Abonneer je nu op onze nieuwsbrieven!

Abonneren

Nee, bedankt

Ja, denk met me mee rond de
materialisering van mijn project

Harvey Otten

Een verbod op eengezinswoningen

24 maart, 9:00

Professor Tess Broekmans van de TU Delft pleit voor een stop op eengezinswoningen: “Pas als we het rigoureus anders gaan doen, worden we uitgedaagd om betere huizen voor de toekomst te bouwen. Als dit landelijk wordt bepaald, zou er geïnvesteerd en nagedacht worden over supergoeie, logische, handige, duurzame appartementen.”

Misschien zal de gemiddelde Telegraaf-lezer hier een bewijs in zien dat de intellectuele elite is losgezongen van de werkelijkheid, maar laten we eens kijken naar de feiten. We hebben in Nederland ruim vijf miljoen eengezinswoningen. In minder dan de helft daarvan woont een gezin. Die andere helft wordt bezet door meestal oudere alleenstaanden en stellen. Het aantal gezinnen met kinderen neemt nauwelijks toe en zou op den duur wel eens kunnen dalen. De komende jaren zal het aantal alleenstaanden fors groeien en dat verklaart voor een groot deel het oplopende woningtekort.

In ons dichtbevolkte land hebben we in verhouding tot de rest van Europa veel meer grondgebonden eengezinswoningen. Twee keer zoveel als in landen als Duitsland, Italië, Spanje en Zwitserland, die we toch niet kennen als zwaar verstedelijkt, maar waar het wel veel vanzelfsprekender is om in een appartement te wonen. Het gevolg is dat we ook veel groter wonen dan de ons omringende landen. Dat is niet comfortabel of ruimtelijk; dat zijn al die leegstaande slaapkamers in de rijtjeshuizen van empty-nesters.

Senioren die in een wel erg grote eengezinswoning zijn achtergebleven verhuizen vaak niet omdat er te weinig alternatieven zijn of omdat ze veel meer huur zouden gaan betalen. Het toevoegen van eengezinswoningen lijkt in eerste instantie voor de zo broodnodige doorstroming te zorgen maar daarna stokt het. Eengezinswoningen wisselen veel minder vaak van eigenaar dan appartementen. Als we diagonaal door de cijfers gaan dan komen appartementen drie tot vijf keer vaker vrij dan eengezinswoningen. Om een groter woningaanbod te krijgen hebben we dus meer aan appartementen dan aan eengezinswoningen.

Voor de bewoners lijkt het misschien wel fijn om lang op dezelfde plek te blijven wonen. Tot we ons realiseren dat de mensen die niet verhuizen tot op hoge leeftijd in hun eentje in een veel te groot huis in een buitenwijk wonen. Uit die wijken zelf verdwijnt met de kinderen die het huis verlaten meer dan de helft van de inwoners waardoor de paar voorzieningen die er zijn sluiten. Als zelfs de buurtsuper er niet meer is, ben je afhankelijk van die auto op de oprit tot dat ook niet meer gaat. Al met al kom je zo steeds minder mensen tegen en ligt vereenzaming op de loer.

Een landelijk verbod op eengezinswoningen zou om sociale, ruimtelijke en economische redenen voorstelbaar zijn. Waarschijnlijk komt het er niet omdat er geen minister is die daar haar vingers aan wil branden. Gelukkig bouwen we de afgelopen jaren meer appartementen dan eengezinswoningen. Door in hoge dichtheid te bouwen kan er meer geïnvesteerd worden in collectieve voorzieningen en openbare ruimte. We hebben genoeg voorbeelden van appartementen die dankzij goede buitenruimtes en flexibele plattegronden veel woonkwaliteit hebben. Met gemeenschappelijke ruimtes en een levendige plint. Binnenkort staan in alle gemeentes kersverse wethouders voor de opgave om heel veel nieuwe woningen te realiseren. Als architecten kunnen we ze helpen door te laten zien wat er mogelijk is als we supergoeie appartementen gaan bouwen.

Meer over de visie van professor Tess Broekmans van de TU Delft is bijvoorbeeld in dit interview met haar te lezen.

Harvey Otten is zelfstandig architect en ontwikkelaar. Zijn architectenbureau, Harvey Otten Architectuur, maakt deel uit van coöperatie XOOMlab. Als ontwikkelend architect is hij partner bij Ruimtemaken. In 2022 is van zijn hand de roman Virmundt verschenen.

Trefwoorden

eengezinswoningen woningbouw woningmarkt column harvey otten appartementen

1	Woontoren DownTown in centrum Rotterdam biedt ruimte aan verschillende typen woningen dinsdag, 30 juni
2	Berninitoren van MIX architectuur vult aan en verrijkt dinsdag, 30 juni
3	Team aan de Schie presenteert structuurontwerp nieuwbouw Erasmus MC donderdag, 2 juli
4	Shift ontwerpt twee gebouwen in Amsterdamse nieuwbouwbuurt Ravel maandag, 29 juni
5	Architectuurcentrum Aorta in actie tegen schrappen gemeentelijke subsidie maandag, 29 juni

Gerelateerde nieuwsberichten

Column

Circulair wonen

28 april

Woningcorporaties bouwden in 2025 meeste huizen in jaren

24 maart

Column

Parkeren is geen grondrecht

24 februari

Column

Woningcorporaties moeten niet zelf willen bouwen

26 mei

Kadaster: nieuwbouwappartementen in trek bij oudere kopers

26 maart

Column

Waar kan ik met mijn eigen initiatief aankloppen?

27 januari

Column

Volkshuisvesting, vrije markt en de race naar de bodem

23 juni

Column

Architectuur als compromis

23 december 2025

Column

De Nota Ruimte heeft alleen nog een visie nodig

25 november 2025

Bouwers, stem links!

28 oktober 2025

Prijzen van nieuwbouwkavels verder gestegen

1 april

Column

Leren van Almere

23 september 2025

Huurprijzen stijgen harder dan koopwoningprijzen

10 april

Column

Los het woningtekort op met compacte woningen!

24 juni 2025

Column

Corruptie bij de NEN?

27 mei 2025

NVM vreest minder nieuwbouw door veranderende voorrang stroomnet

17 april

Column

Toch nog een goed idee voor Mona Keijzer

22 april 2025

ABN AMRO: tweedeling koper en huurder op woningmarkt groeit

7 mei

HDN: mensen vragen minder hypotheken aan door hogere rente

4 mei

Column

Verbouw die woningfabriek

25 maart 2025

Amsterdam wil woningbezitters weren uit sociale huurwoning

22 mei

Boekholt wil minder strenge huurwet, hogere huren mogelijk

20 april

Column

Er is geen wooncrisis

25 februari 2025

ING: huizenprijzen stijgen dit jaar niet verder door hoger aanbod

1 mei

Column

Ontwerpen voor echte mensen

28 januari 2025

CRa pleit voor ingrijpende koerswijziging op woningmarkt

25 juni

Toon alles

Andere nieuwsberichten

Monoliet van Space Encounters dient kunstverzameling

1 uur geleden

Voor de kunstcollectie van een verzamelaars- en kunstenaarsduo ontwierp het bureau een collectie- en tentoonstellingsgebouw in Arnhem.

De Playlist: stil buiten dansen met Jurgen van der Ploeg

2 uur geleden

Architectenweb interviewt deze zomer architecten over hun muzikale kant. In de tweede aflevering van onze zomerserie De Playlist spreken we met Jurgen van der Ploeg, die als DJ Baobab silent disco organiseert in de openbare ruimte.

‘Regeneratieve Architectuur’ is thema van Architect@Work in Rotterdam

2 uur geleden

Architect@Work vindt op woensdag 9 en donderdag 10 september plaats in Rotterdam Ahoy en staat dit jaar in het teken van ‘Regeneratieve Architectuur’.

Vijf ontwerpteams in volgende ronde nieuwbouw De Meervaart

3 juli, 2:40

Vijf teams van architecten mogen hun plan voor de nieuwbouw van theater De Meervaart in Amsterdam verder uitwerken. Zij zijn gekozen uit tien kandidaten die in de afgelopen maanden een ‘pre-visie’ op de ontwerpopgave mochten maken.

Kabinet steekt 450 miljoen euro in ondergrondse waterstofopslag

32 minuten geleden

Waterstof is van groot belang voor de omschakeling van fossiele naar hernieuwbare energie.

Aantal aangevraagde hypotheken daalt voor het eerst in drie jaar

3 juli, 1:05

Vooral voor bijvoorbeeld het verbouwen of verduurzamen van een woning zijn minder verzoeken gedaan.

SER stelt nieuwe organisatie voor om stikstofdoelen te halen

3 juli, 9:31

Het adviesorgaan roept op tot samenwerking van boeren, tuinders, ketenpartijen en maatschappelijke organisaties.

BNO opent voordrachtsronde voor vernieuwde Piet Zwart Prijs

2 juli, 2:34

Het is sinds de meest recente uitreiking van de BNO Piet Zwart Prijs (in 2023, aan grafisch ontwerper Karel Martens) een tijd stil geweest rond de prijs.