Daan Roggeveen
Copyright: Maarten van Haaff
Skyline van Chongqing
Copyright: Juukeihc (CC BY-SA)
Daan Roggeveen
Copyright: Maarten van Haaff
Skyline van Chongqing
Copyright: Juukeihc (CC BY-SA)

De Grootste Stad Ter Wereld

19 december 2019, 9:11
Ik stap in de taxi en zeg dat ik naar het centrum van de stad moet. Het is donderdag aan het einde van de middag en de taxichauffeur kijkt me verbaast aan. “Naar het centrum? Op dit tijdstip? Dat is hopeloos. Dan moet je met de metro.” Een taxichauffeur die je aanraadt het openbaar vervoer te nemen, kom daar nog maar eens om. Welkom in Chongqing, de grootste stad ter wereld.

Chongqing is een krankzinnige stad van meer dan 30 miljoen inwoners in het midden van China. Op zo’n zeven uur vliegen van Schiphol ligt een stedelijk gebied zo groot als Oostenrijk, waarvan het centrum zich met gemak kan meten met dat van New York of Hong Kong. Het centrum wordt gevormd door het schiereiland Jiefangbei, dat als een soort Manhattan bestaat uit een rots met daarop een massa wolkenkrabbers. Toen ik Chongqing tien jaar geleden met journalist Michiel Hulshof bezocht voor ons boek ‘How the City Moved to Mr Sun’ beschreven we het al:

‘Chongqing valt nog het best te omschrijven als een mix tussen Metropolis van Fritz Lang en het Los Angeles uit Blade Runner. Op de berghellingen bij de kruising van de Yangtze en de Jialingrivier staan honderden torenflats, die onderling zijn verbonden met luchtbruggen. Daartussendoor schieten monorails. Snelwegen van twee of drie lagen slingeren zich als een achtbaan op palen door het landschap. Daarboven zweven gondels die de passagiers van de ene naar de andere kant van de rivier vervoeren, over de daken van de torens heen. De verlichte nachtelijke skyline doet niet onder voor die van Hong Kong of Shanghai.’

We waren dus nogal onder de indruk, in het voorjaar van 2009. Na mijn bezoek afgelopen week is dat niet minder geworden. De afgelopen tien jaar is deze temperamentvolle, tot de verbeelding sprekende stad onherkenbaar veranderd. Bruggen, wegen, wolkenkrabbers: er is een waanzinnige portie beton, staal en glas aan deze skyline toegevoegd. TOD (Transit Oriented Development) is een sleutelwoord geworden in elk gesprek.

In 2009 bezochten Michiel en ik ook de karakteristieke wijk Shibati (letterlijk ‘18 treden’), een typische volkswijk vol met trappen en hoogteverschillen gebouwd tegen een steile bergwand in het centrum van Chongqing. Een decennium later is dezelfde wijk een krater. “Dit was een leuke wijk, maar natuurlijk wel een slum”, vertelt de jonge projectontwikkelaar ons in het flashy sales center. “Het is onmogelijk om dat straatleven van Shibati terug te brenegen. Dus reconstrueren we het verleden.”

Dat is binnenstedelijke herontwikkeling Chinese style. De presentatie in het marmeren sales center laat niets aan de verbeelding over: woningen, hotels en short stay apartments, van alle gemakken voorzien. UNStudio is aangetrokken om ‘de gevels van de woontorens te ontwerpen’. Totale programma? 340.000 m2, met een dichtheid van 5,8: voor elke vierkante meter grondoppervlak wordt bijna zes vierkante meter vastgoed gerealiseerd.

Een paar honderd meter verder, op de punt van dat schiereiland, heeft architect Moshe Safdie recent het Raffles City-project gerealiseerd – een combinatie van zes torens met halverwege een horizontaal liggend volume – verdacht veel lijkend op het Marina Sands-complex dat hij eerder in Singapore realiseerde. Het programma is een mix van wonen, werken, winkelen en hotel van ruim 1 miljoen vierkante meter.

Vanuit Chongqing bekeken vindt het Nederlandse discours over stedelijkheid (participatie, grasdaken, wormenhotels) plaats op een andere planeet. Het idee dat Nederlandse architecten en planners in China uitleg kunnen geven over iets als openbaar vervoer is ronduit bespottelijk.

Sterker nog: misschien is het voor een stad als Amsterdam tijd om te stoppen krampachtig te proberen een metropool te zijn en is het tijd om haar dorpse, kleinschalige DNA te omarmen.

En waarschijnlijk is dat strategisch niet zo’n slechte keus. Twee maanden geleden kwam de burgemeester van Beijing een kijkje nemen in (het per brug onbereikbare) Amsterdam Noord. Hij bracht een bezoek aan het veelgeprezen project Schoon Schip van architectenbureau Space & Matter. Het is duidelijk dat burgemeester Chen niet aan de Johan van Hasseltkade ging kijken om te zien hoe wij hier hoogbouw realiseren. Nee, het ging hem om nieuwe vormen van engagement en duurzame stedelijke oplossingen.  

De Nederlandse duurzaamheidsagenda gaat daarmee niet alleen om lokale resultaten. De positieve impact van de beperkte uitstoot van een stad van nauwelijks een miljoen inwoners is een druppel op de groeiende plaat. Maar het verhaal over duurzaamheid vertellen aan officials van wereldsteden kan daadwerkelijk impact hebben.

Wat betreft duurzame vervoersoplossingen kunnen wij nog wat leren van de Chinezen: zie de taxichauffeur die zijn klanten de metro aanraadt. Maar voor de rest zie ik uit naar het bezoek van de burgemeester van Chongqing!


Daan Roggeveen is architect en oprichter van MORE Architecture, met kantoren in Shanghai en Amsterdam. Recent publiceerde hij ‘Progress & Prosperity – The Chinese City as Global Urban Model’.

Andere nieuwsberichten

Multifunctioneel centrum en brede school Rockanje in gebruik genomen

4 uur geleden

Winnaars Archiprix 2020 bekend

Vandaag, 11:50

Heembouw ontwerpt en realiseert kantoor NVM in Papendorp

Vandaag, 10:31

Diversiteit aan plekken in een integrale ruimte

Gisteren, 16:16

BAM: 'pijnlijke maar noodzakelijke' afbouw internationale divisie

3 uur geleden

'Twee op vijf basisschoolleerlingen in verouderd gebouw'

Vandaag, 09:33

Inschrijving voor Herengracht Industrie Prijs 2021 geopend

Vandaag, 09:00

Tweede corona-quickscan BNA: zorgen op lange termijn blijven

Gisteren, 09:58

Planbureau: te weinig aandacht voor groen in herstelplan kabinet

Gisteren, 09:26

Impasse tussen Rijk en stichting over renovatie Vredespaleis

1 juli, 5:10
Daan RoggeveenArchitect
Reynaers B.V.
Jansenbyods
Hagemeister GmbH & Co. KG
ALUCOBOND®
Tarkett BV
Wicona
Kawneer (voorheen Alcoa)
Pittsburgh Corning Nederland B.V. (FOAMGLAS)
OCS | Office Cabling Systems
Forster
Balink Glas & Aluminium BV
Sempergreen
Aluprof Nederland BV
Intal BV
QbiQ Wall Systems
Forbo Flooring
iGuzzini
AGC Nederland Holding B.V.
Cedral
KONE Liften en Roltrappen en Deursystemen
Sto Isoned bv
Triflex bv
Gorter Luiken B.V.
Foreco Dalfsen
Wienerberger B.V.
AluK Aluminium b.v.
Zoontjens
Duco Ventilation & Sun Control
IsoBouw Systems bv
ROCKWOOL B.V.
Van Bruchem Staircases
Rockfon (ROCKWOOL B.V.)
Gira Nederlands B.V.
Rockpanel
GEZE Benelux  B.V.
Renson
Metaglas
VELUX Nederland B.V.
Jung | Hateha B.V.
Saint-Gobain Building Glass Benelux
objectflor
Boon Edam Nederland B.V.
Forbo Eurocol Nederland B.V.
EQUITONE gevelpanelen
Plastica Groep
Holonite B.V.
OWA Benelux BV
Serge Ferrari
Alsecco
Tata Steel's Colorcoat®
Mobelli Soft Seating- True Design
Annuleren
OK
Sluiten
Doorgaan
Inloggen
Maak een gratis persoonlijk account aan