Provincies: bouw van half miljoen woningen dreigt stil te vallen

23 oktober 2025, 15:08
De bouw van ongeveer 500.000 woningen dreigt de komende jaren vast te lopen, vooral door de stikstofimpasse en het overvolle elektriciteitsnet. Daarvoor waarschuwen provincies, die stellen dat afspraken over waar en hoeveel woningen tot 2030 gebouwd moeten worden in gevaar komen. Meer inzet en tientallen miljarden van het Rijk zijn nodig om ‘wat veel mensen zien als het grootste probleem van Nederland’ aan te pakken, zegt het Interprovinciaal Overleg (IPO).

Via regionale woondeals is met provincies en gemeenten afgesproken tot 2030 bijna een miljoen nieuwe huizen te bouwen. In de eerste drie jaar werden circa 260.000 woningen neergezet, maar vorig jaar liepen de aantallen terug (84.000), terwijl die juist hadden moeten stijgen richting de 100.000. “De combinatie van knelpunten maakt de realisatie van de woondeals zeer lastig”, stelt het IPO. “Minstens vijftig procent van de resterende woningbouwopgave in Nederland, zo'n half miljoen woningen, loopt flinke vertraging op of de realisatie komt in het geding.”

Stikstof is het grootste probleem. Ruim de helft van alle nieuwbouw ligt binnen vijf kilometer van stikstofgevoelige natuur, waardoor het amper mogelijk is een vergunning te krijgen. Ook heeft bijna een derde van de woningbouw last van netcongestie. Projecten vallen bijvoorbeeld stil doordat bouwers niet zeker weten of een woning aangesloten kan worden op het stroomnet. In Utrecht, Gelderland en Flevoland is dat probleem het grootst en is het zonder ruimte op het net ‘goed mogelijk’ dat in 2027 een groot deel van de nieuwbouw stilvalt, aldus het IPO.

Kosten hoger dan de opbrengsten
Een andere oorzaak voor het stilvallen van bouwprojecten is dat bij meer dan de helft de kosten hoger zijn dan de opbrengsten, bijvoorbeeld door aankoopprijzen voor grond. Het gaat al snel om tekorten van 10.000 tot 35.000 euro per woning en gemeenten dekken die kosten vaak. "Andere knelpunten zijn de beperkte investeringscapaciteit van woningcorporaties en het tekort aan menskracht en deskundigheid bij gemeenten, zoals planeconomen en projectleiders."

Provincies en gemeenten zijn niet in staat problemen als netcongestie en het stikstofdossier op te lossen, stelt het IPO. De organisatie roept de regering op jaarlijks minstens drie tot vier miljard euro extra uit te trekken voor de woningbouw en wetgeving aan te passen. “Provincies doen er alles aan om de woningnood te verlichten, maar echte doorbraken bereiken we alleen samen met het Rijk”, zegt Liesbeth Grijsen, gedeputeerde in Overijssel en IPO-bestuurder.

Ministerie herkent zich niet in waarschuwing
Het ministerie van Volkshuisvesting en Ruimtelijke Ordening herkent zich niet in de waarschuwing van het IPO. “Het verschilt per project en per regio”, antwoordt een woordvoerder van demissionair woonminister Mona Keijzer. "Dus het is niet zo dat projecten daadwerkelijk niet kunnen doorgaan als er knelpunten zijn."

De woordvoerder is het met het IPO eens dat stikstof en het volle stroomnet woningbouw in de weg liggen. “We zijn hard aan het werk om dat op te lossen.” Volgens de provincies zijn ook jaarlijks miljarden extra nodig. Het ministerie verwacht juist dat het budget voor de komende vijf jaar ‘grotendeels toereikend’ is.

“We nemen deze oproep absoluut serieus en we herkennen de signalen en knelpunten die ze geven”, zegt de woordvoerder. “Maar er zijn natuurlijk ook volgende week verkiezingen.” Keijzers ministerie ziet de noodkreet van het IPO dus ook als oproep aan een volgend kabinet om aan woningbouw te blijven werken.

Als de formatieperiode onverhoopt maandenlang duurt, is het aan het demissionaire kabinet om bij de voorjaarsnota de begroting bij te stellen. De woordvoerder wil niet vooruitlopen op keuzes die dan over geld voor woningbouw gemaakt kunnen worden. “Voor investeringen in de bouw is het belangrijk dat er stabiele financiering is voor een lange periode. Hier ligt zeker een opgave voor het volgende kabinet.”

Bron: ANP

Trefwoorden

netcongestie energietransitie stikstof interprovinciaal overleg ipo woningbouw

Gerelateerde nieuwsberichten

Andere nieuwsberichten

Nieuwe Instituut toont inzendingen finalisten Prix de Rome 2026
Gisteren, 11:58

Van de Ven, Nudus en Buro Sant en Co ontwerpen 265 woningen in Vliertpoort Den Bosch
Gisteren, 10:54

Renovatie stadhuis Gouda krijgt eretitel Meesterrestauratie 2027
12 oktober, 4:22

Opgeleverde Aurora-gebouw van Piet Zanstra tijdens ADE open voor publiek
12 oktober, 2:35

RLi: handhaving moeilijker onder nieuwe Omgevingswet
Gisteren, 13:14

Werelderfgoedcentrum Waddenzee dreigt failliet te gaan
Gisteren, 09:20

Huurprijzen vrije sector weer gestegen na daling kwartaal eerder
12 oktober, 3:31

DNB-president roept opnieuw op tot afschaffen hypotheekrenteaftrek
12 oktober, 9:54

Zuid-Holland slaat alarm: tekort aan sociale huurwoningen groeit
9 oktober, 4:14

NVM verwacht dat huizenmarkt krap blijft ondanks groter aanbod

9 oktober, 11:37
Ga naar het nieuws-archief
KUBUS | Specialist in Archicad
SAPA
Reynaers Aluminium Nederland
Jansen
SAB-profiel bv
Aliplast Aluminium Systems
Kingspan Light + Air
ALUCOBOND®
Caparol
Tarkett BV
Novastruct (voorheen Kawneer)
Grohe Nederland B.V.
Malaysian Timber Council
OCS | Office Cabling Systems
Swisspearl Nederland
Forster Nederland N.V.
Sempergreen
Houthandel van Dam
Aluprof Nederland BV
QbiQ Wall Systems
Forbo Flooring
Schüco Nederland
Amtico Flooring
Cedral
Sto Isoned bv
Triflex bv
Gorter Luiken BV
wienerberger
DUCO Ventilation & Sun Control
BEWI IsoBouw
ROCKWOOL B.V.
Mview+
Rockfon (ROCKWOOL B.V.)
Gira Nederland B.V.
Kingspan Geïsoleerde Panelen
GEZE Benelux B.V.
Renson
Metaglas Groep
ABB | Busch-Jaeger
Jung | Hateha B.V.
Knauf B.V.
Saint-Gobain Glass Benelux
Faay Vianen B.V.
objectflor
Boon Edam Nederland B.V.
Hunter Douglas Architectural
VOLA Nederland BV
Forbo Eurocol Nederland B.V.
EQUITONE gevelpanelen
Holonite B.V.
Kronospan
Tata Steel Colorcoat®
Ontwerpers
Lidmaatschappen
Nieuwsbrieven
Leveranciers
Lidmaatschappen
Adverteren

Architectenweb
Over ons
Contact

© 2002 - 2026 Architectenweb BV / Voorwaarden / Privacy / Disclaimer / Sitemap