Abonneer je nu op onze nieuwsbrieven!

Abonneren

Nee, bedankt

Ja, denk met me mee rond de
materialisering van mijn project

Harvey Otten

De Nota Ruimte heeft alleen nog een visie nodig

25 november 2025, 9:00

Terwijl er druk onderhandeld wordt over het volgende kabinet ligt er een prachtige concept Nota Ruimte voor de informateurs en formateurs klaar. De ambtenaren van het vorig jaar opnieuw opgerichte ministerie van Volkshuisvesting en Ruimtelijke Ordening hebben knap werk geleverd. Onder een regering die weinig interesse toonde voor doelmatig overheidsbeleid is het ze toch maar gelukt de contouren voor Nederland in 2050 en daarna te schetsen. Zeker de eerste vijftig pagina’s geven een goed leesbaar inzicht in de uitdagingen waar we als land in de delta van grote West-Europese rivieren voor staan.

Natuurlijk is pijnlijk zichtbaar hoe de BBB-minister iedere maatregel om onze grond, lucht en water gezonder te maken heeft afgezwakt. Helemaal gênant is de passage waarin de pakweg 300.000 arbeidsmigranten die ons land jaarlijks verwelkomt als economisch noodzakelijk worden neergezet en de 30.000 asielzoekers als een probleem. De in de nota verwachte schaalsprong van de regio’s Groningen-Assen, Twente en Zuid-Limburg acht ik even onrealistisch als een terugkeer van Pieter Omtzigts NSC in de Tweede Kamer, maar op dat soort politiek ingefluisterde passages na ligt er een goede basis om wél tot een visie op de inrichting van ons land te komen.

1.650.000 woningen moeten er gebouwd worden tot 2050. Als we dat delen door de 25 jaar die we daarvoor hebben, komen we op 65.000 woningen per jaar, ruim minder dan de nieuwbouwproductie die we de afgelopen jaren halen. Zeker, we slopen en onttrekken ook woningen, een kleine 20.000 per jaar, maar we splitsen en transformeren evenveel gebouwen tot woningen dus dat is in evenwicht. In de Nota Ruimte staat op pagina 31 klip en klaar wat voor woningen waar zouden moeten komen: “Kleinere woningen in een omgeving met voorzieningen nabij en meer mogelijkheden tot ontmoeting en uitwisseling.” Verderop wordt dan ook uitgesproken dat die plekken vooral gezocht worden binnen de bestaande middelgrote en grote steden.

De toevoeging dat er ondertussen bij ieder dorp nog een straatje eengezinswoningen bij mag komen lijkt een stukje folklore om iedereen tevreden te houden. Tegelijkertijd moeten we constateren dat al zouden we de in de nota aangewezen 127 grootschalige woningbouwlocaties de komende 25 jaar ook werkelijk gaan bouwen, we bij lange na niet tot de helft van de ruim anderhalf miljoen nieuwbouwwoningen kunnen komen. Er moet dus meer gebeuren en als je de tekst in de nota goed leest, zie je dat die groei vooral in de steden gaat plaatsvinden.

Waar we gaan bouwen zou dus helemaal niet hoeven gaan over vage nieuwbouwlocaties in Helmond, Apeldoorn, Enschede en Alkmaar. Het gaat over bestaande wijken. Hoe gaan we daar nieuwbouw toevoegen, hoe gaan we te grote woningen splitsen, bestaande flats optoppen? En hoe gaan we ervoor zorgen dat in onze steden, zoals in de Nota Ruimte te lezen is, de kwaliteit van leven hoog blijft?

Daar is een visie voor nodig die gaat over praktische zaken als de openbare ruimte teruggeven aan mensen, in plaats van ze door auto’s te laten bezetten. Over het verder vergroenen van onze steden, die nu al meer biodiversiteit kennen dan het gemaaide en bespoten platteland. En over het bedenken van nieuwe ontmoetingsplekken in een tijd van thuiswerken, online winkelen en sociaal contact via je smartphone.

De Nota Ruimte maakt in beeld en tekst een heldere analyse waar we staan. In de oplossingen mochten de makers niet net zo voortvarend zijn. Wat zou het mooi zijn als een nieuw kabinet daar wel de ruimte voor geeft.

Harvey Otten is zelfstandig architect en ontwikkelaar. Zijn architectenbureau, Harvey Otten Architectuur, maakt deel uit van coöperatie XOOMlab. Als ontwikkelend architect is hij partner bij Ruimtemaken. In 2022 is van zijn hand de roman Virmundt verschenen.

Trefwoorden

column harvey otten nota ruimte visie

1	Genomineerden BNA Beste Gebouw van het Jaar 2026 bekend dinsdag, 28 april
2	Architectenweb symposium: samenwerken op kantoor dinsdag, 28 april
3	MVRDV en Diamond Schmitt ontwerpen tweede gebouw voor universiteit Toronto dinsdag, 28 april
4	Groosman heeft 'eigen' Coolse Poort in centrum Rotterdam gerenoveerd woensdag, 29 april
5	Bouwvergunning voor torens MVRDV op Tour & Taxis-terrein Brussel donderdag, 30 april

Gerelateerde nieuwsberichten

PBL: nieuwe natuur nodig, combinatie met landbouw niet genoeg

22 januari

Column

Architectuur als compromis

23 december 2025

Bouwers, stem links!

28 oktober 2025

BNSP zet met omvangrijke publicatie stedenbouw op de kaart en politieke agenda

3 februari

Column

Waar kan ik met mijn eigen initiatief aankloppen?

27 januari

Column

Leren van Almere

23 september 2025

Column

Parkeren is geen grondrecht

24 februari

Column

Los het woningtekort op met compacte woningen!

24 juni 2025

Column

Een verbod op eengezinswoningen

24 maart

Column

Corruptie bij de NEN?

27 mei 2025

Column

Circulair wonen

28 april

Column

Toch nog een goed idee voor Mona Keijzer

22 april 2025

Column

Verbouw die woningfabriek

25 maart 2025

Column

Er is geen wooncrisis

25 februari 2025

Column

Ontwerpen voor echte mensen

28 januari 2025

Toon alles

Andere nieuwsberichten

'Stuttende' en contrasterende installatie voor Besiendershuis Nijmegen

Gisteren, 15:52

Bij het Besiendershuis in Nijmegen is afgelopen maand een door Frank Havermans ontworpen kunstinstallatie geopend. Het bouwwerk is gerealiseerd ter viering van het vijfhonderdjarig jubileum van het bijzondere huis in het centrum van de Keizerstad.

Specht architectuur en stedenbouw toont met meergeneratiehofje alledaagse woongemeenschappelijkheid

Gisteren, 14:25

Het meergeneratiehofje met sociale huurwoningen in Stedum is een bijdrage aan de zoektocht naar alledaagse gemeenschappelijkheid in het wonen in Nederland.

Mobiliteitshub van gerecycled tropisch hardhout voor Tholen

Gisteren, 11:41

In het Zeeuwse Tholen is een mobiliteitshub naar ontwerp van RO&AD Architecten opgeleverd. Het gebouw, dat is geheel is gemaakt van gerecycled tropisch hardhout, fungeert als knooppunt voor bussen en fietsers.

Kleurrijke textielinstallatie van Simone Post voor entreegebied Centraal Museum

Gisteren, 09:05

Voor Patchwork Post heeft ontwerper Simone Post objecten en kunstwerken uit de museumcollectie vertaald naar diverse werken in textiel.

Verzet natuurorganisaties tegen stroomkabel via Schiermonnikoog

Gisteren, 16:39

Negen natuurorganisaties maken zich grote zorgen over het plan om stroom van een nieuw windpark op de Noordzee via Schiermonnikoog aan land te brengen.

ING: huizenprijzen stijgen dit jaar niet verder door hoger aanbod

Gisteren, 13:03

Na jaren van groei is het voor het eerst in lange tijd dat een bank verwacht dat de huizenmarkt niet verder groeit.

TenneT mag datacenteraansluiting uitstellen om vol stroomnet

Gisteren, 10:11

Een projectontwikkelaar van een datacenter bij Schiphol klaagde hierover en spande een kort geding aan.

Brabant investeert 1,4 miljoen in waterfilter in Vlaanderen

30 april, 3:51

Het fosfaatfilter moet vervuild grondwater op een natuurlijke manier zuiveren voordat het naar het Nederlandse natuurgebied de Groote Meer bij Ossendrecht stroomt.