Abonneer je nu op onze nieuwsbrieven!

Abonneren

Nee, bedankt

Ja, denk met me mee rond de
materialisering van mijn project

What happened to… De Zeester

23 maart 2017, 10:46

Architect Marlies Rohmer is met een camper het land in getrokken om te zien hoe het haar gebouwen is vergaan. Ze bekeek hoe het gebouw erbij stond en ging met de gebruikers in gesprek. De komende weken deelt Rohmer in een serie essays op Architectenweb haar bevindingen. Vandaag aflevering 3: De Zeester, Willem van den Bergh-terrein Noordwijk

Een bevlogen opdrachtgever en een geweldige stedenbouwkundige. Het lijken basisingrediënten, maar het is bekend dat in de wereld van de zorg vernieuwing van het institutionele karakter niet vanuit de grote instellingen tot stand komt. Gestandaardiseerde programma’s van eisen waarin kwantitatieve gegevens over de hoeveelheid vierkante meters zijn vastgelegd, vormen de onderlegger voor veel projecten.

De Zeester in Noordwijk lijkt de efficiëntie van het verlenen van zorg en het welbehagen van de cliënt juist wel te combineren. Het gesprek tussen ons en de opdrachtgever was een dialoog; ‘Goede architecten doen niet klakkeloos wat je zegt maar nemen de uitdaging aan en proberen werkelijk te doorgronden wat je bedoelt!’ Het gevolg was een sublimatie van de opdracht en een resultaat dat meer is dan de som der delen. Dagopvang de Zeester is tegelijkertijd een robuuste sculptuur en een kleinschalige en intieme binnenwereld.

Het sculpturale gebouw geeft én antwoord op de stedenbouwkundige opgave én aandacht aan het anders zijn; de imperfectie, het ongewone, het tegendraadse, de poëzie. De cliënten gebruiken de gevel als speelelement. Ze steken hun hoofd in de keramische patrijspoorten.

De beschutte buitenruimtes onder de overstekken vormen een filter tussen de binnen- en de buitenwereld. Bij de niet overdekte buitenruimtes op de eerste verdieping is naderhand zonwering toegevoegd. Daar werd het veel te warm.

Het is mooi als architectuur uitstijgt boven wat je zelf kunt bedenken. De gevel laat weliswaar leksporen zien onder de patrijspoorten, maar het gelijkmatige ritme van de ronde openingen voorziet tegelijkertijd in een rijke textuur. Deze lichte vervuiling verrijkt eerder dit patroon. De sculptuur is bovendien zo eenvoudig en sterk dat het vervuilingpatroon secundair wordt. Een gebouw dat zo symmetrisch en eenduidig is, kan ook kwetsbaar zijn voor elke afwijking. Opvallend is dat de opdrachtgever er netjes mee omgaat; er kwamen hagen in plaats van schuttingen als tuinafscheiding. Is dit de kracht van het gebouw dat respect afdwingt of is dit het geluk van een goede opdrachtgever? Of beide?

Het interieur is opgebouwd uit flexibele units; hoge te koppelen ruimtes binnen een eenduidige, heldere organisatie. Dat werkt uitstekend voor de kwetsbare doelgroep, die goed zijn weg kan vinden. Met het dubbele gangensysteem (een – rondlopende - gang voor de cliënten en extra gang voor personeel) ervaren de cliënten zoveel mogelijk autonomie en zelfstandigheid binnen de beperkingen van de gesloten inrichting.

De ruimtes à la carte (plekken voor afzondering of ander specifiek tijdelijk gebruik) tussen de groepsruimtes hebben duidelijk een meerwaarde. Echter de door de gebruikers toegevoegde signing en bordjes, die schijnbaar lukraak zijn toegevoegd, doen afbreuk aan deze helderheid. Die moet je dus altijd mee ontwerpen of op z’n minst in plaats bepalen, dat doen we inmiddels ook.

Het grootste probleem is echter de steile trap zonder tussenbordes. Ook de extra leuning die werd toegevoegd, voorkomt niet dat veel cliënten doodsbang zijn om de trap te gebruiken. Het ondanks alles vrolijke gebruik van deze trap als tribune bij feesten doet niets af aan deze angst. Ik wil en kan het niet goed praten, dit had nooit mogen gebeuren. Ik kan me nog de enorme discussie herinneren op bureau toen een van mijn medewerkers een betere positie voorstelde voor de lift en zodoende het tussenbordes kwam te vervallen. Architectuur moet kloppen en doordacht zijn van het grootste gebaar tot het kleinste detail en een moment van onoplettendheid heeft gevolgen voor de verre toekomst.

Bij NAi010 uitgevers is onlangs het boek What happened to my buildings verschenen. Hierin wordt het ‘vervolgverhaal’ verteld van 25 gebouwen die Rohmer nogmaals heeft bezocht. Bij ieder project stelt Rohmer vragen als: hebben de eerste ideeën stand gehouden? Hoe ervaren de gebruikers het gebouw? Is het project in staat gebleken zich aan te passen aan veranderingen?

Trefwoorden

marlies rohmer what happened to my buildings

1	Wie betaalt de klimaattransitie? donderdag, 28 mei
2	Masterplan voor verdichting rond station Haarlem Spaarnwoude vastgesteld donderdag, 28 mei
3	Kronospan heeft een designcentrum in Milaan donderdag, 28 mei
4	Tien ontwerpteams geselecteerd voor volgende fase Nationaal Slavernijmuseum maandag, 1 juni
5	Wasl Tower van UNS pronkt met hoge keramische gevel donderdag, 28 mei

Gerelateerde nieuwsberichten

What happened to… Noordkop

22 juni 2017

Video: What happened to...

16 juni 2017

What happened to… De Matrix

15 juni 2017

What happened to... Bloemhof, De Intense Stad

8 juni 2017

What happened to… Smarties

1 juni 2017

What happened to... De Vijver

24 mei 2017

What happened to... Fusion

18 mei 2017

What happened to… herhuisvesting NVWA

11 mei 2017

What happened to… serrewoningen Landstrekenwijk

4 mei 2017

What happened to… Dobbelmanterrein

28 april 2017

What happened to… Keizersstraat

20 april 2017

What happened to… Amerbos

13 april 2017

What happened to... Gewild Wonen

6 april 2017

What happened to… Transvaalbuurt

30 maart 2017

What happened to… Buurtfabriek Ruimzicht

16 maart 2017

What happened to… waterwoningen IJburg

9 maart 2017

Nieuwe serie essays: What happened to...

7 maart 2017

Toon alles

Andere nieuwsberichten

Expostie toont nooit gerealiseerde bouwplannen voor Leeuwarden

Vandaag, 13:43

In het Historisch Centrum Leeuwarden is afgelopen weekend een expositie over nooit gerealiseerde bouwplannen in de Friese hoofdstad gestart.

Eigentijdse stolp in West-Friesland door Snitker/Borst Architecten

Vandaag, 11:38

De energieneutrale woning bezit een verrassend ruimtelijk interieur en is gerealiseerd met biobased materialen: de constructie bestaat uit gelamineerd hout en CLT, de gevels zijn uitgevoerd in hout en het dak is met riet gedekt.

Serge Schoemaker creëert loftwoning in Amsterdams grachtenpand

Gisteren, 15:44

Op de eerste verdieping van rijksmonumentaal grachtenhuis aan de Lauriergracht in Amsterdam heeft Serge Schoemaker Architects een appartement verbouwd.

Oud-Zaans koopmanshuis met zeldzame behangsels krijgt nieuwe bestemming

Gisteren, 14:29

Hendrick de Keyser Monumenten is sinds 26 mei eigenaar van het voormalige raadhuis en koopmanshuis aan de Lagedijk in Zaandijk. Het pand geeft een zeldzaam compleet beeld hoe Zaanse kooplieden woonden in de 18e en vroege 19e eeuw.

Gebied voor Hollandse kust wordt beschermde natuur voor vogels

Vandaag, 14:31

Met de aanwijzing zou de hele kust van het Nederlandse vasteland, van Zeeuws-Vlaanderen tot Groningen, beschermd gebied zijn.

Kosten renovatie Kunstmuseum in Den Haag richting 200 miljoen

Vandaag, 10:42

Het Kunstmuseum in Den Haag zal vanaf 2030 de deuren moeten sluiten vanwege een grote renovatie.

Kabinet werkt aan komst landelijke grondbank

Gisteren, 13:47

Zo'n organisatie zou grond opkopen om achter de hand te houden voor publieke plannen.

Kabinet voelt zich ondersteund door klimaatadviezen burgerberaad

Gisteren, 12:17

“De samenleving en het kabinet werken in dezelfde richting”, concludeert klimaatminister Stientje van Veldhoven

Minder nieuwbouwwoningen in eerste kwartaal dan 2025

29 mei, 11:06

Er zijn ruim 13.700 nieuwbouwwoningen opgeleverd in het eerste kwartaal van het jaar, meldt het CBS

D66 begint in debat over 'IJstad' in Markermeer, anderen kritisch

29 mei, 9:10

Een nieuwe drijvende stad genaamd 'IJstad' in het Markermeer, daarvoor vroeg D66-Kamerlid Robert van Asten donderdag aandacht in een debat over woningbouw. "De techniek ligt er, het wachten is op de politiek."

Ga naar het nieuws-archief