Projecten
Producten
Bedrijven
Vacatures
Agenda
Awards
Podcasts
more_horiz
Videos
Magazine
Favorieten
Profiel
Uitloggen
Francesco Veenstra
Copyright: Maarten van Haaff
De bibliotheek: broedplaats van maatschappelijke vooruitgang
21 mei 2019, 9:40
Afgelopen vrijdag werd in de nieuwe bibliotheek van Tilburg de prijs voor de BNA Beste gebouw van het jaar 2019 uitgereikt. De jury koos uit 114 inzendingen als grote winnaar het ontwerp van Benthem Crouwel Architects voor de Noord-Zuidlijn in Amsterdam. Decor van de dag was de glazen zaal in de De LocHal, tevens genomineerd project en winnaar van twee prijzen: winnaar in de categorie Leefbaarheid & Sociale Cohesie en winnaar van de publieksprijs.
Deze voormalige werkplaats voor locomotieven opende in januari van dit jaar en blijkt een drukbezocht multifunctioneel publieksgebouw met een prominente rol voor de lokale bibliotheek. De rauwe, industriële omgeving kent een diverse publieke programmering die twintig jaar geleden ondenkbaar zou zijn geweest. Een programmering die niet enkel meer gericht is op kennis en boeken, maar steeds meer op ontmoeten, werken en ontspannen. Rijst bij mij de vraag: is de bibliotheek van nu bestand tegen politieke koersveranderingen in de nabije toekomst?
Na de eeuwwisseling ontstond in Nederland het idee om de geldkraan voor maatschappelijke projecten en functies zoals bibliotheken dicht te draaien. Zo had Rotterdam in 2011 beleid ontwikkeld om 18 van de 24 wijkbibliotheken te sluiten. De gedachte was dat een beperkt aantal grotere wijk-overstijgende bibliotheken beter passend zou zijn in de maatschappelijke tendens, en dat het efficiëntie zou opleveren en daarmee een lagere subsidiebehoefte.
Kort na de start van het sluiten van wijkbibliotheken kwam men in Rotterdam tot het inzicht dat ze met dit beleid juist een groot deel van hun doelgroep zouden uitsluiten: de minder mobiele Rotterdammers; ouderen, gezinnen met jonge kinderen, laaggeletterden en digibeten.
Rotterdam ontwikkelde een nieuw meerjarenbeleidsplan mét wijkbibliotheken en mét programmering gericht op veel meer dan alleen boeken. Tot op de dag van vandaag een moedig en wijs besluit.
In het denken over de rol van bibliotheken is in westerse samenleving de afgelopen jaren een enorme kentering ontstaan. De rol van het papieren boek leek langzaamaan uitgespeeld en maakte het bestaan van de bibliotheek steeds minder relevant. Het onderkennen van de sociale functie van de bibliotheek als publieke plek en het streven naar inclusie lijkt nu haar redding.
Bij de ontwikkeling van de Library of Birmingham, zo’n tien jaar geleden, werd mij duidelijk dat de bibliotheek een belangrijke rol speelt in het leven van de overwegend jonge bevolking van die stad. Door armoede beschikken nog steeds veel jongeren niet over een computer of smartphone om bijvoorbeeld hun bankzaken te doen of om hun huiswerk te maken.
Honderden computers staan nu dagelijks klaar voor gebruik, en er is meer ruimte voor het grote aantal lesprogramma’s en laagdrempelige culturele activiteiten dan er is voor boeken. De bibliotheek blijkt overigens ook nog steeds dé plek voor veel jonge stellen om af te spreken voor hun ‘first date’.
Nu de LocHal in gebruik is en de kritieken lovend zijn, er een nieuwe hogere lat is gelegd, is het de kunst voor de gemeente om de budgetten voor de programmering, voor het personeel, voor innovaties, en voor het beheer en onderhoud van het complex op niveau te houden. En dat geldt niet alleen voor de bibliotheek. De LocHal is onderdeel van een omvangrijke gebiedsontwikkeling van de spoorzone waarin hergebruik van industriële gebouwen en nieuwbouw op een fraaie wijze hand in hand gaan. Het maatschappelijk programma werkt als katalysator voor de stedelijke ontwikkeling. Niet alleen de bibliotheek, maar ook een skatebaan, ambachtelijke werkplaatsen, nonchalante cafés en restaurants, en betaalbare kantoorhuisvesting geven de indruk eerder een broedplaats te zijn dan een onbetaalbare, hoog-stedelijke ontwikkeling. Een waardevolle transformatie die Tilburg van textielstad tot unieke inclusieve stad omtovert.
Ondanks dat het Nederland in economisch opzicht voor de wind gaat, bestaat het risico dat door de verrechtsing in de politiek deze belangrijke maatschappelijke initiatieven de nek om worden gedraaid. Dat de inclusieve stad van nu straks toch exclusief wordt. Ik hoop dat politici begrijpen dat een bibliotheek niet alleen een stapel (gesigneerde) boeken is, maar bovenal een plek is om onvoorwaardelijk te ontmoeten, te groeien en te ontwikkelen. Kenmerken die met evenveel gemak in zowel partijprogramma’s van links als rechts een plek kunnen hebben.
Francesco Veenstra is architect en vormt samen met Paul Ketelaars en Ellen van der Wal het bureau
Vakwerk architecten
. Voor Architectenweb observeert hij de hedendaagse architectuurpraktijk en de impact van de gebouwde omgeving op onze maatschappij.
Trefwoorden
francesco veenstra
lochal
bibliotheek
Best gelezen
1
Rietveldprijs 2026 toegekend aan Wisselspoor Blok 10
maandag, 16 november
2
Team met Orange Architects, SO-IL, GAAGA en Geurst & Schulze ontwerpt gemengd bouwblok in Beurskwartier Utrecht
donderdag, 19 november
3
Cultuurfonds ondersteunt Geheugenpaviljoen van Studio L A en Kunstpunt Groningen
woensdag, 18 november
4
VO-campus Argonautenweg biedt onderwijs in groene omgeving
woensdag, 18 november
5
Design Museum Den Bosch toont architectonische platenhoezen
maandag, 16 november
Gerelateerde nieuwsberichten
Noord-Zuidlijn is BNA Beste Gebouw van het Jaar 2019
17 mei 2019
Drie consortia geselecteerd om ontwerp te maken voor nieuwe bibliotheek met kantoren op de Zuidas
23 december 2021
Video en nieuwe foto's van LocHal Tilburg
25 april 2019
Tilburgse LocHal is ruimtelijke ontmoetings- en werkplek
21 januari 2019
Boven ondergrondse sporen is ruimte voor leegte én nieuwbouw
16 april 2019
Van opwarming naar warming-up!
19 maart 2019
Optimisme is de motor van een volslank Nederland
19 februari 2019
Samen kunnen we Nederland duurzamer én mooier maken
22 januari 2019
Bouwen op grote hoogte vraagt om herdefinitie van woonopgave
18 december 2018
De grensbewaking van burgemeester Aboutaleb
20 november 2018
De betekenis van niet-gerealiseerd werk
16 oktober 2018
Kraamkamers van de Nederlandse architectuur
18 september 2018
Zonder debat geen werkelijke vooruitgang
19 juni 2018
Bjarke’s Requiem?
15 mei 2018
Opdrijvende grondprijs is ‘laaghangend fruit’ van hoogconjunctuur
17 april 2018
Het ambacht begint al op de kleuterschool
20 maart 2018
What's the benefit?
20 februari 2018
De groene beloftes van helmgras en gestapelde fruitbomen
23 januari 2018
Bibliotheek Bouwlust ontworpen als 'oase in de wijk'
24 juni 2021
LocHal onderscheiden met Europa Nostra Award
8 mei 2020
Raad voor Cultuur bezorgd over tekort aan openbare bibliotheken
11 februari 2020
Voor wie is de stad?
17 december 2019
Belangrijkste prijs World Architecture Festival voor LocHal
9 december 2019
Polarisatie? Ik zoek graag de verbinding!
19 november 2019
Beroepservaring van een jonge architect in een weerbarstig werkveld
15 oktober 2019
De woningnood vraagt om meer dan alleen woningen
17 september 2019
Francesco Veenstra pakt BNA-voorzittershamer op
20 juni 2019
‘Solidariteit’ is geen sluitpost maar een stelpost
18 juni 2019
Winnaars Dutch Design Awards 2019 bekend
13 juni 2019
Noord-Zuidlijn is BNA Beste Gebouw van het Jaar 2019
17 mei 2019
Drie consortia geselecteerd om ontwerp te maken voor nieuwe bibliotheek met kantoren op de Zuidas
23 december 2021
Video en nieuwe foto's van LocHal Tilburg
25 april 2019
Tilburgse LocHal is ruimtelijke ontmoetings- en werkplek
21 januari 2019
Boven ondergrondse sporen is ruimte voor leegte én nieuwbouw
16 april 2019
Van opwarming naar warming-up!
19 maart 2019
Optimisme is de motor van een volslank Nederland
19 februari 2019
Samen kunnen we Nederland duurzamer én mooier maken
22 januari 2019
Bouwen op grote hoogte vraagt om herdefinitie van woonopgave
18 december 2018
De grensbewaking van burgemeester Aboutaleb
20 november 2018
De betekenis van niet-gerealiseerd werk
16 oktober 2018
Kraamkamers van de Nederlandse architectuur
18 september 2018
Zonder debat geen werkelijke vooruitgang
19 juni 2018
Bjarke’s Requiem?
15 mei 2018
Opdrijvende grondprijs is ‘laaghangend fruit’ van hoogconjunctuur
17 april 2018
Het ambacht begint al op de kleuterschool
20 maart 2018
What's the benefit?
20 februari 2018
De groene beloftes van helmgras en gestapelde fruitbomen
23 januari 2018
Bibliotheek Bouwlust ontworpen als 'oase in de wijk'
24 juni 2021
LocHal onderscheiden met Europa Nostra Award
8 mei 2020
Raad voor Cultuur bezorgd over tekort aan openbare bibliotheken
11 februari 2020
Voor wie is de stad?
17 december 2019
Belangrijkste prijs World Architecture Festival voor LocHal
9 december 2019
Polarisatie? Ik zoek graag de verbinding!
19 november 2019
Beroepservaring van een jonge architect in een weerbarstig werkveld
15 oktober 2019
De woningnood vraagt om meer dan alleen woningen
17 september 2019
Francesco Veenstra pakt BNA-voorzittershamer op
20 juni 2019
‘Solidariteit’ is geen sluitpost maar een stelpost
18 juni 2019
Winnaars Dutch Design Awards 2019 bekend
13 juni 2019
Toon alles
Andere nieuwsberichten
36e editie van Euregionale Architectuur Prijs gewonnen door Elena Thieves en Zoé Cavalier
Gisteren, 11:06
De eerste prijs ging dit jaar gedeeld naar Elena Thieves voor haar project ‘Das Wohnhochhaus’ en naar Zoé Cavalier voor haar project ‘From Invasive Seaweed to Insulation’.
Woonensemble Arons en Gelauff architecten houdt rekening met nieuwe en terugkerende bewoners
Gisteren, 09:00
Het woonensemble Johan Greivestraat in Amsterdam Nieuw-West is ontworpen voor jongeren, gezinnen en bewoners van de vroegere portiek-etageflat op deze plek.
Team met Orange Architects, SO-IL, GAAGA en Geurst & Schulze ontwerpt gemengd bouwblok in Beurskwartier Utrecht
19 november, 4:35
Achter de ritmiek van de kantoorgebouwen langs de Graadt van Roggeweg in Utrecht komt een gemengd bouwblok met 166 woningen, een integraal kindcentrum, horeca en een badhuis.
Bouw gestart van dubbel woongebouw voor senioren naar ontwerp van Studiospacious
19 november, 2:24
In Weesp is de bouw gestart van 66 levensloopbestendige huurwoningen verdeeld over twee woongebouwen. In opdracht van Ymere heeft Studiospacious de woongebouwen nauwkeurig afgestemd op de behoeften van senioren.
Volle orderboeken, krappe marges: Nederlandse bouw blijft kwetsbaar
Gisteren, 09:32
Nederlandse bouwbedrijven zijn aanzienlijk positiever over hun orderboeken dan hun Duitse en Franse concurrenten. Toch blijft de sector financieel kwetsbaar, waarschuwt kredietverzekeraar Allianz Trade in een nieuw internationaal bouwrapport.
Corporaties moeten vaker kiezen tussen verduurzaming en nieuwbouw
19 november, 10:13
Omdat gemiddeld op iedere woning 44 euro per maand toegelegd wordt, zijn corporaties vaker gedwongen tot een keuze tussen verduurzaming en nieuwbouw.
Onderzoeksbureau: groei batterijopslag zet komende jaren door
18 november, 12:47
Volgens Dutch New Energy Research verandert de Nederlandse markt voor zonne-energie en batterijopslag snel.
Datacenters verbruikten vorig jaar vijf procent Nederlandse stroom
18 november, 9:31
De stijging van het verbruik komt vooral door grote datacenters.
Extra onderzoek ACM naar bouwsector door groei aanbestedingen
17 november, 3:17
De grote vraag naar nieuwe woningen en renovatie van wegen en viaducten brengt meer risico's met zich mee op verboden afspraken.
Amsterdam investeert 142 miljoen in schoolgebouwen
17 november, 1:02
Met dit geld worden nieuwe scholen gebouwd en bestaande scholen vernieuwd of uitgebreid.
Ga naar het nieuws-archief
Francesco Veenstra
Architect
0
0
0
0
Voor een optimale gebruikservaring plaatst Architectenweb functionele cookies. Wat de verschillende cookies precies doen leggen we uit in een
overzicht
. Cookies van social media kun je optioneel
aanzetten
.
Akkoord
Instellingen
Feedback
Feedback
Wij horen graag jouw feedback. Laat je reactie achter en eventueel jouw e-mail adres.
Reactie
Verstuur