Abonneer je nu op onze nieuwsbrieven!

Abonneren

Nee, bedankt

Ja, denk met me mee rond de
materialisering van mijn project

Harvey Otten

De Nota Ruimte heeft alleen nog een visie nodig

25 november 2025, 9:00

Terwijl er druk onderhandeld wordt over het volgende kabinet ligt er een prachtige concept Nota Ruimte voor de informateurs en formateurs klaar. De ambtenaren van het vorig jaar opnieuw opgerichte ministerie van Volkshuisvesting en Ruimtelijke Ordening hebben knap werk geleverd. Onder een regering die weinig interesse toonde voor doelmatig overheidsbeleid is het ze toch maar gelukt de contouren voor Nederland in 2050 en daarna te schetsen. Zeker de eerste vijftig pagina’s geven een goed leesbaar inzicht in de uitdagingen waar we als land in de delta van grote West-Europese rivieren voor staan.

Natuurlijk is pijnlijk zichtbaar hoe de BBB-minister iedere maatregel om onze grond, lucht en water gezonder te maken heeft afgezwakt. Helemaal gênant is de passage waarin de pakweg 300.000 arbeidsmigranten die ons land jaarlijks verwelkomt als economisch noodzakelijk worden neergezet en de 30.000 asielzoekers als een probleem. De in de nota verwachte schaalsprong van de regio’s Groningen-Assen, Twente en Zuid-Limburg acht ik even onrealistisch als een terugkeer van Pieter Omtzigts NSC in de Tweede Kamer, maar op dat soort politiek ingefluisterde passages na ligt er een goede basis om wél tot een visie op de inrichting van ons land te komen.

1.650.000 woningen moeten er gebouwd worden tot 2050. Als we dat delen door de 25 jaar die we daarvoor hebben, komen we op 65.000 woningen per jaar, ruim minder dan de nieuwbouwproductie die we de afgelopen jaren halen. Zeker, we slopen en onttrekken ook woningen, een kleine 20.000 per jaar, maar we splitsen en transformeren evenveel gebouwen tot woningen dus dat is in evenwicht. In de Nota Ruimte staat op pagina 31 klip en klaar wat voor woningen waar zouden moeten komen: “Kleinere woningen in een omgeving met voorzieningen nabij en meer mogelijkheden tot ontmoeting en uitwisseling.” Verderop wordt dan ook uitgesproken dat die plekken vooral gezocht worden binnen de bestaande middelgrote en grote steden.

De toevoeging dat er ondertussen bij ieder dorp nog een straatje eengezinswoningen bij mag komen lijkt een stukje folklore om iedereen tevreden te houden. Tegelijkertijd moeten we constateren dat al zouden we de in de nota aangewezen 127 grootschalige woningbouwlocaties de komende 25 jaar ook werkelijk gaan bouwen, we bij lange na niet tot de helft van de ruim anderhalf miljoen nieuwbouwwoningen kunnen komen. Er moet dus meer gebeuren en als je de tekst in de nota goed leest, zie je dat die groei vooral in de steden gaat plaatsvinden.

Waar we gaan bouwen zou dus helemaal niet hoeven gaan over vage nieuwbouwlocaties in Helmond, Apeldoorn, Enschede en Alkmaar. Het gaat over bestaande wijken. Hoe gaan we daar nieuwbouw toevoegen, hoe gaan we te grote woningen splitsen, bestaande flats optoppen? En hoe gaan we ervoor zorgen dat in onze steden, zoals in de Nota Ruimte te lezen is, de kwaliteit van leven hoog blijft?

Daar is een visie voor nodig die gaat over praktische zaken als de openbare ruimte teruggeven aan mensen, in plaats van ze door auto’s te laten bezetten. Over het verder vergroenen van onze steden, die nu al meer biodiversiteit kennen dan het gemaaide en bespoten platteland. En over het bedenken van nieuwe ontmoetingsplekken in een tijd van thuiswerken, online winkelen en sociaal contact via je smartphone.

De Nota Ruimte maakt in beeld en tekst een heldere analyse waar we staan. In de oplossingen mochten de makers niet net zo voortvarend zijn. Wat zou het mooi zijn als een nieuw kabinet daar wel de ruimte voor geeft.

Harvey Otten is zelfstandig architect en ontwikkelaar. Zijn architectenbureau, Harvey Otten Architectuur, maakt deel uit van coöperatie XOOMlab. Als ontwikkelend architect is hij partner bij Ruimtemaken. In 2022 is van zijn hand de roman Virmundt verschenen.

Trefwoorden

column harvey otten nota ruimte visie

1	NYMA Watertoren getransformeerd tot ontmoetingsplek van makersplaats in Nijmegen dinsdag, 4 augustus
2	De Playlist: Francine van den Berg wil een all female punkband oprichten maandag, 3 augustus
3	Woonzorgwoningen door opZoom architecten voegen zich tussen nieuwbouw en oude industriële panden vrijdag, 31 juli
4	Nieuw Echtenstein van LEVS vijzelt kwaliteit vergeten restruimte op dinsdag, 4 augustus
5	Kantoorgebouwen uit jaren ‘70 rond binnentuin in Brussel door B2Ai grondig vernieuwd woensdag, 5 augustus

Gerelateerde nieuwsberichten

PBL: nieuwe natuur nodig, combinatie met landbouw niet genoeg

22 januari

Column

Architectuur als compromis

23 december 2025

Bouwers, stem links!

28 oktober 2025

BNSP zet met omvangrijke publicatie stedenbouw op de kaart en politieke agenda

3 februari

Column

Waar kan ik met mijn eigen initiatief aankloppen?

27 januari

Column

Leren van Almere

23 september 2025

Column

Parkeren is geen grondrecht

24 februari

Column

Los het woningtekort op met compacte woningen!

24 juni 2025

Column

Een verbod op eengezinswoningen

24 maart

Column

Corruptie bij de NEN?

27 mei 2025

Column

Circulair wonen

28 april

Column

Toch nog een goed idee voor Mona Keijzer

22 april 2025

Column

Volkshuisvesting, vrije markt en de race naar de bodem

23 juni

Column

Woningcorporaties moeten niet zelf willen bouwen

26 mei

Column

Verbouw die woningfabriek

25 maart 2025

Column

Er is geen wooncrisis

25 februari 2025

Column

Ontwerpen voor echte mensen

28 januari 2025

Toon alles

Andere nieuwsberichten

Bouwstart van verticaal dorp in Shenzhen naar ontwerp van MVRDV

Gisteren, 10:06

In het verticale dorp heeft iedere winkel, restaurant en culturele ruimte zijn eigen volume met voordeur aan een verticale openbare ruimte.

De Playlist: Alex Kypriotakis-Weijers zingt en performt op karaokefeestjes

Gisteren, 09:15

In de elfde aflevering van onze zomerserie spreken we met Alex Kypriotakis-Weijers, architect bij SVP Architectuur en Stedenbouw, die zingt en performt op karaokefeestjes.

Kantoorgebouwen uit jaren ‘70 rond binnentuin in Brussel door B2Ai grondig vernieuwd

5 augustus, 10:16

Onlangs is het gebouwencomplex in gebruik genomen als een van de gebouwen van de Europese Commissie.

cepezedinterieur vernieuwd interieur van Amsterdams bedrijfsverzamelgebouw

5 augustus, 9:33

Voor het bedrijfsverzamelgebouw Liberty Office in Amsterdam Zuidoost werden een nieuwe aankleding en indeling van verschillende ruimtes ontworpen.

In twintig jaar bijna verdubbeling aantal restaurants, categorie fastfood groeide het hardst

5 augustus, 11:28

In totaal zijn er bijna 39.000 eetgelegenheden in Nederland. Hiervan bestaat iets meer dan de helft uit fastfoodzaken, zoals cafetaria's en broodjeszaken.

Rijkswaterstaat spreekt van uitzonderlijke situatie door droogte

4 augustus, 5:45

Ook de komende weken zal het droger en warmer dan gemiddeld blijven. Rijkswaterstaat spreekt in zijn wekelijkse droogtemonitor van een uitzonderlijke situatie.

VMN media neemt Vastgoedjournaal over

4 augustus, 10:05

Met de overname komt het vastgoedplatform onder een dak met andere vakmedia, waaronder Vastgoedmarkt, Cobouw en De Architect.

Rijn bij Lobith staat op laagste peil ooit gemeten

31 juli, 4:45

Rijkswaterstaat verwacht dat de stand van de Rijn de komende dagen nog verder zal zakken. Ook de hoeveelheid water die vanuit Duitsland het land binnenstroomt is met 692 kubieke meter per seconde extreem laag.

Proef met laadplekken waar ook brandstofauto's mogen parkeren

29 juli, 10:34

Met de pilot wordt onderzocht of laadpalen sneller geplaatst kunnen worden als gemeenten parkeerplaatsen niet langer exclusief voor elektrische auto's hoeven te reserveren.