Abonneer je nu op onze nieuwsbrieven!

Abonneren

Nee, bedankt

Ja, denk met me mee rond de
materialisering van mijn project

Provincies: bouw van half miljoen woningen dreigt stil te vallen

23 oktober 2025, 15:08

De bouw van ongeveer 500.000 woningen dreigt de komende jaren vast te lopen, vooral door de stikstofimpasse en het overvolle elektriciteitsnet. Daarvoor waarschuwen provincies, die stellen dat afspraken over waar en hoeveel woningen tot 2030 gebouwd moeten worden in gevaar komen. Meer inzet en tientallen miljarden van het Rijk zijn nodig om ‘wat veel mensen zien als het grootste probleem van Nederland’ aan te pakken, zegt het Interprovinciaal Overleg (IPO).

Via regionale woondeals is met provincies en gemeenten afgesproken tot 2030 bijna een miljoen nieuwe huizen te bouwen. In de eerste drie jaar werden circa 260.000 woningen neergezet, maar vorig jaar liepen de aantallen terug (84.000), terwijl die juist hadden moeten stijgen richting de 100.000. “De combinatie van knelpunten maakt de realisatie van de woondeals zeer lastig”, stelt het IPO. “Minstens vijftig procent van de resterende woningbouwopgave in Nederland, zo'n half miljoen woningen, loopt flinke vertraging op of de realisatie komt in het geding.”

Stikstof is het grootste probleem. Ruim de helft van alle nieuwbouw ligt binnen vijf kilometer van stikstofgevoelige natuur, waardoor het amper mogelijk is een vergunning te krijgen. Ook heeft bijna een derde van de woningbouw last van netcongestie. Projecten vallen bijvoorbeeld stil doordat bouwers niet zeker weten of een woning aangesloten kan worden op het stroomnet. In Utrecht, Gelderland en Flevoland is dat probleem het grootst en is het zonder ruimte op het net ‘goed mogelijk’ dat in 2027 een groot deel van de nieuwbouw stilvalt, aldus het IPO.

Kosten hoger dan de opbrengsten
Een andere oorzaak voor het stilvallen van bouwprojecten is dat bij meer dan de helft de kosten hoger zijn dan de opbrengsten, bijvoorbeeld door aankoopprijzen voor grond. Het gaat al snel om tekorten van 10.000 tot 35.000 euro per woning en gemeenten dekken die kosten vaak. "Andere knelpunten zijn de beperkte investeringscapaciteit van woningcorporaties en het tekort aan menskracht en deskundigheid bij gemeenten, zoals planeconomen en projectleiders."

Provincies en gemeenten zijn niet in staat problemen als netcongestie en het stikstofdossier op te lossen, stelt het IPO. De organisatie roept de regering op jaarlijks minstens drie tot vier miljard euro extra uit te trekken voor de woningbouw en wetgeving aan te passen. “Provincies doen er alles aan om de woningnood te verlichten, maar echte doorbraken bereiken we alleen samen met het Rijk”, zegt Liesbeth Grijsen, gedeputeerde in Overijssel en IPO-bestuurder.

Ministerie herkent zich niet in waarschuwing
Het ministerie van Volkshuisvesting en Ruimtelijke Ordening herkent zich niet in de waarschuwing van het IPO. “Het verschilt per project en per regio”, antwoordt een woordvoerder van demissionair woonminister Mona Keijzer. "Dus het is niet zo dat projecten daadwerkelijk niet kunnen doorgaan als er knelpunten zijn."

De woordvoerder is het met het IPO eens dat stikstof en het volle stroomnet woningbouw in de weg liggen. “We zijn hard aan het werk om dat op te lossen.” Volgens de provincies zijn ook jaarlijks miljarden extra nodig. Het ministerie verwacht juist dat het budget voor de komende vijf jaar ‘grotendeels toereikend’ is.

“We nemen deze oproep absoluut serieus en we herkennen de signalen en knelpunten die ze geven”, zegt de woordvoerder. “Maar er zijn natuurlijk ook volgende week verkiezingen.” Keijzers ministerie ziet de noodkreet van het IPO dus ook als oproep aan een volgend kabinet om aan woningbouw te blijven werken.

Als de formatieperiode onverhoopt maandenlang duurt, is het aan het demissionaire kabinet om bij de voorjaarsnota de begroting bij te stellen. De woordvoerder wil niet vooruitlopen op keuzes die dan over geld voor woningbouw gemaakt kunnen worden. “Voor investeringen in de bouw is het belangrijk dat er stabiele financiering is voor een lange periode. Hier ligt zeker een opgave voor het volgende kabinet.”

Bron: ANP

Trefwoorden

netcongestie energietransitie stikstof interprovinciaal overleg ipo woningbouw

1	Team aan de Schie presenteert structuurontwerp nieuwbouw Erasmus MC donderdag, 2 juli
2	De Playlist: Mees Wijnants houdt van klassieke muziek en queer techno woensdag, 1 juli
3	Vijf ontwerpteams in volgende ronde nieuwbouw De Meervaart vrijdag, 3 juli
4	Behrendt Adriaansens presenteert woonpalazzo in Breda donderdag, 2 juli
5	Elf nominaties voor Arie Keppler Prijs 2026 woensdag, 1 juli

Gerelateerde nieuwsberichten

Brabant wijzigt stikstofbeleid: boer aan zet voor minder uitstoot

29 oktober 2025

Nederland wil groene waterstof uit India importeren

28 oktober 2025

Partijen eens over minder regels en procedures in woningbouw

24 oktober 2025

IMF: geen forse huizenprijsdaling bij einde hypotheekrenteaftrek

17 oktober 2025

Zuid-Hollandse miljoenen naar snelle oplossingen vol stroomnet

21 januari

Limburgse politiek ondanks zorgen akkoord met energiemaatschappij

7 november 2025

Overijssel start met eigen aanpak rond kwetsbare natuur

30 oktober 2025

Pararius: huurmarkt zit op slot, huren stijgen verder

15 oktober 2025

Consortium met RxDomi en TU/e ontwikkelt netbewuste woning

13 mei

Provincies focussen op agrarisch natuurbeheer tegen stikstof

6 november 2025

Coalitie Zuid-Holland bezorgd om woningbouw: mag niet vastlopen

31 oktober 2025

'Helft investeerders spendeert opbrengsten verkochte huurhuizen in buitenland'

13 oktober 2025

PBL: klimaatdoelen blijven bij meeste partijen buiten beeld

10 oktober 2025

Utrecht wil met gebiedsplan natuur, bouwers en boeren helpen

27 november 2025

Onderzoek: over tien jaar zijn veel bestaande middenhuurwoningen verkocht

9 oktober 2025

Steeds meer Nederlandse woningen zijn aardgasvrij

9 december 2025

Makelaars willen van nieuw kabinet duidelijk en stabiel beleid

10 oktober 2025

Invoering hogere stikstofgrens op 1 januari nog zeer onzeker

5 december 2025

Mona Keijzer lonkt naar investeerders op vastgoedbeurs in München

7 oktober 2025

Nederland en Vlaanderen maken afspraken over stikstofuitstoot

17 februari

Jongeren debatteren in het Nieuwe Instituut met Kamerleden over wonen

6 oktober 2025

Energiedoel voor 2030 wordt behaald, maar ambitie buiten bereik

17 december 2025

Bouwend Nederland: ‘Er komt een groot tekort aan bouwers’

9 september 2025

Rijksbouwmeester: tijd van nieuwe steden bouwen ligt achter ons

8 september 2025

Dit jaar naar verwachting minder woningen erbij dan in 2024

8 december 2025

Toon alles

Andere nieuwsberichten

Nieuwe gebouwen voor Kustwacht op marineterrein Den Helder klaar

Gisteren, 14:47

Op het marineterrein in Den Helder zijn twee gebouwen voor de Kustwacht opgeleverd. Naar ontwerp van cepezed verrezen er het Maritiem Operatiecentrum (MOC) en de Uitwijk-, Training- en Testlocatie (UTT).

Nicolaasschool van Studio Nuy van Noort wil een thuis aan de wijk bieden

Gisteren, 12:07

De school biedt kinderen en gezinnen in de kwetsbare Rotterdamse wijk Bospolder-Tussendijken een comfortabele en passende onderwijsplek.

Space&Matter ontwerpt woon- en werkgebouw op hoeklocatie Buiksloterham

Gisteren, 10:50

Op de hoek van de Papaverweg en de Klaprozenweg in Amsterdam-Noord wordt een gebouw met 95 woningen naar ontwerp van Space&Matter gerealiseerd. Het hoekgebouw bestaat uit een laag volume en een hoogbouwaccent.

Arons en en Gelauff laat zich voor ontwerp woongebouw inspireren door Steltman-stoel

6 juli, 1:23

Deze zomer wordt in Amsterdam Sloterdijk gestart met de bouw van woningbouwcomplex Stelt. Arons en en Gelauff architecten liet zich voor het ontwerp van het 186 woningen omvattend blok inspireren door de Steltman-stoel van Rietveld.