Publicatie Stand van de Stedenbouw, uitgave BNSP

Presentatie publicatie Stand van de Stedenbouw

Presentatie publicatie Stand van de Stedenbouw, huidige en eerdere voorzitters van de BNSP

Publicatie Stand van de Stedenbouw, uitgave BNSP, spread

Presentatie publicatie Stand van de Stedenbouw

Winnaar en genomineerden van de ROEP 2026, categorie persoon: vlnr Peter Pelzer, Marco te Brömmelstroet (winnaar) en Anne van Kuijk

Winnaar van de ROEP 2026, categorie bureau: Urhahn

Winnaar van de ROEP 2026, categorie organisatie: Gemeente Tilburg

BNSP zet met omvangrijke publicatie stedenbouw op de kaart en politieke agenda

3 februari, 14:20

Met de uitgave Stand van de Stedenbouw haakt de BNSP, de beroepsvereniging voor stedenbouwers en planologen, slim in op actuele opgaven en een veranderd ruimtelijk domein. Op dag dat ook de fractievoorzitters van D66, VVD, CDA hun coalitieakkoord presenteerden werd in Utrecht met de publicatie en de uitreiking van een nieuwe vakprijs het potentieel van stedenbouw bij het vormgeven van de toekomst van ons land benadrukt.

Contouren en positie
Naast het samenbrengen van 250 stedenbouwkundige plannen waar nu aan gewerkt wordt is er bij de samenstelling van de publicatie voor gekozen om de contouren, positie en toegevoegde waarde van het vakgebied hernieuwd te formuleren. Dit vanuit de overtuiging van de redactie en de vereniging dat stedenbouw een essentiële factor is om de ruimtelijke opgave waar Nederland voor staat op een afgewogen maar daadkrachtige wijze te verwezenlijken. De BNSP stelt daarbij vast dat de bevolking groeit terwijl het aantal beschikbare woningen, de infrastructuur en voorzieningen achterblijven.

Naast de verzamelde plannen, die dankzij het boek in samenhang kunnen worden bekeken en beoordeeld, biedt het boek ook ruimte aan verschillende reflecterende essays - van onder meer Joost Schrijnen, Errik Buursink, Maurits de Hoog en Tess Broekmans - alsmede tweegesprekken met vertegenwoordigers van deelgebieden in het vakgebied.

De liefde voor het vak spreekt verder uit de hoofdstukken die aandacht besteden aan typerende thema’s die in vrijwel alle plannen voorkomen, tien unieke handschriften van ontwerpers én een selectie van 25 plannen die de afgelopen 25 jaar tot de verbeelding spraken. Met elk van deze onderdelen wil de redactie, in samenhang met en naast de vele projecten, laten zien hoe waardevol en inspirerend een ontwerpend vak als stedenbouw kan zijn.

Woningbouwopgave
De redactie heeft bij de samenstelling van het boek nadrukkelijk voorgesorteerd op de woningbouwopgave. Deze acht zij leidend omdat het immers gaat om een ‘ongekende opgave om 1,65 miljoen woningen te realiseren voor 20 miljoen inwoners in 2050’. Het geldt, volgens de BNSP, als de grootste ontwikkelopgave in de Nederlandse geschiedenis.

Deze ‘wederombouw’ is daarbij ook nog eens bijzonder complex omdat bij het ruimtelijk ordenen van ons land steeds vaker onbekende factoren een rol spelen. Die hebben veelal te maken met de ontwikkeling en gevolgen van klimaatverandering, energietransitie en de zorgen om een teruglopende biodiversiteit.Stand van de Stedenbouw is daarmee niet bedoeld als een consolidatie van het vak, het gaat (ook) om het actualiseren, verkennen en afstemmen van mogelijke werkwijzen, ontwerp strategieën en samenwerking met andere partijen/spelers in het politiek-ruimtelijke domein.

Eric van der Kooij, voorzitter van de BNSP en tevens hoofdredacteur van het boek, stelt in dat licht vast: "Nog nooit was de ruimtelijke puzzel zo complex en de urgentie om tot keuzes te komen zo hoog. Dit boek documenteert stedenbouwkundige plannen, vaak onderbelicht en zelden in samenhang bekeken. Het biedt overzicht en inspiratie, samengesteld met vakgenoten werkzaam bij bureaus en gemeenten, en vormt hopelijk het begin van een traditie van gezamenlijke reflectie op de ruimtelijke toekomst van Nederland".

Afspiegeling
De 250 stedenbouwkundige plannen, die een belangrijk deel van de 1264 pagina’s van het boek vullen, vormen een afspiegeling van de 1,4 miljoen woningen die op dit moment in planvorming zijn. Tot 2050 moeten volgens de huidige schattingen zelfs 1,65 miljoen woningen worden toegevoegd aan de schaarse ruimte die zo kenmerkend is voor dit land. Een doelstelling en opgave bovendien die langs allerhande crisissen en onzekerheden geloodst dient te worden. Het boek maakt zichtbaar en duidelijk dat de aloude blauwdrukplannen die doorgaans tot stand kwamen binnen helder kaders, afspraken en condities dienen te worden vervangen door nieuwe plannen en methoden. Plannen en visies die aansluiten bij en richting geven aan een nieuwe realiteit.

Zielloos
In hun essay pleiten Gijs van den Boomen en Henk Hartzema daar ook vurig voor. Zij stellen dat stedenbouw scherpte en begeestering vraagt. Zonder vergezichten of een idee waar het met de maatschappij naartoe gaat is stedenbouw, volgens hen, een zielloze vertoning. Deze auteurs en de redactie zien echter gevaren in een ruimtelijke en maatschappelijk context waar ‘het geloof in het wonder van de vooruitgang achteloos wordt ingeruild voor de pragmatiek van kengetallen en Excel-sheets’.

Stand van de Stedenbouw gaat daarmee voorbij aan enkel een samenvattend overzicht van het vak anno 2026. Naast de vraag wat en waar we gaan bouwen gaat het volgens de BNSP ook om het aanzwengelen van een discussie over ruimtelijke daadkracht; over vernieuwende manieren en samenwerkingsverbanden om toekomstbestendige leefomgevingen en complexe opgaven tot stand te kunnen brengen.

Penning
Naast het uitgeven van de publicatie introduceerde de BNSP ter gelegenheid van haar 25e jubileum ook een nieuwe vakprijs met drie verschillende categorieën: de ROEP. Dit staat voor de Ruimtelijke Ordening Erkenning Penning.

De vakvereniging wil daarmee jaarlijks haar bijzondere waardering gaan uitspreken voor een persoon, bureau en organisatie. Elk vanwege hun uitzonderlijk geachte bijdrage aan de ontwikkeling en positionering van stedenbouw en planologie. In elk van de categorieën worden telkens drie genomineerden voorgedragen, waarop de leden van de beroepsvereniging kunnen stemmen.

De winnaars van een ROEP in 2026 die afgelopen vrijdag bekend werden gemaakt zijn Marco te Brömmelstroet (persoon), Urhahn (bureau) en de Gemeente Tilburg (organisatie).

Het boek Stand van de Stedenbouw is bij de betere boekhandel of online te bestellen.

Trefwoorden

nota ruimte woningbouw ruimtelijke ordening bnsp planologie ruimtelijke kwaliteit stand van de stedenbouw ontwerpkracht stedenbouw publicatie

1	Nederlands Fotomuseum opent deuren in gerenoveerd pakhuis Santos woensdag, 4 februari
2	Wake-up calls from China dinsdag, 3 februari
3	Huis Polderblik in De Realiteit Almere vernieuwd en verduurzaamd maandag, 2 februari
4	Pleinen vol groente, torens vol fruit donderdag, 5 februari
5	Object Rotterdam neemt bezit van lege centrale bibliotheek dinsdag, 3 februari

Gerelateerde nieuwsberichten

Coalitieakkoord: geen tien nieuwe steden, wel miljarden voor betaalbare woningen

2 februari

Column

De Nota Ruimte heeft alleen nog een visie nodig

25 november 2025

ING: woonmaatregelen kabinet onvoldoende voor behalen doelen

19 september 2024

Nederland haalt bouwdoel niet: opnieuw minder nieuwe woningen

30 januari

Kabinet wil wijken erbij op 127 plekken in Nederland

29 september 2025

PBL: nieuwe natuur nodig, combinatie met landbouw niet genoeg

22 januari

Architecten- en ontwerporganisaties komen onder één dak op NDSM-werf

10 september 2025

Dag van de Ontwerpkracht 2024: van zeespiegelstijging tot woningplattegrond van de toekomst

20 juni 2024

Jaarboek Landschapsarchitectuur en stedenbouw 2025 gepresenteerd

5 januari

Toon alles

Andere nieuwsberichten

FARO wint tender nieuwe woonwijk in Ravenstein

Gisteren, 13:15

In opdracht van Ballast Nedam Development gaat FARO 190 woningen in de nieuwe wijk Ooievaarshoek ontwerpen.

Paul de Ruiter en DELVA aan de slag met herontwikkeling oud hoofdkantoor DSM

Gisteren, 10:42

Ontwikkelaar Laudy is samen met Paul de Ruiter Architects en DELVA Landscape Architecture | Urbanism geselecteerd voor de herontwikkeling van het voormalige hoofdkantoor van DSM in Heerlen.

Finalisten EUmies Award 2026 bekendgemaakt

Gisteren, 09:00

Vijf projecten komen in aanmerking voor de categorie architectuur, die als de ‘hoofdprijs’ beschouwd kan worden. Daarnaast zijn er twee genomineerden in de categorie Emerging.

De Zwarte Hond en Arup presenteren schetsontwerp nieuw Museum Batavialand

5 februari, 2:19

In schetsontwerp voor de vernieuwing van het museum in Lelystad is het schip de Batavia een prominente plek toebedeeld

Zeeland en bisdom Breda zoeken naar maatwerk bij herbestemming kerken

Gisteren, 14:47

Donderdag is een overeenkomst getekend om een duurzame oplossing te vinden voor de gebouwen, die door ontkerkelijking steeds vaker leeg komen te staan.

Caroline Voet verzorgt derde Jos. Bedaux-lezing

Gisteren, 11:36

Ze spreekt haar lezing onder de titel ‘Op zoek naar schoonheid. De zeggingskracht van architectuur.’ uit in het Cobbenhagengebouw van Tilburg University.