Projecten
Producten
Bedrijven
Vacatures
Agenda
Awards
Podcasts
more_horiz
Videos
Magazine
Favorieten
Profiel
Uitloggen
Francesco Veenstra
Copyright: Maarten van Haaff
Opdrijvende grondprijs is ‘laaghangend fruit’ van hoogconjunctuur
17 april 2018, 9:15
De impact die de stijgende bouwkosten hebben op de bouwindustrie is zichtbaar aan het worden in mislukkende aanbestedingen en een stagnerende bouwproductie. Over de effecten hiervan spreken bestuurders en opdrachtgevers hun zorgen uit. Vooral in de woningbouwsector ontstaan problemen in het realiseren van voldoende woningen in onze grote steden.
Wethouder Ivens van de gemeente Amsterdam, de gemeente waar de problemen in de bouwproductie verreweg het grootst lijken te zijn, is een van de bestuurders die zich zorgen maakt. Hij vindt dat ontwikkelaars en bouwers zich aan hun woord moeten houden als het gaat om eerder gemaakte afspraken rondom de zogenaamde gronduitgifte. “Ze moeten gewoon bouwen”, meldt hij in een interview met Cobouw deze maand. Maar gewoon maar bouwen is een te simplistische gedachte, die niet de sleutel tot de oplossing is. De duurzame ontwikkeling van onze woonomgeving vraagt om ander gemeentebeleid en een andere benadering van financiële vastgoedmodellen.
De bouwindustrie is namelijk een trage sector, het kost in de regel nogal veel tijd om een gebouw te ontwikkelen en te realiseren. Als je daarbij als opdrachtgever en als bouwer de pech hebt zo lang bezig te zijn dat je zowel laag- als hoogconjunctuur meemaakt gedurende de ontwikkel- en realisatiefase, dan is de impact van de economische schommelingen op het project enorm.
In Amsterdam is in de afgelopen jaren een vorm van speculatie op de woningbouwmarkt ontstaan die mede zijn oorsprong vindt in de wijze waarop de zogenaamde bidbooks worden uitgevraagd. In een bidbook moet een gegadigde (ontwikkelaar/bouwer) op allerlei actuele thema’s oplossingen aandragen en moet er een grondbod worden gedaan voor het verkrijgen van de grond. Na overeenstemming over het winnende bod vindt de gronduitgifte door de gemeente plaats. In het doen van een financieel bod op de grond zit voor de woningbouw volgens mij de essentie van het probleem. Wanneer de vraag naar woningen toeneemt, groeit namelijk de speculatie op de grondposities. Het is immers zeer lucratief om woningen te realiseren. De woningen worden toch wel voor een goede prijs verkocht of verhuurd, ook als de kwaliteit minder is.
Engeland heeft een bouwindustrie die voor de realisatie van betaalbare en kwalitatieve gebouwen een goed voorbeeld is voor hoe het níet moet. Vooral in de woningbouw. Speculatie op grondposities heeft in Engeland extreme vormen aangenomen. De prijsopdrijvende ontwikkelaarscompetities zorgen ervoor dat de grondwaarde zo hoog wordt, dat er perverse mechanismen ontstaan in de sector. Appartementen in grote steden worden steeds vaker volgens het principe ‘buy-to-let’ in de markt gezet. Vermogende particulieren kopen deze woningen om ze via makelaars voor enorme bedragen weer aan bewoners te verhuren.
Dit mechanisme is het gevolg van de hoge grondprijzen en het aantal partijen dat in de keten hun geld verdient aan het project. De rekening wordt uiteindelijk betaald door de huurder, die noodgedwongen het appartement met anderen moet delen om de hoge huurprijs gezamenlijk te kunnen ophoesten. De rekening wordt ook betaald door de stad, doordat er een te eenzijdig woonprogramma wordt ontwikkeld zonder bijvoorbeeld ruimte voor gezinnen of ouderen.
Door de groei van de bouwkosten en de huizenprijzen liggen ‘buy-to-let’ initiatieven in Nederland op de loer. Maar voor de betaalbaarheid en de kwaliteit van de Nederlandse woningbouw is het verstandig hier verre van te blijven. Dit vergt een andere aanpak in de selectie van ontwikkelaars en bouwers: door grondposities uit te geven op basis van een vooraf vastgestelde grondprijs (zoals nu heel af en toe gelukkig al gebeurt) ontstaat de mogelijkheid primair te selecteren op kwaliteit en toekomstwaarde; een instrument dat de overheid kan inzetten om een prijsexplosie van het vastgoed te dempen in plaats van aan te wakkeren. Deze kwalitatieve selectie zorgt ervoor dat de betaalbaarheid van de woningbouwmarkt beheersbaar gehouden wordt, dat het risico voor de bouwers acceptabel gemaakt wordt en dat maximaal geprofiteerd wordt van de toegevoegde waarde die partijen bieden aan de woonomgeving. En dan kan wethouder Ivens gewoon doorgaan met bouwen.
Francesco Veenstra is architect en vormt samen met Paul Ketelaars en Ellen van der Wal het bureau
Vakwerk architecten
. Voor Architectenweb observeert hij de hedendaagse architectuurpraktijk en de impact van de gebouwde omgeving op onze maatschappij.
Trefwoorden
bouwproductie
francesco veenstra
grondprijs
hoogconjunctuur
Best gelezen
1
Hoogste elftallen van Ajax nemen nieuw gebouw op De Toekomst in gebruik
woensdag, 11 november
2
Plan voor wijk met 2.300 woningen op terrein Máxima MC Eindhoven
woensdag, 11 november
3
Dubbel blok met woningen en andere functies op Peperkliplocatie Schiedam
vrijdag, 13 november
4
Lunchevents rond parametrisch ontwerpen en overkoepelende systemen voor AI op Digibouw 2026
woensdag, 11 november
5
Muntgebouw start tweede leven als multifunctioneel complex
donderdag, 12 november
Gerelateerde nieuwsberichten
Kraamkamers van de Nederlandse architectuur
18 september 2018
De bibliotheek: broedplaats van maatschappelijke vooruitgang
21 mei 2019
Voor wie is de stad?
17 december 2019
BNA: architecten zijn wat minder positief
9 december 2019
Polarisatie? Ik zoek graag de verbinding!
19 november 2019
Beroepservaring van een jonge architect in een weerbarstig werkveld
15 oktober 2019
De woningnood vraagt om meer dan alleen woningen
17 september 2019
‘Solidariteit’ is geen sluitpost maar een stelpost
18 juni 2019
Boven ondergrondse sporen is ruimte voor leegte én nieuwbouw
16 april 2019
Collectieve claim tegen grondspeculanten
15 april 2019
Van opwarming naar warming-up!
19 maart 2019
Optimisme is de motor van een volslank Nederland
19 februari 2019
Samen kunnen we Nederland duurzamer én mooier maken
22 januari 2019
Bouwen op grote hoogte vraagt om herdefinitie van woonopgave
18 december 2018
De grensbewaking van burgemeester Aboutaleb
20 november 2018
De betekenis van niet-gerealiseerd werk
16 oktober 2018
Zonder debat geen werkelijke vooruitgang
19 juni 2018
Bjarke’s Requiem?
15 mei 2018
'Bouw heeft 14.000 extra specialisten nodig'
19 april 2018
Het ambacht begint al op de kleuterschool
20 maart 2018
What's the benefit?
20 februari 2018
De groene beloftes van helmgras en gestapelde fruitbomen
23 januari 2018
Ex-partners Mecanoo starten eigen bureau
5 september 2017
Kraamkamers van de Nederlandse architectuur
18 september 2018
De bibliotheek: broedplaats van maatschappelijke vooruitgang
21 mei 2019
Voor wie is de stad?
17 december 2019
BNA: architecten zijn wat minder positief
9 december 2019
Polarisatie? Ik zoek graag de verbinding!
19 november 2019
Beroepservaring van een jonge architect in een weerbarstig werkveld
15 oktober 2019
De woningnood vraagt om meer dan alleen woningen
17 september 2019
‘Solidariteit’ is geen sluitpost maar een stelpost
18 juni 2019
Boven ondergrondse sporen is ruimte voor leegte én nieuwbouw
16 april 2019
Collectieve claim tegen grondspeculanten
15 april 2019
Van opwarming naar warming-up!
19 maart 2019
Optimisme is de motor van een volslank Nederland
19 februari 2019
Samen kunnen we Nederland duurzamer én mooier maken
22 januari 2019
Bouwen op grote hoogte vraagt om herdefinitie van woonopgave
18 december 2018
De grensbewaking van burgemeester Aboutaleb
20 november 2018
De betekenis van niet-gerealiseerd werk
16 oktober 2018
Zonder debat geen werkelijke vooruitgang
19 juni 2018
Bjarke’s Requiem?
15 mei 2018
'Bouw heeft 14.000 extra specialisten nodig'
19 april 2018
Het ambacht begint al op de kleuterschool
20 maart 2018
What's the benefit?
20 februari 2018
De groene beloftes van helmgras en gestapelde fruitbomen
23 januari 2018
Ex-partners Mecanoo starten eigen bureau
5 september 2017
Toon alles
Andere nieuwsberichten
Elfjarig OMI toont elf verhalen over architectuur
Gisteren, 14:42
OMI viert zijn elfjarig bestaan. Om dit ongebruikelijke jubileum luister bij te zetten, is in de Rotterdamse centrum voor architectuur en stedelijke ontwikkeling een tentoonstelling met elf bijzondere verhalen uit de afgelopen jaren gestart.
Leuven Bioscience Centre van Proof of the sum in gebruik genomen
Gisteren, 13:41
Het nieuwe onderzoeks- en onderwijsgebouw bevindt zich op de campus Arenberg III van de KU Leuven in Heverlee.
Nieuw boek bundelt onderzoek naar bijdragen architecten aan regeneratieve wereld
Gisteren, 10:01
In de publicatie ‘Architects with Attitudes: Archetypes for a Regenerative World’ worden tien alternatieve ontwerphoudingen gepresenteerd.
Kabinet zet in op slim combineren functies en opgaven in nieuwe Nota Ruimte
16 november, 2:54
In de maandag gepresenteerde Nota Ruimte zet het kabinet in op het ‘slim’ combineren van functies bij de verschillende ruimtelijke opgaven. Ook worden er tien extra grootschalige woningbouwlocaties aangewezen.
Extra onderzoek ACM naar bouwsector door groei aanbestedingen
Gisteren, 15:17
De grote vraag naar nieuwe woningen en renovatie van wegen en viaducten brengt meer risico's met zich mee op verboden afspraken.
Amsterdam investeert 142 miljoen in schoolgebouwen
Gisteren, 13:02
Met dit geld worden nieuwe scholen gebouwd en bestaande scholen vernieuwd of uitgebreid.
Versneld afscheid fossiel in eerste versie slottekst klimaattop
16 november, 4:07
Ook wordt erin herinnerd aan de eerdere afspraak om ‘een transitie weg van fossiele brandstoffen in energiesystemen’ te maken.
Boskalis-eigenaar HAL mag bouwconcern VolkerWessels overnemen
16 november, 3:28
Investeerder HAL mag bouwconcern VolkerWessels inlijven op voorwaarde dat verschillende bedrijfsonderdelen worden afgestoten.
Mathenesse aan de Maas wint de Van der Leeuwprijs 2026
13 november, 2:15
Bij dit initiatief worden bewoners, ondernemers en andere partijen in de Rotterdamse wijk Mathenesse bij elkaar gebracht via huiskamerconcerten, het jaarlijkse Lentefeest, groene initiatieven en bewonersbijeenkomsten.
Tekort aan ruimte dreigt voor Gelderse bedrijven aan het water
13 november, 9:40
Movares stelt dat het beter beschermen en benutten van bestaande terreinen een eerste stap naar verbetering zou kunnen zijn.
Ga naar het nieuws-archief
Francesco Veenstra
Architect
1
0
0
0
Voor een optimale gebruikservaring plaatst Architectenweb functionele cookies. Wat de verschillende cookies precies doen leggen we uit in een
overzicht
. Cookies van social media kun je optioneel
aanzetten
.
Akkoord
Instellingen
Feedback
Feedback
Wij horen graag jouw feedback. Laat je reactie achter en eventueel jouw e-mail adres.
Reactie
Verstuur