What happened to… Transvaalbuurt

30 maart 2017, 10:53

Architect Marlies Rohmer is met een camper het land in getrokken om te zien hoe het haar gebouwen is vergaan. Ze bekeek hoe het gebouw erbij stond en ging met de gebruikers in gesprek. De komende weken deelt Rohmer in een serie essays op Architectenweb haar bevindingen. Vandaag aflevering 4: Transvaalbuurt, Den Haag.

De Transvaalbuurt, een immigrantenwijk in Den Haag, kampte lange tijd met overlast, verloedering, en onveiligheid. De gemeente wilde de wijk revitaliseren en heeft tegelijkertijd de exotische en multiculturele sfeer geprobeerd te cultiveren. Een wijk met Bollywood-allure.

Ons ingetogen project, een stedelijke invulling, geeft inmiddels ruimte aan naaiateliers, Hindoestaanse bruidszaken en juweliers. Na de oplevering is gelukkig de menging van wonen en bedrijvigheid, de intense mix van functies, culturen, geloven en gewoontes weer op gang gekomen. De nieuwbouw vormt het rustige decor van dit bruisende leven.

Bij mijn rondgang heb ik met name heel veel klachten over details over me heen gekregen: de gehorigheid van de huizen, de goedkoop ogende plaatstalen kozijnen, de benauwde halletjes; zo typerend voor de Nederlandse woningbouw. Het zijn de standaard details in de Nederlandse bouwwereld, de meeste architecten hebben zich er al lang bij neergelegd. Het is wel duidelijk dat de primaire zorg van Henk & Ingrid of Joe the Plumber niet de ideologie of ‘het architectonisch concept’ van een project betreft, maar de leefbaarheid van hun woning en de plek waar ze wonen. Het geluk van de bewoners schuilt in details.

Ons project in de Transvaalbuurt was nooit een van mijn favoriete projecten. In de jaren negentig was een rustige, degelijke stadsinvulling niet iets waar je bij je collega’s mee thuis kon komen. Als ik het robuuste, goed gedetailleerde en duurzaam ogende project nu zie, heb ik er een andere mening over. Het doet precies wat het moet doen. Een tijdloze reparatie van het stedelijk weefsel. De directe woonomgeving, negentig procent van de bouwproductie, is toch eigenlijk de belangrijkste bouwopgave. Het gewone en alledaagse. Degelijk en comfortabel, met een goede basisstructuur.

Het lijkt erop alsof we erin geslaagd zijn de opgave te ontstijgen, het ingetogen project biedt ruimte aan nieuwe culturele betekenissen. Het is grappig om te zien hoe verschillende culturen de woningen gebruiken. Er worden wasbakken aangelegd in de hal of de woonkamer. Tuinen worden driftig betegeld, van enige groene tuincultuur geen spoor te bekennen.

De universele woningen zijn op verschillende manieren in te delen en dat gebeurt dan ook in ruime mate. Soms is er behoefte aan een ruime hal en een afgesloten keuken. Je kunt woningen het beste casco opleveren zodat mensen er hun eigen stempel op kunnen drukken. De woon-werkwoningen aan de Haagse Markt laten een keur aan bedrijfjes zien.

Wat me opvalt is dat de nissen bij de entrees niet tot nauwelijks gebruikt worden als plek om buiten te zitten. Sterker nog, in veel gevallen hangen er vitrages voor de ramen en is er helemaal geen zicht op wat zich achter de gevel afspeelt. Als architect kun je met veel idealisme proberen vooruit te grijpen op de toekomst, maar het gaat nooit zoals het ‘moet’, alleen zoals het gaat. Een gebouw heeft meerdere levens; het eerste in de fantasie van de ontwerper en nog vele daarna.

Bij NAi010 uitgevers is onlangs het boek What happened to my buildings verschenen. Hierin wordt het ‘vervolgverhaal’ verteld van 25 gebouwen die Rohmer nogmaals heeft bezocht. Bij ieder project stelt Rohmer vragen als: hebben de eerste ideeën stand gehouden? Hoe ervaren de gebruikers het gebouw? Is het project in staat gebleken zich aan te passen aan veranderingen?

Trefwoorden

what happened to my buildings marlies rohmer

1	Sociale woningbouw aan toegang Houthavens met knipoog naar Amsterdamse School vrijdag, 18 september
2	architecten\|en\|en gaat met Blake de Eindhovense binnenstad verdichten vrijdag, 18 september
3	noAarchitecten wint met Het Steen de Grand Prix van de Erich Mendelsohn Award 2026 donderdag, 17 september
4	We wonen te goedkoop dinsdag, 22 september
5	Winnaars Arie Keppler Prijs 2026 bekend vrijdag, 18 september

Gerelateerde nieuwsberichten

What happened to… Noordkop

22 juni 2017

Video: What happened to...

16 juni 2017

What happened to… De Matrix

15 juni 2017

What happened to... Bloemhof, De Intense Stad

8 juni 2017

What happened to… Smarties

1 juni 2017

What happened to... De Vijver

24 mei 2017

What happened to... Fusion

18 mei 2017

What happened to… herhuisvesting NVWA

11 mei 2017

What happened to… serrewoningen Landstrekenwijk

4 mei 2017

What happened to… Dobbelmanterrein

28 april 2017

What happened to… Keizersstraat

20 april 2017

What happened to… Amerbos

13 april 2017

What happened to... Gewild Wonen

6 april 2017

Video: Next Step Program

31 maart 2017

What happened to… De Zeester

23 maart 2017

What happened to… Buurtfabriek Ruimzicht

16 maart 2017

What happened to… waterwoningen IJburg

9 maart 2017

Nieuwe serie essays: What happened to...

7 maart 2017

Toon alles

Andere nieuwsberichten

‘Shift Embassy lijkt sterk op gefaald Mars One-project’

Vandaag, 15:25

Architect Lennart Arpots vraagt zich af of het ambitieuze duurzaamheidsicoon Shift Embassy in Rotterdam wel gerealiseerd gaat worden. Het project doet hem sterk denken aan het gesneefde plan om een kolonie op Mars te stichten.

1828 Gouda biedt compacte woningen en collectieve voorzieningen voor jonge bewoners

Vandaag, 14:17

In de spoorzone van Gouda is het door Van Ommeren Associates woongebouw 1828 opgeleverd. Het gebouw, dat 247 woningen omvat, is gericht op ‘community living’.

MoederscheimMoonen moderniseert en breidt jaren 70-bungalow uit

Vandaag, 13:03

Het ontwerp van Villa L bouwt voort op de kwaliteiten van de oorspronkelijke woning in Nuenen

Bouw Spaarnepoort in Haarlem van start

Vandaag, 11:48

Op de hoek van de Schipholweg en Europaweg in het zuiden van de stad verrijzen drie torens met in totaal 624 huurwoningen. Het architectonisch ontwerp ligt in handen van Nudus, BOOM Landscape verzorgt het landschapsontwerp.

Karremans trekt beroep in tegen bouw nieuw dorp in Zuidplaspolder

4 uur geleden

Minister Vincent Karremans van Infrastructuur en Waterstaat verzet zich niet langer tegen de bouw van een dorp met 8000 woningen in de Zuidplaspolder.

Brabant wil proeftuin zijn bij inpassen grote ruimtelijke plannen

Vandaag, 10:06

De provincie Noord-Brabant wil de proeftuin worden waarin nauwkeurig wordt gekeken naar de effecten die bijvoorbeeld woningbouw.

Rekenkamer: onderhoud aan infrastructuur decennia achtergesteld

Gisteren, 13:28

Al in 1997 waren er signalen bij dat ministerie dat te weinig geld naar beheer en onderhoud ging.

Lars Courage nieuwe voorzitter van Active House

Gisteren, 10:23

Hij heeft afgelopen zomer het stokje overgenomen van Bas Hasselaar, die deze rol tien jaar lang vervulde.

Team V voegt Marlies Zwols toe aan bureauleiding

21 september, 3:04

Zij gaat samen met Jeroen van Schooten, Do Janne Vermeulen, Irène Horvers, Frank Bouwman en Noortje ter Heege de zakelijke, strategische en organisatorische ontwikkeling van het bureau verder vormgeven.