Daan Roggeveen
Copyright: Maarten van Haaff

Levendige hoogbouw? Kijk naar het oosten!

30 januari 2018, 9:30
Het is eind juni, weekend en bloedheet. Ik kijk vanaf mijn balkon over de stad: tot aan de horizon zie ik een immense variëteit aan villa’s met tuinen, woon- en kantoortorens, met daartussen gebouwen van een laag of acht. Zo’n dertig meter onder me liggen bewoners en bezoekers in de zon rond het gedeelde zwembad van ons gebouwencomplex. Met ruim driehonderd appartementen en ruim duizend inwoners vormt het een druk geheel met een restaurant, een gym, een winkel, een massagesalon en een squashbaan. Welkom in de voormalige Franse concessie in het centrum van Shanghai, een mix van hoogbouwtorens en historische bebouwing doorsneden door straten met platanen.

Onder de dramatische titel ‘Zijn we vergeten wie we zijn?’ stond afgelopen week in de in de Groene Amsterdammer een uitgebreid artikel over de toekomstplannen rond de Sluisbuurt in Amsterdam. Na jaren van economische recessie, waarin de ruimtelijke ontwikkeling van Amsterdam tot stilstand kwam, komt er nu in sneltreinvaart weer beweging in allerlei ontwikkelingen in de stad – inclusief Zeeburgereiland, waar de Sluisbuurt onderdeel van uitmaakt.

In het artikel wordt door betrokkenen en specialisten gefulmineerd tegen hoogbouw, met argumenten over hoge kosten, problemen met bereikbaarheid en gebrek aan levendigheid op straatniveau. Architect Sjoerd Soeters, van het bureau Pleasant Places Happy People, beweert dat ‘een plat land en een platte samenleving’ geen hoogbouw verdienen. Soeters zelf realiseerde overigens in 2005 twee woontorens van 18 verdiepingen aan de Jan van Galenstraat in Amsterdam-West.

Ter inspiratie voor het stedenbouwkundig plan voor de Sluisbuurt vlogen de planners van de gemeente naar Canada, om referenties te bekijken in de hoogbouwsteden Toronto en Vancouver. Dat is opmerkelijk. Want het is al decennialang overduidelijk dat de meerderheid van hoogbouwproductie niet meer in de westerse wereld, maar juist in het Midden-Oosten en Azië plaatsvindt.

Als de delegatie een ticket naar Tokio, Hong Kong of Shanghai had geboekt, was voor hen duidelijk geworden dat hoge dichtheden en hoogbouw prima te combineren zijn met levendigheid op straat.

In het stadscentrum van Shanghai is een uiterst opwindende mix van historische laagbouw en moderne hoogbouw te vinden. Door de enorm hoge dichtheid (25.000 inwoners per vierkante kilometer) is het voorzieningenniveau en de diversiteit op straatniveau er extreem hoog: overal zijn groentewinkels, fietsenmakers, kapsalons, restaurants en bars.

Ik heb zelf jarenlang in een woontoren van 21 verdiepingen in het hartje van Shanghai gewoond; mijn kinderen zijn er zelfs geboren. In tegenstelling van wat de specialisten in het artikel beweren, was de sociale interactie in het complex en op straatniveau juist zeer levendig. Kinderen uit het complex spelen bij elkaar in huis. Ouderen maken onderweg naar de markt een praatje. Op straat groeten flatbewoners elkaar. Waarom? Omdat door de extreem hoge dichtheid veel mensen bij elkaar komen.

In het artikel in de Groene komen de voorbeelden van angstgegner Bijlmer en de Zuidas voorbij. Het feit dat de Zuidas niet levendig is buiten kantooruren is niet zozeer een argument van typologie, maar veel eerder van een beperkte functiemix – er moeten meer woningen bij om er een levendig gebied van te maken. Bovendien zou je het argument ook om kunnen draaien: als de torens op de Zuidas twee keer zo hoog waren geweest, was er wellicht wél voldoende ruimtedruk voor meer voorzieningen geweest!

Maar in plaats van technische argumenten over dichtheid, voorzieningenniveau, schaduwwerking en bruto-netto verhouding is dit uiteraard een volledig gepolitiseerde discussie over aspiratie versus nostalgie; over het streven naar vooruitgang versus het vasthouden aan bestaande identiteit.

Het is daarom noodzakelijk na te denken over nieuwe hoogbouwtypologieën die breken met de valse sentimenten of de clichés over wat stedelijkheid zou moeten zijn. Het model in de centra van veel Aziatische steden toont aan dat het niet ‘of-of’ hoeft te zijn. Juist een fijnmazige stedelijke structuur gecombineerd met hoogbouw leidt tot een waanzinnig rijke stedelijke ervaring.   Dat pareert ook het argument dat ‘we vergeten zijn wie we zijn’. In de gemiddelde vinexwijk is de dosering identiteit ook beperkt tot het formaat van de toegepaste baksteen.


Daan Roggeveen is de oprichter van MORE Architecture, met kantoren in Shanghai en Amsterdam. Recent publiceerde hij ‘Progress & Prosperity – The Chinese City as Global Urban Model’. Met Michiel Hulshof runt hij denktank Go West, en organiseert hij aan de Amsterdamse Academie van Bouwkunst ‘The Amsterdam Agenda’, een lezingenserie en onderzoek over de toekomst van de Randstad.

Trefwoorden

zeeburgereiland daan roggeveen sluisbuurt hoogbouw de groene amsterdammer

Gerelateerde nieuwsberichten

Andere nieuwsberichten

Binnentuin speelt belangrijke rol in woongebouw BuitenBuren Almere
27 februari, 4:12

MOOI Noord-Holland opent inschrijving voor Arie Keppler Prijs 2026
27 februari, 3:27

Provincie en consortium van adviesbureaus presenteren Toekomstvisie Limburg 2050
27 februari, 2:31

Amsterdam bouwt aparte fietsbrug tussen Zeeburgereiland en Indische Buurt
27 februari, 11:18

Onderzoek: kinderen spelen vaker buiten, groot verschil per plaats
27 februari, 5:04

'Gemeenten gaan weer voor grondbezit'
27 februari, 1:45

Terugkijken: KRO-NCRV Pointer onderzoekt waarom lege winkels geen woningen worden
27 februari, 12:06

OVV over fataal brugongeluk Lochem: onderlinge controle ontbrak
26 februari, 11:49

Gelderland wil dat Rijk noodmaatregelen neemt tegen aansluitstop
26 februari, 9:33

Kosten wederopbouw Oekraïne lopen op tot 588 miljard dollar

25 februari, 11:47
Ga naar het nieuws-archief
Daan RoggeveenArchitect
ATAG Nederland
KUBUS | Specialist in Archicad
SAPA
Reynaers Aluminium Nederland
Jansen
SAB-profiel bv
Aliplast Aluminium Systems
Kingspan Light & Air
ALUCOBOND®
Caparol
Tarkett BV
Kawneer
Grohe Nederland B.V.
Malaysian Timber Council
OCS | Office Cabling Systems
Swisspearl Nederland
Forster Nederland N.V.
VELUX Commercial Benelux B.V.
Sempergreen
Houthandel van Dam
Aluprof Nederland BV
QbiQ Wall Systems
Forbo Flooring
Schüco Nederland
Cedral
Sto Isoned bv
Triflex bv
Gorter Luiken BV
wienerberger
DUCO Ventilation & Sun Control
BEWI IsoBouw
ROCKWOOL B.V.
Mview+
Rockfon (ROCKWOOL B.V.)
Gira Nederland B.V.
Kingspan Geïsoleerde Panelen
GEZE Benelux B.V.
Renson
Metaglas Groep
ABB | Busch-Jaeger
Jung | Hateha B.V.
Knauf B.V.
Saint-Gobain Glass Benelux
Faay Vianen B.V.
objectflor
Boon Edam Nederland B.V.
Hunter Douglas Architectural
VOLA Nederland BV
Forbo Eurocol Nederland B.V.
EQUITONE gevelpanelen
Holonite B.V.
Tata Steel Colorcoat®
Ontwerpers
Lidmaatschappen
Nieuwsbrieven
Leveranciers
Lidmaatschappen
Adverteren

Architectenweb
Over ons
Contact

© 2002 - 2026 Architectenweb BV / Voorwaarden / Privacy / Disclaimer / Sitemap
Annuleren
OK
Sluiten
Doorgaan
Inloggen
Maak een gratis persoonlijk account aan