Projecten
Producten
Bedrijven
Vacatures
Agenda
Awards
Podcasts
more_horiz
Videos
Magazine
Favorieten
Profiel
Uitloggen
Copyright: Stijn Brakkee
Copyright: Marlies Rohmer Architects
Copyright: Marlies Rohmer Architects
Copyright: Marlies Rohmer Architects
Copyright: Marlies Rohmer Architects
Copyright: Marlies Rohmer Architects
Copyright: Marlies Rohmer Architects
Copyright: Marlies Rohmer Architects
Copyright: Marlies Rohmer Architects
Copyright: Marlies Rohmer Architects
Copyright: Marlies Rohmer Architects
What happened to… Amerbos
13 april 2017, 10:43
Architect
Marlies Rohmer
is met een camper het land in getrokken om te zien hoe het haar gebouwen is vergaan. Ze bekeek hoe het gebouw erbij stond en ging met de gebruikers in gesprek. De komende weken deelt Rohmer in een serie essays op Architectenweb haar bevindingen. Vandaag aflevering 6: woningbouwproject Amerbos in Amsterdam.
Over de woningen voor ouderen in Amsterdam Noord kun je twee verhalen vertellen. Enerzijds is het een nogal gedateerd gebouw, een kind van de complexe jaren ’90, complex in zijn typologie. Behoorlijk toegetakeld ook, waarbij de naderhand donkerrood geschilderde kozijnen, een kleur die absoluut misstaat bij het zandgele en overigens behoorlijk vervuilde beton, meteen opvallen. ‘
Wie had ook al weer verzonnen dat een lichtgele kleur beton langs de snelweg een goed idee was?
’ De donkerrode kozijnen zijn het meest in het oog springende staaltje van aanpassingen ‘zonder-overleg-met-de-architect’. De aanblik van de buitenkant vervult me met enige schaamte. De gebouwen zijn zo hermetisch ontworpen dat elke wijziging als storend wordt ervaren. Anderzijds is het basisconcept van woningen voor ouderen rond een collectieve hof nog steeds behoorlijk actueel en staat dit concept in sociale zin nog rotsvast overeind.
De bewoners lijken met elkaar in contact te komen door de gebouwvorm. Burenhulp en sociale controle worden door bijna alle bewoners als een prettige bijkomstigheid ervaren. Daar ben ik best trots op. De binnenhoven vormen een totaal andere wereld dan de enigszins ongenaakbare buitenkant. De ‘opgerolde galerijflat’, met verbredende en verspringende galerijen is een oase van groen, en persoonlijke uitingen. Iedereen kent elkaar. (Gek genoeg kennen de mensen van de afzonderlijke gebouwen elkaar niet.) Dat de originele inrichting van de hoven is veranderd na vijftien jaar doet daar niets aan af. In die zin verloopt de transformatie moeiteloos. Het gebouw wordt misschien niet mooier, wel interessanter. De weggelaten zevende woning, waardoor er zicht is vanuit de hof op het groen, is een vondst: ontsnapping uit de hermetische concentrische vorm en een relatie met het omliggende ruige stadslandschap.
De gebouwen zijn met hun paradijselijke en weelderige tuinen duurzaam verankerd in hun omgeving. Het dogma ‘ouderen willen niet op de begane grond wonen in verband met veiligheid’ blijkt hier dus niet op te gaan. Waarbij je kunt aanmerken dat de inmiddels veranderde context, bijvoorbeeld de intrede van het veelvuldig bezit van canta’s en scootmobiels die op de stoep geparkeerd worden, een enorme wissel hebben getrokken op de publieke ruimte rondom de gebouwen. De bergingen die tussen de blokken gelegen zijn blijken te ver weg te zijn gesitueerd van de woning om een scootmobiel te stallen. Bovendien zijn de gangen van de bergingen te smal voor scootmobiels. De vraag dringt zich op ‘wat doet de veranderde context eigenlijk met het gebouw’, terwijl architecten worden geacht te reageren op de context.
Slimme ontwerpers-mentaliteit
Onze typisch Nederlandse ‘slimme ontwerpers-mentaliteit’ het creatief interpreteren van de regelgeving, ‘alles is toegestaan tenzij het tegendeel bewezen wordt’, heeft ertoe geleid dat er één trappenhuis en één lift zijn aangebracht in het gebouw aan een kort rondlopend galerijtje. (Wij leren nu in Duitsland dat de Duitsers bouwen wat mag, de Nederlanders ‘wat niet verboden is’). Eén trappenhuis mag, maar voelt bij een toren van zeven lagen niet heel veilig. Bovendien als de enige lift kapot is, moeten mensen die slecht ter been zijn naar de zesde verdieping worden gedragen. Dit is een groot probleem. En eigenlijk is het behoorlijk vreemd en wreed dat wij hier niet beter over nagedacht hebben, zeker bij de hoogste toren. Het zal ook weer een kwestie van geld zijn geweest, het kwam vroeger ook vaker voor, één lift, dit zou je nu niet meer zo doen.
De experimentele scheve gevels hebben ook zo hun problemen; schuine ramen die niet in de kiepstand kunnen en plekken waar je niet naar buiten kunt kijken. De bewoners zijn over het algemeen gecharmeerd van de fantasievolle, gevarieerde, veelhoekige ruimtes in de divergerende panoramawoningen. Het keukenraam aan de galerij wordt wel als erg fijn ervaren. Je kunt eerst kijken wie er buiten staat.
Naturel beton blijft moeilijk in Nederland. En al helemaal pal aan de snelweg. Het veroudert niet mooi, terwijl het wel goed gedetailleerd is. Het wordt ook niet goed schoon gehouden. Bij een bezoek aan het project een jaar later blijkt het beton voor de eerste keer in 15 jaar te zijn gereinigd en het ziet er weer stralend uit.
We hadden van tevoren een plan voor zonwering moeten uitwerken, zeker met deze divergerende gevels. Nu hangen de later aangebrachte zonweringen potsierlijk aan de gevel. Ook al zou je dit kunnen aanvechten middels auteursrechten, dan zou ik het nog niet doen, het is gewoonweg een ontwerpfout.
Toen we begin jaren ‘90, nu 20 jaar geleden, dit complex ontworpen hebben, reikten de mogelijkheden tot in de hemel. Het experiment was uitgangspunt. Zou ik het weer zo doen? Deels wel, het collectieve hofje werkt geweldig, zij het met twee liften. Maar aan mijn experimenteerdrift kleven ook nadelen. De modieuze gevel vind ik niet voor herhaling vatbaar. Te gezocht met die oplopende borstweringen, niet gebruiksvriendelijk genoeg. Gebouwen verouderen snel als je alles specifiek maakt.
Bij NAi010 uitgevers is onlangs het boek
What happened to my buildings
verschenen. Hierin wordt het ‘vervolgverhaal’ verteld van 25 gebouwen die Rohmer nogmaals heeft bezocht. Bij ieder project stelt Rohmer vragen als: hebben de eerste ideeën stand gehouden? Hoe ervaren de gebruikers het gebouw? Is het project in staat gebleken zich aan te passen aan veranderingen?
Trefwoorden
what happened to my buildings
marlies rohmer
Best gelezen
1
Dubbel blok met woningen en andere functies op Peperkliplocatie Schiedam
vrijdag, 13 november
2
Muntgebouw start tweede leven als multifunctioneel complex
donderdag, 12 november
3
Studioninedots transformeert terrein textielfabriek tot woon- en werkomgeving
donderdag, 12 november
4
Woningbouwproject Verra van MVRDV in Boston opgeleverd
vrijdag, 13 november
5
Tentoonstelling van OMA/AMO onderzoekt rol en betekenis van winkelcentra
vrijdag, 13 november
Gerelateerde nieuwsberichten
What happened to… Noordkop
22 juni 2017
Video: What happened to...
16 juni 2017
What happened to… De Matrix
15 juni 2017
What happened to... Bloemhof, De Intense Stad
8 juni 2017
What happened to… Smarties
1 juni 2017
What happened to... De Vijver
24 mei 2017
What happened to... Fusion
18 mei 2017
What happened to… herhuisvesting NVWA
11 mei 2017
What happened to… serrewoningen Landstrekenwijk
4 mei 2017
What happened to… Dobbelmanterrein
28 april 2017
What happened to… Keizersstraat
20 april 2017
What happened to... Gewild Wonen
6 april 2017
What happened to… Transvaalbuurt
30 maart 2017
What happened to… De Zeester
23 maart 2017
What happened to… Buurtfabriek Ruimzicht
16 maart 2017
What happened to… waterwoningen IJburg
9 maart 2017
Nieuwe serie essays: What happened to...
7 maart 2017
What happened to… Noordkop
22 juni 2017
Video: What happened to...
16 juni 2017
What happened to… De Matrix
15 juni 2017
What happened to... Bloemhof, De Intense Stad
8 juni 2017
What happened to… Smarties
1 juni 2017
What happened to... De Vijver
24 mei 2017
What happened to... Fusion
18 mei 2017
What happened to… herhuisvesting NVWA
11 mei 2017
What happened to… serrewoningen Landstrekenwijk
4 mei 2017
What happened to… Dobbelmanterrein
28 april 2017
What happened to… Keizersstraat
20 april 2017
What happened to... Gewild Wonen
6 april 2017
What happened to… Transvaalbuurt
30 maart 2017
What happened to… De Zeester
23 maart 2017
What happened to… Buurtfabriek Ruimzicht
16 maart 2017
What happened to… waterwoningen IJburg
9 maart 2017
Nieuwe serie essays: What happened to...
7 maart 2017
Toon alles
Andere nieuwsberichten
VO-campus Argonautenweg biedt onderwijs in groene omgeving
1 uur geleden
Aan de Argonautenweg in Rotterdam is een gelijknamige campus voor voortgezet onderwijs in gebruik genomen. DP6 architectuurstudio en Bureau B+B ontwierpen de VO-campus met twee schoolgebouwen in een groen landschap.
Cultuurfonds ondersteunt Geheugenpaviljoen van Studio L A en Kunstpunt Groningen
2 uur geleden
Het Kunstpunt Groningen heeft 100.000 euro van het Cultuurfonds voor de realisatie van het Geheugenpaviljoen van Studio L A in het nieuwe Zuiderplantsoen in Groningen ontvangen.
Woongebouw gerealiseerd op plek waar ooit kantoorpand gepland stond
4 uur geleden
Aan de Marconibaan in Nieuwegein heeft Vocus architecten een woongebouw met 48 appartementen ontworpen. Het gebouw maakt deel uit van de transformatie van Rijnhuizen.
Nieuw paviljoen Kamp Amersfoort sluit aan op geschiedenis van de plek
Vandaag, 10:53
Voor Nationaal Monument Kamp Amersfoort ontwierp INBO een nieuw paviljoen met ruimte voor educatie en werkplekken voor medewerkers. Het gebouw sluit aan op de geschiedenis van de plek, zonder deze letterlijk te reconstrueren.
Onderzoeksbureau: groei batterijopslag zet komende jaren door
3 uur geleden
Volgens Dutch New Energy Research verandert de Nederlandse markt voor zonne-energie en batterijopslag snel.
Datacenters verbruikten vorig jaar vijf procent Nederlandse stroom
Vandaag, 09:31
De stijging van het verbruik komt vooral door grote datacenters.
Extra onderzoek ACM naar bouwsector door groei aanbestedingen
Gisteren, 15:17
De grote vraag naar nieuwe woningen en renovatie van wegen en viaducten brengt meer risico's met zich mee op verboden afspraken.
Amsterdam investeert 142 miljoen in schoolgebouwen
Gisteren, 13:02
Met dit geld worden nieuwe scholen gebouwd en bestaande scholen vernieuwd of uitgebreid.
Versneld afscheid fossiel in eerste versie slottekst klimaattop
16 november, 4:07
Ook wordt erin herinnerd aan de eerdere afspraak om ‘een transitie weg van fossiele brandstoffen in energiesystemen’ te maken.
Boskalis-eigenaar HAL mag bouwconcern VolkerWessels overnemen
16 november, 3:28
Investeerder HAL mag bouwconcern VolkerWessels inlijven op voorwaarde dat verschillende bedrijfsonderdelen worden afgestoten.
Ga naar het nieuws-archief
Marlies Rohmer
Architect
0
0
0
0
Voor een optimale gebruikservaring plaatst Architectenweb functionele cookies. Wat de verschillende cookies precies doen leggen we uit in een
overzicht
. Cookies van social media kun je optioneel
aanzetten
.
Akkoord
Instellingen
Feedback
Feedback
Wij horen graag jouw feedback. Laat je reactie achter en eventueel jouw e-mail adres.
Reactie
Verstuur