Harvey Otten

De Nota Ruimte heeft alleen nog een visie nodig

25 november 2025, 9:00

Terwijl er druk onderhandeld wordt over het volgende kabinet ligt er een prachtige concept Nota Ruimte voor de informateurs en formateurs klaar. De ambtenaren van het vorig jaar opnieuw opgerichte ministerie van Volkshuisvesting en Ruimtelijke Ordening hebben knap werk geleverd. Onder een regering die weinig interesse toonde voor doelmatig overheidsbeleid is het ze toch maar gelukt de contouren voor Nederland in 2050 en daarna te schetsen. Zeker de eerste vijftig pagina’s geven een goed leesbaar inzicht in de uitdagingen waar we als land in de delta van grote West-Europese rivieren voor staan.

Natuurlijk is pijnlijk zichtbaar hoe de BBB-minister iedere maatregel om onze grond, lucht en water gezonder te maken heeft afgezwakt. Helemaal gênant is de passage waarin de pakweg 300.000 arbeidsmigranten die ons land jaarlijks verwelkomt als economisch noodzakelijk worden neergezet en de 30.000 asielzoekers als een probleem. De in de nota verwachte schaalsprong van de regio’s Groningen-Assen, Twente en Zuid-Limburg acht ik even onrealistisch als een terugkeer van Pieter Omtzigts NSC in de Tweede Kamer, maar op dat soort politiek ingefluisterde passages na ligt er een goede basis om wél tot een visie op de inrichting van ons land te komen.

1.650.000 woningen moeten er gebouwd worden tot 2050. Als we dat delen door de 25 jaar die we daarvoor hebben, komen we op 65.000 woningen per jaar, ruim minder dan de nieuwbouwproductie die we de afgelopen jaren halen. Zeker, we slopen en onttrekken ook woningen, een kleine 20.000 per jaar, maar we splitsen en transformeren evenveel gebouwen tot woningen dus dat is in evenwicht. In de Nota Ruimte staat op pagina 31 klip en klaar wat voor woningen waar zouden moeten komen: “Kleinere woningen in een omgeving met voorzieningen nabij en meer mogelijkheden tot ontmoeting en uitwisseling.” Verderop wordt dan ook uitgesproken dat die plekken vooral gezocht worden binnen de bestaande middelgrote en grote steden.

De toevoeging dat er ondertussen bij ieder dorp nog een straatje eengezinswoningen bij mag komen lijkt een stukje folklore om iedereen tevreden te houden. Tegelijkertijd moeten we constateren dat al zouden we de in de nota aangewezen 127 grootschalige woningbouwlocaties de komende 25 jaar ook werkelijk gaan bouwen, we bij lange na niet tot de helft van de ruim anderhalf miljoen nieuwbouwwoningen kunnen komen. Er moet dus meer gebeuren en als je de tekst in de nota goed leest, zie je dat die groei vooral in de steden gaat plaatsvinden.

Waar we gaan bouwen zou dus helemaal niet hoeven gaan over vage nieuwbouwlocaties in Helmond, Apeldoorn, Enschede en Alkmaar. Het gaat over bestaande wijken. Hoe gaan we daar nieuwbouw toevoegen, hoe gaan we te grote woningen splitsen, bestaande flats optoppen? En hoe gaan we ervoor zorgen dat in onze steden, zoals in de Nota Ruimte te lezen is, de kwaliteit van leven hoog blijft?

Daar is een visie voor nodig die gaat over praktische zaken als de openbare ruimte teruggeven aan mensen, in plaats van ze door auto’s te laten bezetten. Over het verder vergroenen van onze steden, die nu al meer biodiversiteit kennen dan het gemaaide en bespoten platteland. En over het bedenken van nieuwe ontmoetingsplekken in een tijd van thuiswerken, online winkelen en sociaal contact via je smartphone.

De Nota Ruimte maakt in beeld en tekst een heldere analyse waar we staan. In de oplossingen mochten de makers niet net zo voortvarend zijn. Wat zou het mooi zijn als een nieuw kabinet daar wel de ruimte voor geeft.

Harvey Otten is zelfstandig architect en ontwikkelaar. Zijn architectenbureau, Harvey Otten Architectuur, maakt deel uit van coöperatie XOOMlab. Als ontwikkelend architect is hij partner bij Ruimtemaken. In 2022 is van zijn hand de roman Virmundt verschenen.

Trefwoorden

column harvey otten nota ruimte visie

1	Parkeren is geen grondrecht dinsdag, 24 februari
2	Kantoorpand aan Het Park in Rotterdam wordt luxe woongebouw dinsdag, 24 februari
3	Plaggenhut dient als voorbeeld voor volledig houten kantoor met gevel van populierenbast woensdag, 25 februari
4	Voltooid Beninees conferentieoord van Moke Architecten valt in de prijzen dinsdag, 24 februari
5	Melkmeisje staat model voor woontoren De Catharina in Zaandam vrijdag, 27 februari

Gerelateerde nieuwsberichten

Bouwers, stem links!

28 oktober 2025

Column

Architectuur als compromis

23 december 2025

PBL: nieuwe natuur nodig, combinatie met landbouw niet genoeg

22 januari

Column

Leren van Almere

23 september 2025

Column

Waar kan ik met mijn eigen initiatief aankloppen?

27 januari

BNSP zet met omvangrijke publicatie stedenbouw op de kaart en politieke agenda

3 februari

Column

Los het woningtekort op met compacte woningen!

24 juni 2025

Column

Parkeren is geen grondrecht

24 februari

Column

Corruptie bij de NEN?

27 mei 2025

Column

Toch nog een goed idee voor Mona Keijzer

22 april 2025

Column

Verbouw die woningfabriek

25 maart 2025

Column

Er is geen wooncrisis

25 februari 2025

Column

Ontwerpen voor echte mensen

28 januari 2025

Toon alles

Andere nieuwsberichten

Binnentuin speelt belangrijke rol in woongebouw BuitenBuren Almere

27 februari, 4:12

In het centrum van Almere Buiten komt een complex met 224 woningen rond een binnentuin. Het gebouw, dat er in 2030 moet staan, is ontworpen door De Zwarte Hond.

MOOI Noord-Holland opent inschrijving voor Arie Keppler Prijs 2026

27 februari, 3:27

Met de tweejaarlijkse prijs worden projecten en beleidsplannen beloond die aantoonbaar bijdragen aan de kwaliteit van de leefomgeving in Noord-Holland.

Provincie en consortium van adviesbureaus presenteren Toekomstvisie Limburg 2050

27 februari, 2:31

De provincie Limburg heeft samen met een consortium van adviesbureaus de Toekomstvisie Limburg 2050 opgesteld die onlangs werd vastgesteld.

Amsterdam bouwt aparte fietsbrug tussen Zeeburgereiland en Indische Buurt

27 februari, 11:18

Vanwege een forse verwachte groei van het aantal fietsers moet de nieuwe brug de bestaande Amsterdamse brug ontlasten. De gemeente verwacht dat de brug, die nog moet worden ontworpen, er rond 2032 ligt.

Onderzoek: kinderen spelen vaker buiten, groot verschil per plaats

27 februari, 5:04

Meer dan de helft van de kinderen geeft aan vaker buiten te willen spelen dan ze nu doen.

'Gemeenten gaan weer voor grondbezit'

27 februari, 1:45

Gemeenten zijn weer veel actiever bezig met het kopen van grond, zo blijkt uit onderzoek van BNR, met behulp van data-analyses van vastgoedadviseur Savills.

Terugkijken: KRO-NCRV Pointer onderzoekt waarom lege winkels geen woningen worden

27 februari, 12:06

Met de hoge woningnood en dito leegstand in Nederlandse winkelstraten zou je zeggen dat een plus een twee is.

OVV over fataal brugongeluk Lochem: onderlinge controle ontbrak

26 februari, 11:49

De partijen die betrokken waren bij de bouw van een brug over het Twentekanaal bij Lochem hebben de risico's van dit bouwproject van tevoren onvoldoende in kaart gebracht.