Projecten
Producten
Bedrijven
Vacatures
Agenda
Awards
Podcasts
more_horiz
Videos
Magazine
Favorieten
Profiel
Uitloggen
Violette Schönberger
Copyright: Maarten van Haaff
Droomveranderingen
25 april 2023, 9:00
Toegegeven, ook ik maak me er regelmatig schuldig aan: het overmatig gebruik van het woordje ‘we’. Welke opinietekst je leest, welke maatschappijbeschouwing of planologisch visiedocument ook, ‘we’ moeten het anders doen. ‘We’ hebben het te lang op z’n beloop gelaten met het klimaat, ‘we’ dragen collectieve schuld. Het is een vriendelijke vorm van kritiek, want het wijst geen direct schuldige aan en bovendien is ‘we’ niet zo theoretisch en abstract als ‘het systeem’ en niet zo onbestemd als ‘men’. Maar dat ge-we heeft ook een keerzijde. Het gebruik van de eerste persoon meervoud heeft iets gratuits, iets gemakzuchtigs, iets vaags.
Tijdens de vorige bankencrisis hadden ‘we’ collectief schuld doordat ‘we’ allemaal zulke hoge hypotheken hadden afgesloten omdat ‘we’ zulke grote huizen wilden kopen. Toen die hypotheken onder water kwamen te staan waren ‘we’ allemaal verantwoordelijk. Vandaag moeten ‘we’ allemaal ons consumptiepatroon veranderen. Natuurlijk is er een gigantische transitie nodig in gedrag en consumptie en is niemand daarvan gevrijwaard, maar het woord ‘we’ creëert een misleidende suggestie van evenredig verdeelde verantwoordelijkheid en zeggenschap. Alsof iedereen in gelijke mate invloed heeft op het klimaat en op hoe daarmee wordt omgegaan. Dat is niet zo.
De armste bewoners van de planeet dragen immers een verwaarloosbare bijdrage aan de verslechtering van de biodiversiteit, de toename van hittestress en de uitstoot van broeikasgassen, terwijl zij wel de grootste lasten ervan dragen. De rijkste bewoners vervuilen op individuele basis veruit het meest. Klimaatonrecht is een reëel probleem. ’We’ hoeven daar niet wereldwijd in evenredige mate een gedragsverandering voor door te maken, het is heel duidelijk wie dat moeten doen. Wij. En ook binnen onze landsgrenzen geldt dat niet iedereen in dezelfde mate aanspreekbaar is op z’n klimaatvervuiling.
Is het daarom niet veel werkbaarder om man-en-paard te noemen? ‘We’ moeten niet stoppen met goedkope vliegvakanties, nee:
de rijksoverheid
moet belasting op kerosine gaan heffen,
reisorganisaties
moeten de werkelijke milieukosten van deze vakantie in rekening brengen en
consumenten
moeten deze vakanties niet meer boeken. Hetzelfde geldt voor de stedenbouw. ‘We’ moeten niet hogere hypotheken sluiten voor meer vierkante meters in meer buitenwijken met meer auto’s, maar de
provincies
moeten ophouden grond uit te geven, de
ontwikkelaars
moeten de maatschappelijke kosten voor de aanleg van meer infrastructuur en het droogpompen van polders gaan betalen en de
gemeenten
moeten het veel aantrekkelijker maken om binnenstedelijk te bouwen. ‘We’ klinkt misschien veilig, maar niemand voelt zich aangesproken en er gebeurt alsnog veel te weinig.
Maar is de enige reden voor het gebruik van ‘we’ de angst voor verantwoordelijkheid en aansprakelijkheid? Of gaat er misschien een diepere wens schuil achter het gebruik van ‘we’? De wens om collectief hetzelfde toekomstbeeld na te streven, het verlangen om gedeelde dromen te hebben? “Dromen en verlangen zijn een sterke motor voor veranderingen” – is het statement dat voormalig Rijksbouwmeester Floris Alkemade steeds opnieuw tijdens zijn termijn verkondigde. Het is een waarheid als een koe, maar hoe langer ik over die zin nadenk, hoe belangrijker hij wordt. Het is niet de urgentie van statistieken en IPCC-rapporten die zal maken dat ‘we’ ons gedrag gaan veranderen. Want zolang een moreel appèl wordt gedaan op basis van abstracte data, zal verandering voor veel mensen uitsluitend voelen als een verlies ten opzichte van de huidige levensstandaard.
‘We’ willen geen collectieve schuld, maar een collectieve droom, een gezamenlijke toekomstvisie, een verlangen naar een nieuwe wereld op basis van een gedeeld beeld van de vooruitgang. Systeemverandering zal niet plaatsvinden zolang oude dromen als groei, kapitaal en individualisme nog op de achtergrond smeulen. Systeemverandering vraagt om positieve krachten, een opwindend alternatief voor vliegvakanties en plof-stedenbouw, zodanig interessant en aantrekkelijk dat de huidige wereld gaat voelen als hopeloos ouderwets, onlogisch en onhoudbaar.
Systeemverandering vraagt om droomverandering. Laat dáár het gebruik van ‘we’ over gaan: het collectief formuleren van zulke nieuwe dromen.
Violette Schönberger is architect en stedenbouwkundige. Zij is mede-oprichter van ontwerpbureau FALSEWORK en publiceert columns over architectuur en stedenbouw op
www.fromscratch.work
. In 2019 won ze de Geert Bekaertprijs voor Architectuurkritiek.
Trefwoorden
we
dromen en verlangen
droomverandering
violette schönberger
column
systeemverandering
Best gelezen
1
Hoogste elftallen van Ajax nemen nieuw gebouw op De Toekomst in gebruik
woensdag, 11 november
2
Plan voor wijk met 2.300 woningen op terrein Máxima MC Eindhoven
woensdag, 11 november
3
Rinske Wikkerink verlaat Kraaijvanger en begint eigen bureau
dinsdag, 10 november
4
Lunchevents rond parametrisch ontwerpen en overkoepelende systemen voor AI op Digibouw 2026
woensdag, 11 november
5
Dubbel blok met woningen en andere functies op Peperkliplocatie Schiedam
vrijdag, 13 november
Gerelateerde nieuwsberichten
Surfplank
23 mei 2023
Fantastisch
28 maart 2023
Rioolstedenbouw
27 juni 2023
Boodschappenlijstje
28 februari 2023
Het mogelijke of het juiste
31 januari 2023
Gisteren van morgen
24 oktober 2023
Die zaal, die zaal
26 september 2023
Grondrecht
20 december 2022
Berichten uit de bubble
28 november 2023
Acht miljard daken
22 november 2022
Van de olifant en de muis
25 oktober 2022
Grote plannen, met af en toe een grap
30 januari 2024
Toekomstdenken
22 december 2023
Post-covid
27 september 2022
Achter de muur
27 februari 2024
Ode aan ons trapje
28 juni 2022
Absoluut
24 mei 2022
Onverwachte ontmoetingen en veilige routines
26 maart 2024
Flex of fix?
26 april 2022
Mid-rise Milaan
23 april 2024
Verloting van vijf exemplaren van Paradijs van Imperfectie
10 april 2024
Gelaagd geluid
22 maart 2022
Lang leve het leegstandsbeheer!
28 mei 2024
Weldaad… met mate
22 februari 2022
Backstage spektakel
25 januari 2022
De knie
22 oktober 2024
Aftiteling van architectuur
24 september 2024
Engagement revisited
25 juni 2024
De postkapitalistische stad
23 december 2021
Langs het hek
26 november 2024
Burgerraad ruimtelijke ordening
23 november 2021
Oeuvre complète
26 oktober 2021
Column
De laatste keer
19 december 2024
Lage horizon
28 september 2021
Transfer zone
22 juni 2021
Mijlpalen
25 mei 2021
Engagement?
28 april 2021
Bouwen voor de lang-heid
23 maart 2021
Het feest der ontregeling
23 februari 2021
Kosmische stedenbouw
26 januari 2021
2022 in tien columns door Violette Schönberger
30 december 2022
Surfplank
23 mei 2023
Fantastisch
28 maart 2023
Rioolstedenbouw
27 juni 2023
Boodschappenlijstje
28 februari 2023
Het mogelijke of het juiste
31 januari 2023
Gisteren van morgen
24 oktober 2023
Die zaal, die zaal
26 september 2023
Grondrecht
20 december 2022
Berichten uit de bubble
28 november 2023
Acht miljard daken
22 november 2022
Van de olifant en de muis
25 oktober 2022
Grote plannen, met af en toe een grap
30 januari 2024
Toekomstdenken
22 december 2023
Post-covid
27 september 2022
Achter de muur
27 februari 2024
Ode aan ons trapje
28 juni 2022
Absoluut
24 mei 2022
Onverwachte ontmoetingen en veilige routines
26 maart 2024
Flex of fix?
26 april 2022
Mid-rise Milaan
23 april 2024
Verloting van vijf exemplaren van Paradijs van Imperfectie
10 april 2024
Gelaagd geluid
22 maart 2022
Lang leve het leegstandsbeheer!
28 mei 2024
Weldaad… met mate
22 februari 2022
Backstage spektakel
25 januari 2022
De knie
22 oktober 2024
Aftiteling van architectuur
24 september 2024
Engagement revisited
25 juni 2024
De postkapitalistische stad
23 december 2021
Langs het hek
26 november 2024
Burgerraad ruimtelijke ordening
23 november 2021
Oeuvre complète
26 oktober 2021
Column
De laatste keer
19 december 2024
Lage horizon
28 september 2021
Transfer zone
22 juni 2021
Mijlpalen
25 mei 2021
Engagement?
28 april 2021
Bouwen voor de lang-heid
23 maart 2021
Het feest der ontregeling
23 februari 2021
Kosmische stedenbouw
26 januari 2021
2022 in tien columns door Violette Schönberger
30 december 2022
Toon alles
Andere nieuwsberichten
Kabinet zet in op slim combineren functies en opgaven in nieuwe Nota Ruimte
Gisteren, 14:54
In de maandag gepresenteerde Nota Ruimte zet het kabinet in op het ‘slim’ combineren van functies bij de verschillende ruimtelijke opgaven. Ook worden er tien extra grootschalige woningbouwlocaties aangewezen.
Design Museum Den Bosch toont architectonische platenhoezen
Gisteren, 12:17
Op zaterdag 28 november start in Design Museum Den Bosch de tentoonstelling Plaat en Hoes. In de expositie zijn meer dan driehonderd platenhoezen te zien, waarop architectuur is ingezet om een wereld rond muziek te creëren.
Rietveldprijs 2026 toegekend aan Wisselspoor Blok 10
Gisteren, 10:26
Wisselspoor Blok 10 in Utrecht, naar van Arons en Gelauff architecten, is onderscheiden met de Rietveldprijs 2026. De Truus Schröderprijs voor goed opdrachtgeverschap ging naar Jebber/SSH voor Baobab.
Dubbel blok met woningen en andere functies op Peperkliplocatie Schiedam
13 november, 3:47
Op de Peperkliplocatie in Schiedam-Oost, waar nu nog een basisschool staat, komt een dubbel blok met onder meer 232 woningen. MoederscheimMoonen Architects en Orange Architects ontwerpen elk een deel van het Peperkwartier.
Versneld afscheid fossiel in eerste versie slottekst klimaattop
Gisteren, 16:07
Ook wordt erin herinnerd aan de eerdere afspraak om ‘een transitie weg van fossiele brandstoffen in energiesystemen’ te maken.
Boskalis-eigenaar HAL mag bouwconcern VolkerWessels overnemen
Gisteren, 15:28
Investeerder HAL mag bouwconcern VolkerWessels inlijven op voorwaarde dat verschillende bedrijfsonderdelen worden afgestoten.
Mathenesse aan de Maas wint de Van der Leeuwprijs 2026
13 november, 2:15
Bij dit initiatief worden bewoners, ondernemers en andere partijen in de Rotterdamse wijk Mathenesse bij elkaar gebracht via huiskamerconcerten, het jaarlijkse Lentefeest, groene initiatieven en bewonersbijeenkomsten.
Tekort aan ruimte dreigt voor Gelderse bedrijven aan het water
13 november, 9:40
Movares stelt dat het beter beschermen en benutten van bestaande terreinen een eerste stap naar verbetering zou kunnen zijn.
Juridisch experts: investeringsverdragen remmen klimaatbeleid
12 november, 1:27
Internationale investeringsverdragen zitten klimaatbeleid in de Europese Unie te vaak dwars, vindt een groep van tientallen juridisch experts.
Komst Gelders Museum vrijwel rond, provincie trekt extra geld uit
12 november, 9:36
Het nieuw op te zetten Gelders Museum in Zutphen lijkt er definitief te komen.
Ga naar het nieuws-archief
Violette Schönberger
Architect
0
0
0
0
Voor een optimale gebruikservaring plaatst Architectenweb functionele cookies. Wat de verschillende cookies precies doen leggen we uit in een
overzicht
. Cookies van social media kun je optioneel
aanzetten
.
Akkoord
Instellingen
Feedback
Feedback
Wij horen graag jouw feedback. Laat je reactie achter en eventueel jouw e-mail adres.
Reactie
Verstuur