Harvey Otten

Waar kan ik met mijn eigen initiatief aankloppen?

27 januari, 9:00

Je zou denken dat je juichend wordt ontvangen als je een plek weet om nieuwe woningen te bouwen. Niets is minder waar. Alleen al de afgelopen paar maanden hebben we onze tanden stukgebeten op potentiële woningbouwlocaties in Nijmegen, Velp, Blaricum, Rotterdam, Nieuw-Vennep, Boskoop, Den Haag, Ouder-Amstel, Amsterdam-Zuidoost en Amsterdam-Noord. Het probleem is niet de regelgeving, niet de kosten, niet technisch en het is zelfs niet zo dat deze voorbeelden op zich staan. Een terugkerend probleem is dat als je voor een kleinere invulling bij een gemeente aanklopt het heel moeilijk is om iemand te vinden die je plannen wil beoordelen. Als dat gelukt is dan krijgen we regelmatig te horen dat er voorlopig geen tijd kan worden vrijgemaakt om aan een nieuw woningproject te werken.

Hoe is het mogelijk dat in deze tijden van woningschaarste er zo lauw gereageerd wordt op nieuwe woningbouwkansen? Vooropgesteld, ik zit niet aan de andere kant van de tafel en ik weet niet hoeveel plannen de gemiddelde gemeentelijke projectleider op zich afgevuurd krijgt. Maar als we alleen al bedenken dat onze aanstaande premier denkt tien nieuwe steden te kunnen bouwen… met wat voor onzin zullen minder visionaire lieden dan wel niet op de proppen komen? Tegelijkertijd weet ik uit ervaring dat daardoor op zo ongeveer ieder plan dat niet rechtstreeks uit de koker van de gemeente komt in eerste instantie met “nee” wordt geantwoord.

Het zou een heel slecht voornemen zijn om alleen maar te bouwen wat van tevoren door de overheid bedacht is. Zoals ik twee columns terug in ‘De Nota Ruimte heeft alleen nog een visie nodig’ al schreef, voorzien de plannen die nu door rijk, provincies en gemeenten voorbereid worden in ongeveer de helft van de woningen. Die andere helft zit dus in plannen die worden bedacht door meer en minder goedbedoelende particulieren. De grote winst in aantallen en misschien zelfs in ruimtelijke kwaliteit valt daar te halen.

Er liggen stapels studies die laten zien dat er binnen de stad volop ruimte is om woningen te bouwen. Dat gaat per project meestal niet om grote aantallen. Dat gaat om een flat optoppen met een of twee verdiepingen. Om een leegstaand bedrijfspand dat in een woonwijk staat verbouwen. En onderschat ook niet het aantal scholen en kerken dat vrijkomt. Binnen de bebouwde kom zijn er vaak verrassend grote binnenterreinen en een beetje speurneus weet her en der vergeten hoekjes en nooit ingevulde kavels te vinden. Potentiële locaties genoeg, maar zie dan maar eens de overheid mee te krijgen.

Geen tijd is geen prioriteit. Te vaak moet ik vaststellen dat, zo gauw we wel door de ballotage van het ambtelijk loket zijn gekomen, het wel heel druk wordt aan de overlegtafels. Daar kom ik enorm veel kennis en kunde tegen, maar er zijn ook momenten dat ik in gedachten complete reorganisaties zit uit te denken terwijl onze projecten door een tiental ambtenaren holistisch worden besproken.

Helaas bestaat nog steeds de gedachte dat er pas ergens gebouwd mag worden als die mammoettanker die we de overheid noemen wil meebewegen. Voor al die kleine invullingen in de stad is dat niet de weg om iets voor elkaar te krijgen. Wij willen niet meevaren op die tanker, wij willen met ons kleine bootje een beetje geloodst worden. Om een plan te laten slagen is niet meer nodig dan een projectleider die een paar uurtjes van zijn of haar tijd wil vrijmaken om ons te helpen. Het meeste kunnen we zelf, maar natuurlijk is ook voor kleine projecten goed overleg met de gemeente essentieel. Daar hoeven niet complete projectteams voor opgetuigd te worden en ik kan me voorstellen dat het lastig is om daar budgetten voor vast te stellen. Wat ik wel zeker weet is dat degene die kleine woningbouwplannen door het gemeentelijk apparaat weet te loodsen de meest efficiënte ambtenaar van de afdeling ruimtelijke ordening zou kunnen zijn.

Harvey Otten is zelfstandig architect en ontwikkelaar. Zijn architectenbureau, Harvey Otten Architectuur, maakt deel uit van coöperatie XOOMlab. Als ontwikkelend architect is hij partner bij Ruimtemaken. In 2022 is van zijn hand de roman Virmundt verschenen.

Trefwoorden

harvey otten column gemeenten woningbouw eigen initiatief

1	Vijf nominaties voor de prijs voor Architect van het Jaar 2026 dinsdag, 1 september
2	Nominaties Woongebouw van het Jaar 2026 bekend donderdag, 3 september
3	HA-HA transformeert Rotterdamse Julianakerk tot JUUL woensdag, 2 september
4	BNLA architecten voorziet Kauwgomballenfabriek van optopping met 65 woningen dinsdag, 1 september
5	Architectenweb onderzoek: hoe gebruiken jullie AI in jullie architectenpraktijk? woensdag, 2 september

Gerelateerde nieuwsberichten

Column

Parkeren is geen grondrecht

24 februari

Column

Architectuur als compromis

23 december 2025

Column

Een verbod op eengezinswoningen

24 maart

Column

De Nota Ruimte heeft alleen nog een visie nodig

25 november 2025

Column

Circulair wonen

28 april

Coalitieakkoord: geen tien nieuwe steden, wel miljarden voor betaalbare woningen

2 februari

Bouwers, stem links!

28 oktober 2025

Column

Volkshuisvesting, vrije markt en de race naar de bodem

23 juni

Column

Woningcorporaties moeten niet zelf willen bouwen

26 mei

Column

Leren van Almere

23 september 2025

Column

Los het woningtekort op met compacte woningen!

24 juni 2025

BNA: sneller bouwen vraagt niet alleen om minder regels

3 februari

Column

Corruptie bij de NEN?

27 mei 2025

Column

Toch nog een goed idee voor Mona Keijzer

22 april 2025

Column

Verbouw die woningfabriek

25 maart 2025

Column

Er is geen wooncrisis

25 februari 2025

Column

Ontwerpen voor echte mensen

28 januari 2025

Toon alles

Andere nieuwsberichten

Hoogbouwcomplex KJ Den Haag opgeleverd

Gisteren, 15:12

Het gebouw voor het centraal station biedt plek aan 393 woningen, horeca, winkels en andere voorzieningen. Het ontwerp is gemaakt door Powerhouse Company en DELVA Landscape Archcitecture | Urbanism.

Renovatie Amsterdam Museum officieel van start

Gisteren, 13:35

Naar ontwerp van Neutelings Riedijk Architects ondergaat het gebouwencomplex rond het voormalige Burgerweeshuis in het centrum van de stad een grondige opknapbeurt.

Heemschut: sloop dreigt voor Huis van de Toekomst

Gisteren, 11:34

Heemschut meldt dat de eigenaar van het bijzonder gebouw, dat is ontworpen door de in april overleden architect Cees Dam, het pand wil slopen.

Zenber Architecten ontwerpt interieur van herontwikkelde Lounge 1 op Schiphol

Gisteren, 09:00

De grootschalige herinrichting en uitbreiding van Lounge 1 draagt bij aan een betere doorstroom van en ervaring voor passagiers.

Raad Amsterdam krijgt meer transparantie over grote projecten

Gisteren, 12:19

De raad krijgt voortaan van het stadsbestuur duidelijk en onderbouwd te horen als dat niet op het afgesproken moment met een voortgangsrapportage komt over een groot project, zoals de aanleg van de Oostbrug.

Rekenkamer: aanpak zoetwatertekort loopt jaren achter

Gisteren, 10:21

De Algemene Rekenkamer deed onderzoek naar het Deltaprogramma Zoetwater en keek daarbij naar de gevolgen van zoetwatertekorten.

Particuliere verhuurders noemen uitstel box 3-aanpassing funest

3 september, 3:09

Vastgoed Belang klaagt al lange tijd dat de huidige opzet van belastingheffen in box 3 verhuurders op zulke hoge kosten jaagt dat ze ermee stoppen.

Onderzoek: tientallen biljoenen naar toekomstige AI-datacenters

3 september, 10:17

De wereldwijde investeringen in datacenters voor kunstmatige intelligentie zullen de komende jaren blijven toenemen door de enorme AI-vraag, meldt PwC.