What happened to… Noordkop

22 juni 2017, 11:22

Architect Marlies Rohmer is met een camper het land in getrokken om te zien hoe het haar gebouwen is vergaan. Ze bekeek hoe het gebouw erbij stond en ging met de gebruikers in gesprek. In een serie essays deelt Rohmer op Architectenweb haar bevindingen. Vandaag de zestiende en laatste aflevering: woon- en winkelgebouw Noordkop in Amsterdam.

‘Van dit bericht zult u net zo moedeloos worden als wij dat zijn, de bewoners van Spaarndammerdijk 7 “de Noordkop”. De toegangsdeur sluit weer eens niet af. Deze valt niet vanzelf in het slot, de dranger is kapot. Dit is een bijna permanente toestand van deze deur. Dit kan zo echt niet langer. De meest eenvoudige appartementencomplexen met een minder prestigieuze uitstraling als deze “Noordkop”, hebben nauwelijks last van een voordeur die constant stuk is.’

De eerste zin van een brief van de bewoners op 20-09-2013, gericht aan de woningbouwvereniging die het project ontwikkeld heeft. Het betreft een geraffineerde hardglazen pui, de toegangsentree tot zo’n twintig woningen. Veel te ‘sophisticated’ voor het zware gebruik. Goede architectuur lekt is een gezegde. Goede architectuur kraakt in z’n voegen. De Principaal, een begenadigd opdrachtgever, architectenlieveling, altijd in voor een experiment, liet de detaillering aan ons over. Bewoner X die ons rondleidt raakt niet uitgepraat over de voordeur. Het bewonersgeluk zit in de details.

Utilitas, firmitas, venustas, het gebouw langs de meetlat van Vitruvius. Daria Scagliola, onze fotograaf, krijgt als een soort maatschappelijk werker vaak alle frustratie van de bewoners over zich heen als zij het project gaat fotograferen. ‘Ik denk dat het slim is het kantoor van Marlies Rohmer te informeren dat een aantal zaken in het pand Spaarndammerdijk 7 niet zo duurzaam blijkt te zijn als in eerste instantie werd gedacht… verder is gebleken dat het onderhoud van het pand kostbaar is t.o.v. andere panden… Leuk hoor, wat die architecten allemaal verzinnen, maar in de praktijk werkt het niet.’

Eigenlijk vind ik dat de Noordkop, die ooit de Zuiderkerkprijs won, er na zeven jaar nog heel goed bij staat. Het gevelconcept met een moderne interpretatie van de klassieke driedeling onderbouw, middenbouw, bovenbouw met het mooi verouderende (geprefabriceerde) metselwerk staat nog trots overeind. Brede galerijen - met vides – worden gebruikt als extra buitenruimte door gezinnen met kinderen (en helaas ook als fietsenstalling).

Wel oogt de wit geschilderde plint erg vuil (geen onderhoud), net als de wit geschilderde stalen balken (niet meer doen, altijd poedercoaten, daarvoor waren overigens de afmetingen van deze balken te groot). De houten galerijen vertonen lekkagesporen en het gladde, witte stucwerk van de entree is kwetsbaar. Van gebouwen worden in feite alleen de ramen gewassen, alle andere onderdelen worden aan hun lot overgelaten.

Het mengen van sociale huur- en koopwoningen blijkt in de praktijk niet goed te werken. ’Mensen gaan op een andere manier om met het pand, waardoor ik als eigenaar meer kosten maak. Wij betalen 170 euro per maand aan service- en schoonmaakkosten voor een appartement van tachtig vierkante meter.’

Van de daktuin naar Japans ontwerp is niets meer over. ‘Nou die was echt binnen een paar maanden overwoekerd en als wij die Japanse stijl wilden handhaven, dan zou dat ook ik weet niet hoeveel kosten.’

In de tijd dat dit project ontworpen werd hadden we 32 medewerkers. Iemand zat zo’n hal uit te werken of een tuin en die maakte daar een project van naar zijn beste kunnen, die ging zich helemaal uitleven op zo’n onderdeeltje. In de praktijk blijken dit vaak de onderdelen die het meest kwetsbaar zijn. En dan dacht ik nog wel: moet dat nou? Maar hield ik me dan ook meer met de grote lijn bezig.

Bij NAi010 uitgevers is onlangs het boek What happened to my buildings verschenen. Hierin wordt het ‘vervolgverhaal’ verteld van 25 gebouwen die Rohmer nogmaals heeft bezocht. Bij ieder project stelt Rohmer vragen als: hebben de eerste ideeën stand gehouden? Hoe ervaren de gebruikers het gebouw? Is het project in staat gebleken zich aan te passen aan veranderingen?

Trefwoorden

amsterdam noordkop marlies rohmer marlies rohmer architects what happened to my buildings

1	Provast kondigt bouwstart toren naast centraal station van Rotterdam aan dinsdag, 27 januari
2	Houten woonbuurt in bos bij Amersfoort opgeleverd vrijdag, 30 januari
3	Ontwerpers presenteren ruimtelijke visie voor renovatie en uitbreiding Paradiso maandag, 26 januari
4	Gezondheidscentrum op militaire kazerne Assen in gebruik genomen donderdag, 29 januari
5	Octavia Hill is een gebouw met verschillende verschijningsvormen woensdag, 28 januari

Gerelateerde nieuwsberichten

Vossius Gymnasium verbouwd door Marlies Rohmer met passend antwoord

2 maart 2021

Video: What happened to...

16 juni 2017

What happened to… Keizersstraat

20 april 2017

What happened to… Buurtfabriek Ruimzicht

16 maart 2017

What happened to... Fusion

18 mei 2017

What happened to... Gewild Wonen

6 april 2017

What happened to… De Matrix

15 juni 2017

What happened to... Bloemhof, De Intense Stad

8 juni 2017

What happened to… waterwoningen IJburg

9 maart 2017

What happened to… Transvaalbuurt

30 maart 2017

What happened to… Dobbelmanterrein

28 april 2017

What happened to… serrewoningen Landstrekenwijk

4 mei 2017

What happened to… De Zeester

23 maart 2017

What happened to… Smarties

1 juni 2017

What happened to… herhuisvesting NVWA

11 mei 2017

What happened to… Amerbos

13 april 2017

Nieuwe serie essays: What happened to...

7 maart 2017

What happened to... De Vijver

24 mei 2017

Toon alles

Andere nieuwsberichten

Coalitieakkoord: geen tien nieuwe steden, wel miljarden voor betaalbare woningen

3 uur geleden

Van 2029 tot en met 2035 gaat jaarlijks een miljard euro naar de bouw van betaalbare woningen. Verder wil de coalitie onder meer 'het mes zetten' in regels en procedures rond woningbouw.

Houten woonbuurt in bos bij Amersfoort opgeleverd

30 januari, 3:35

Aan de rand van het Nimmerdor-bos in Amersfoort is woningbouwproject Common Woods opgeleverd. Het buurtje bestaat uit 56 woningen, die grotendeels uit hout zijn opgetrokken.

Atelier Kempe Thill introduceert rijtjeshuis in Zwitsers kloostercomplex

30 januari, 2:30

Als onderdeel van een langdurende gebiedstransformatie werd een serie kleine houten huisjes in een minimalistische stijl aan het terrein toegevoegd

Team V presenteert opgeleverd Clubhouse Boompjes in Rotterdam

30 januari, 12:00

In Rotterdam is afgelopen jaar hoogbouwproject Clubhouse Boompjes opgeleverd. Team V Architectuur ontwierp twee woontorens van honderd en zeventig meter hoog, die gezamenlijk goed zijn voor 342 woningen.

Groningen rekent op 'daadkracht' nieuw kabinet voor Lelylijn

2 uur geleden

De Lelylijn ontbreekt in het coalitieakkoord, maar de Groningse Commissaris van de Koning ziet daarin genoeg aanknopingspunten om hoopvol te zijn over het miljardenproject.