Projecten
Producten
Bedrijven
Vacatures
Agenda
Awards
Podcasts
more_horiz
Videos
Magazine
Favorieten
Profiel
Uitloggen
Daan Roggeveen
Copyright: Maarten van Haaff
Verdichting van IJplein
27 februari 2018, 12:30
"
Democratisch?!”, schreeuwt een vrouw met kort grijs haar, een groen jack en grote witte gympen. “Alles wordt door de gemeenteraad besloten! Niks democratisch!”
Ik zit in de Kromhouthallen in Amsterdam-Noord. Op het podium staat de onverstoorbare wethouder ruimtelijke ordening Eric van der Burg. In de zaal zitten een paar honderd opgewonden buurtbewoners. Een vrouw in een scootmobiel roept door een megafoon. Verschillende mensen onderbreken de wethouder met vragen. “Waarom gaan jullie eigenlijk slopen?”, vraagt iemand. “Voor ‘t grote geld!”, roept iemand anders.
De afgelopen tien jaar heb ik in China honderden woningen en woonwijken gezien die afgebroken werden. Hele stadsdelen moesten plaatsmaken voor nieuwbouw. In alle gevallen gebeurde dit zonder veel overleg. En in alle gevallen was het doel identiek: vooruitgang, uitgedrukt in nieuwe woontorens, hotels of
shopping malls
.
Terug in Amsterdam blijkt dat de druk op de woningmarkt enorm is, waardoor er 70.000 woningen bij moeten in de stad. Oplossing: Amsterdam moet zich ontwikkelen tot een ‘Stad om het IJ’, waarbij Amsterdam-Noord actief bij de stedelijke ontwikkeling betrokken wordt. Onderdeel van deze planvorming is de Concept-Principenota Sixhaven en omgeving. In dit concept-plan hebben ambtenaren enkele blokken sociale woningbouw vervangen door nieuwbouw. Eén van die blokken is onderdeel van IJplein, waar ik zelf woon.
IJplein is een woonwijk van 1.375 woningen, in het midden van de jaren tachtig ontworpen volgens een masterplan van OMA. Het is een van de weinige projecten van het bureau dat via een uitgebreide inspraakprocedure tot stand is gekomen. De architecten gebruikten een reeks bestaande woningbouwtypologieën (gesloten bouwblok, schijf, toren, et cetera) en projecteerden die op de locatie. Door een intensieve dialoog met bewoners, en het tonen van de consequenties van de ontwerpingrepen, werd het plan met de strokenbouw en urban villa’s ontwikkeld.* Hoewel het project weinig bekendheid heeft gekregen – in het boek ‘S, M, L, XL’ ontbreekt het nagenoeg; Koolhaas noemde het ‘een unieke episode die ik moeilijk theoretisch kon plaatsen’ – is het een interessant experiment in de Nederlandse moderne stedenbouw.
Tegelijkertijd is de buurt – een van de armste van Amsterdam – ontworpen als 100% sociale woningbouw. Hoewel via uitponden een deel van de voorraad op de markt is gekomen, staat de wijk in officiële documenten nog steeds te boek als ‘kwetsbaar’.
In de Kromhouthallen worden de overeenkomsten met stedelijke ontwikkeling in China pijnlijk duidelijk: een stadsdeel dat (al dan niet gevoelsmatig) jarenlang over het hoofd is gezien, wordt plotseling meegesleurd in de vaart der volkeren als de economie en daarmee de stedelijke ontwikkeling daarom vragen. Het verschil is echter ook evident: waar in China de ontwikkelaars een
deal
zouden maken met lokale overheden om de druk op bewoners stelselmatig op te voeren, worden hier bewonersavonden georganiseerd waarin de wethouder zich persoonlijk excuseert voor een onduidelijk gecommuniceerd inspraaktraject.
De gemeente Amsterdam steekt nu veel energie in het –
wellicht
– slopen van twee delen sociale woningbouw. Het zijn woningen, gebouwd in de jaren tachtig, die nog van prima kwaliteit zijn. Het levert allerlei nodeloze onrust op – tenzij dat een soort Trumpiaans doel op zichzelf is.
Als de gemeente de sociale kwetsbaarheid van de wijk wil verbeteren, dan lijkt het uitponden van de bestaande woningen een betere en eenvoudigere strategie. Daarnaast kan de gemeente inzetten op verdichting: nieuwe woontorens tussen de bestaande gebouwen. Dat levert, naast de noodzakelijke extra woningen, een meer diverse bewonerssamenstelling op en meer draagvlak voor de voorzieningen in de buurt.
Voor verdichting is in Amsterdam-Noord – ook binnen het IJplein-plan van OMA – voldoende ruimte. Dat proces – met alle inspraak die daarbij hoort – is op zichzelf al lastig genoeg.
Daan Roggeveen is de oprichter van
MORE Architecture
, met kantoren in Shanghai en Amsterdam. Recent publiceerde hij ‘
Progress & Prosperity – The Chinese City as Global Urban Model
’. Met Michiel Hulshof runt hij denktank Go West, en organiseert hij aan de Amsterdamse Academie van Bouwkunst ‘The Amsterdam Agenda’, een lezingenserie en onderzoek over de toekomst van de Randstad.
*Lara Schrijver in Oase #94, OMA, The First Decade, p. 110
Trefwoorden
verdichting
amsterdam
ijplein
oma
daan roggeveen
rem koolhaas
Best gelezen
1
Hoogste elftallen van Ajax nemen nieuw gebouw op De Toekomst in gebruik
woensdag, 11 november
2
Plan voor wijk met 2.300 woningen op terrein Máxima MC Eindhoven
woensdag, 11 november
3
Rinske Wikkerink verlaat Kraaijvanger en begint eigen bureau
dinsdag, 10 november
4
Lunchevents rond parametrisch ontwerpen en overkoepelende systemen voor AI op Digibouw 2026
woensdag, 11 november
5
Dubbel blok met woningen en andere functies op Peperkliplocatie Schiedam
vrijdag, 13 november
Gerelateerde nieuwsberichten
Rem Koolhaas ontvangt Johan van Oldenbarnevelt-penning
25 september 2024
Ma Yansong op Katendrecht
29 januari 2019
Post-corona toerisme
26 mei 2020
Daan Roggeveen presenteert nieuwe serie over hoogbouw binnen Architectenweb Podcast
11 maart 2021
Geland
22 december 2020
De boel bij elkaar houden
24 november 2020
Een recept voor minder klein wonen
27 oktober 2020
Wat meer Chinese mentaliteit bij de VVD
22 september 2020
Amsterdam wil IJplein aanwijzen als beschermd stadsgezicht
2 september 2020
Stedelijke diversiteit
23 juni 2020
Gaat de architectuur zich terugtrekken binnen landsgrenzen?
28 april 2020
Tijdsverschil
24 maart 2020
Concurrentie voor het vliegtuig
25 februari 2020
Net als Aldo
28 januari 2020
De Grootste Stad Ter Wereld
19 december 2019
Nederland als laboratorium
26 november 2019
Rol aan tafel
22 oktober 2019
Culturele Impact
24 september 2019
Haven-Stad als eilandenrijk
25 juni 2019
Habraken in China
28 mei 2019
Vroeger waren we veel moderner
23 april 2019
Gebiedsontwikkeling? Leg eerst de metro aan!
26 maart 2019
Een zesje voor architectuur?
26 februari 2019
Het Politieke Platteland
20 december 2018
Suburban Athletic Club
27 november 2018
Hoogbouw gaat niet om hoogte
23 oktober 2018
Toerisme? Dit is pas het begin…
25 september 2018
What Ever Happened to the Randstad?
26 juni 2018
Museale showroom voor luxe automerk
29 mei 2018
Rurbanism
22 mei 2018
Hotel My Home
24 april 2018
The Art Mall
27 maart 2018
Levendige hoogbouw? Kijk naar het oosten!
30 januari 2018
Een kantoorinterieur met veranderlijkheid als uitgangspunt
20 september 2017
Rustpunt in sterk verstedelijkende omgeving
25 januari 2017
Ondergrondse galerie van MORE opgeleverd
4 januari 2017
Rem Koolhaas ontvangt Johan van Oldenbarnevelt-penning
25 september 2024
Ma Yansong op Katendrecht
29 januari 2019
Post-corona toerisme
26 mei 2020
Daan Roggeveen presenteert nieuwe serie over hoogbouw binnen Architectenweb Podcast
11 maart 2021
Geland
22 december 2020
De boel bij elkaar houden
24 november 2020
Een recept voor minder klein wonen
27 oktober 2020
Wat meer Chinese mentaliteit bij de VVD
22 september 2020
Amsterdam wil IJplein aanwijzen als beschermd stadsgezicht
2 september 2020
Stedelijke diversiteit
23 juni 2020
Gaat de architectuur zich terugtrekken binnen landsgrenzen?
28 april 2020
Tijdsverschil
24 maart 2020
Concurrentie voor het vliegtuig
25 februari 2020
Net als Aldo
28 januari 2020
De Grootste Stad Ter Wereld
19 december 2019
Nederland als laboratorium
26 november 2019
Rol aan tafel
22 oktober 2019
Culturele Impact
24 september 2019
Haven-Stad als eilandenrijk
25 juni 2019
Habraken in China
28 mei 2019
Vroeger waren we veel moderner
23 april 2019
Gebiedsontwikkeling? Leg eerst de metro aan!
26 maart 2019
Een zesje voor architectuur?
26 februari 2019
Het Politieke Platteland
20 december 2018
Suburban Athletic Club
27 november 2018
Hoogbouw gaat niet om hoogte
23 oktober 2018
Toerisme? Dit is pas het begin…
25 september 2018
What Ever Happened to the Randstad?
26 juni 2018
Museale showroom voor luxe automerk
29 mei 2018
Rurbanism
22 mei 2018
Hotel My Home
24 april 2018
The Art Mall
27 maart 2018
Levendige hoogbouw? Kijk naar het oosten!
30 januari 2018
Een kantoorinterieur met veranderlijkheid als uitgangspunt
20 september 2017
Rustpunt in sterk verstedelijkende omgeving
25 januari 2017
Ondergrondse galerie van MORE opgeleverd
4 januari 2017
Toon alles
Andere nieuwsberichten
Kabinet zet in op slim combineren functies en opgaven in nieuwe Nota Ruimte
Gisteren, 14:54
In de maandag gepresenteerde Nota Ruimte zet het kabinet in op het ‘slim’ combineren van functies bij de verschillende ruimtelijke opgaven. Ook worden er tien extra grootschalige woningbouwlocaties aangewezen.
Design Museum Den Bosch toont architectonische platenhoezen
Gisteren, 12:17
Op zaterdag 28 november start in Design Museum Den Bosch de tentoonstelling Plaat en Hoes. In de expositie zijn meer dan driehonderd platenhoezen te zien, waarop architectuur is ingezet om een wereld rond muziek te creëren.
Rietveldprijs 2026 toegekend aan Wisselspoor Blok 10
Gisteren, 10:26
Wisselspoor Blok 10 in Utrecht, naar van Arons en Gelauff architecten, is onderscheiden met de Rietveldprijs 2026. De Truus Schröderprijs voor goed opdrachtgeverschap ging naar Jebber/SSH voor Baobab.
Dubbel blok met woningen en andere functies op Peperkliplocatie Schiedam
13 november, 3:47
Op de Peperkliplocatie in Schiedam-Oost, waar nu nog een basisschool staat, komt een dubbel blok met onder meer 232 woningen. MoederscheimMoonen Architects en Orange Architects ontwerpen elk een deel van het Peperkwartier.
Versneld afscheid fossiel in eerste versie slottekst klimaattop
Gisteren, 16:07
Ook wordt erin herinnerd aan de eerdere afspraak om ‘een transitie weg van fossiele brandstoffen in energiesystemen’ te maken.
Boskalis-eigenaar HAL mag bouwconcern VolkerWessels overnemen
Gisteren, 15:28
Investeerder HAL mag bouwconcern VolkerWessels inlijven op voorwaarde dat verschillende bedrijfsonderdelen worden afgestoten.
Mathenesse aan de Maas wint de Van der Leeuwprijs 2026
13 november, 2:15
Bij dit initiatief worden bewoners, ondernemers en andere partijen in de Rotterdamse wijk Mathenesse bij elkaar gebracht via huiskamerconcerten, het jaarlijkse Lentefeest, groene initiatieven en bewonersbijeenkomsten.
Tekort aan ruimte dreigt voor Gelderse bedrijven aan het water
13 november, 9:40
Movares stelt dat het beter beschermen en benutten van bestaande terreinen een eerste stap naar verbetering zou kunnen zijn.
Juridisch experts: investeringsverdragen remmen klimaatbeleid
12 november, 1:27
Internationale investeringsverdragen zitten klimaatbeleid in de Europese Unie te vaak dwars, vindt een groep van tientallen juridisch experts.
Komst Gelders Museum vrijwel rond, provincie trekt extra geld uit
12 november, 9:36
Het nieuw op te zetten Gelders Museum in Zutphen lijkt er definitief te komen.
Ga naar het nieuws-archief
Daan Roggeveen
Architect
3
0
0
0
Voor een optimale gebruikservaring plaatst Architectenweb functionele cookies. Wat de verschillende cookies precies doen leggen we uit in een
overzicht
. Cookies van social media kun je optioneel
aanzetten
.
Akkoord
Instellingen
Feedback
Feedback
Wij horen graag jouw feedback. Laat je reactie achter en eventueel jouw e-mail adres.
Reactie
Verstuur