veiligheidsdoel niet

23 februari, 10:27

Klimaat- en energiebeleid kost gemeenten fors meer volgens rapport

22 februari, 4:12

Recordomzet voor Arcadis, een derde meer winst

22 februari, 10:11

Twee doden en twee gewonden door ongeluk bij brug in aanbouw Lochem

21 februari, 1:27
Marjolein van EigArchitect
KUBUS | Specialist in BIM-software
SAPA
Reynaers Aluminium Nederland
Jansen
SAB-profiel bv
Aliplast Aluminium Systems
Hagemeister GmbH & Co. KG
ALUCOBOND®
Tarkett BV
Kawneer
Grohe Nederland B.V.
Malaysian Timber Council
OCS | Office Cabling Systems
Swisspearl Nederland
Forster Nederland N.V.
VELUX Commercial
Sempergreen
EeStairs | Design trappen - Balustrade - Ontwerp en constructie
Aluprof Nederland BV
Intal BV
Cosentino The Netherlands B.V.
QbiQ Wall Systems
Forbo Flooring
Schüco Nederland BV
AGC Nederland Holding B.V.
Cedral
Sto Isoned bv
Triflex bv
Gorter Luiken BV
Foreco Houtproducten
Wienerberger B.V.
Knauf Insulation
Zoontjens
DUCO Ventilation & Sun Control
IsoBouw Systems bv
Mview+
Rockfon (ROCKWOOL B.V.)
Gira Nederland B.V.
GEZE Benelux  B.V.
Renson
Metaglas Groep
ABB | Busch-Jaeger
Jung | Hateha B.V.
Knauf Ceiling Solutions B.V.
Saint-Gobain Building Glass Benelux
objectflor
Boon Edam Nederland B.V.
Hunter Douglas Architectural
Forbo Eurocol Nederland B.V.
EQUITONE gevelpanelen
Plastica Groep
Holonite B.V.
FALK®
Alsecco
Tata Steel Colorcoat®
© 2002 - 2024 Architectenweb BV / Voorwaarden / Privacy / Disclaimer / Sitemap
Annuleren
OK
Sluiten
Doorgaan
Inloggen
Maak een gratis persoonlijk account aan