InterSphere: manifest voor de ongeprogrammeerde stad

Presentatie van InterSphere in Karper K, Amsterdam, 23 mei 2024

Studioninedots presenteert InterSphere: manifest voor de ongeprogrammeerde stad

18 juli 2024, 14:20

Een groep genodigden kon eind mei al kennis maken met een nieuw concept van Studioninedots: het architectenbureau lanceerde in de eigen ruimte Karper K in Amsterdam het idee ‘InterSphere’. Nu presenteert Studioninedots breed zijn ‘manifest voor de ongeprogrammeerde stad’.

De stad die aan alle mensen ruimte biedt om zich te ontplooien wordt steeds minder vanzelfsprekend, ziet Studioninedots. Elke vierkante centimeter lijkt te moeten worden gepland en geprogrammeerd; daar is dan – letterlijk en figuurlijk – geen ruimte meer voor onverwachte ontwikkelingen, voor invulling van een niet-ingecalculeerde behoefte.

Studioninedots bundelde de krachten met architectuurhistorices Marieke Berkers en vormgever en artdirector Sean van den Steenhoven en onderzocht hoe de ‘onverwachte stad’ kan blijven bestaan. Hoe er ruimte kan blijven waaraan de inwoners van een stad zelf invulling kunnen geven. Ze ontwikkelden het idee InterSphere.

Eigenwijze plekken
De zogenoemde InterSpheres zijn de ongeplande hoekjes in en rond gebouwen, de publieke open plekken of zijn te vinden in de overmaat aan collectieve ruimte. InterSpheres zorgen voor een stad die ontdekt wil worden, onverwachte sferen kent, plekken biedt voor initiatief, meerstemmig gebruik, verbeelding en verwondering, zegt Studioninedots. “Zo’n stad geeft mensen de ruimte om zich mentaal of fysiek te ontplooien.”

“Hier tref je als vanzelfsprekend de ander aan, waardoor gemeenschappen tot stand kunnen komen. Hier verschijnen invullingen die niet gepland zijn”, leggen de architecten uit. “Zo ontstaat een stad die in programma, sfeer en uiterlijk een eigenwijze eigenheid krijgt, en voor nieuwe sociale en economische kansen van mensen zorgt.”

Met het manifest voor de ongeprogrammeerde stad wil Studioninedots een collectief gesprek starten over wat voor soort steden we willen vormen. Het bureau geeft ter inspiratie voorbeelden van verschillende manieren om de stad te voorzien van InterSphere en brengt de meerwaarde daarvan in beeld.

“Bij zo’n ontwerpwijze hoort een houding van los durven laten”, legt het bureau uit. “Er vertrouwen in hebben dat niet-bestemde plekken zich in de tijd zullen plooien naar de wensen van bewoners en gebruikers en zo eigen, passende invullingen krijgen.”

Reeks onderzoeken
Het manifest, dat is gepubliceerd in de vorm van drie (in elkaar vallende) posters, volgt op twee eerdere posters van Studioninedots: WeSpace en WanderVoids. Met deze serie onderzoekt het bureau de continu veranderende thema’s van de stad in beweging. De posters zijn daarmee een weerspiegeling van twee kernprincipes van het bureau: experiment en uitwisseling.

De architectonische typologie ‘WeSpace’ ontwikkelde Studioninedots vanuit de overtuiging dat architectuur altijd menselijke interactie moet aanwakkeren. Het bureau omschrijft een WeSpace als de collectieve, sociale ruimte en het bruisende middelpunt in het gebouw. Door fysiek ruimte te delen, komen bewoners niet alleen op sociaal en professioneel vlak met elkaar in aanraking, maar kunnen ze ook met trots bijdragen aan de gedeelde identiteit, van zowel het gebouw als de gemeenschap in het gebouw, legt Studioninedots uit.

WandersVoids
‘WanderVoids’ is ontstaan uit het idee van de onweerstaanbare aantrekkingskracht van steden, waar mensen naartoe trekken in hun zoektocht naar persoonlijke groei, samenwerking en nieuwe kansen. Het bureau vroeg zich hier wat de mogelijkheden zouden zijn op een ander schaalniveau: wat als je ook onweerstaanbare ruimten kunnen creëren, die mensen een gebouw binnen trekken? Ruimten die spel en improvisatie aanwakkeren, en die onvergetelijk zijn door hun ruimtelijke beleving?

Een concreet voorbeeld hiervan ontwierp Studioninedots met de aaneenschakeling van ongeprogrammeerde ruimten in de plint van gebouw Westbeat in Amsterdam Nieuw-West. Zeer passend werd het gebouw in november 2020 geopend met een dansvoorstelling tussen de bogen van de ‘superruimte’.

Als derde concept maakt InterSphere de vertaalslag naar de publieke ruimte, aldus Studioninedots. “Een ruimte die open kan zijn voor iedereen en aan de groeiende behoefte aan inclusiviteit in de stad tegemoet komt.”

Trefwoorden

inclusiviteit openbare ruimte stedenbouw studioninedots wandervoids intersphere marieke berkers manifest sean van den steenhoven wespace

1	Nederlands Fotomuseum opent deuren in gerenoveerd pakhuis Santos woensdag, 4 februari
2	Pleinen vol groente, torens vol fruit donderdag, 5 februari
3	FARO wint tender nieuwe woonwijk in Ravenstein vrijdag, 6 februari
4	De Zwarte Hond en Arup presenteren schetsontwerp nieuw Museum Batavialand donderdag, 5 februari
5	VenhoevenCS verwelkomt drie nieuwe partners en richt zich op collectief leiderschap van het bureau woensdag, 4 februari

Gerelateerde nieuwsberichten

Studioninedots neemt intrek in zelf ontworpen Karper K.

16 mei 2023

Westbeat als sculpturale verbinder ontworpen door Studioninedots

16 december 2020

Meerstemmige geschiedenis en toekomst architectuur centraal tijdens symposium

22 november 2024

Highnote is een zachtrode woontoren op een plint van stadskamers

24 januari 2024

Winnaars Architectuurprijs Almere 2024 bekend

19 juni 2024

Buiksloterham – stedenbouw volgens Cityplot concept krijgt vorm

26 maart 2025

Octavia Hill biedt 124 sociale huurwoningen in het hart van Hyde Park Hoofddorp

22 april 2024

Studioninedots presenteert definitief ontwerp At the Park in Rijswijk

19 maart 2024

Collectieve ruimtes spelen belangrijke rol in kantoorgebouw Facette door Studioninedots

10 september 2024

De Jakoba bekroond als Woongebouw van het Jaar 2023

8 november 2023

Studioninedots – genomineerd voor prijs Architect van het Jaar 2023

11 oktober 2023

Kleinschalig woongebouw met een gevel van buitenkamers en tuinen

4 september 2023

Woongebouw 360 Degrees gerealiseerd met 152 ton sloopafval

12 juli 2023

Team Provast wint tender Amsterdam Muyskenkwartier met woonproject Hoeksteen

23 april 2025

Terrein industriële bakkerij Breda getransformeerd tot buurt met 330 woningen

30 maart 2023

Studioninedots en Up4 presenteren Papaverwerf in Buiksloterham

9 februari 2023

Ontwerpers herontwikkeling GGD-cluster Baankwartier Rotterdam bekend

6 februari 2023

Socialewoningbouwcomplex vormt zachtgroen accent in Overhoeks

14 december 2022

Woongebouw langs Tolhuiskanaal ontworpen als gekantelde loods

21 januari 2025

Kantoorpand Van Hallstraat Amsterdam getransformeerd tot woongebouw

25 november 2022

BLAStprijs 2022 voor woningbouwplan Blossem

7 november 2022

Studioninedots presenteert opgeleverde Bovenbouwwerkplaats Utrecht

1 november 2022

René Boer bekritiseert drang naar stedelijke perfectie in Smooth City

20 juni 2023

Toon alles

Andere nieuwsberichten

Negen inzendingen Eo Wijersprijsvraag door naar tweede ronde

27 minuten geleden

De landelijke vakjury heeft ze samen met de drie regiojury’s geselecteerd uit 34 inzendingen.

Nieuw handboek bundelt versnipperde kennis over houtbouw

2 uur geleden

Lidewij Lenders en Urban Climate Architects onderzoeken en publiceren beproefde standaarddetails voor massieve houtbouw in woongebouwen

Houten IKEC de Zevensprong vormt rustig onderkomen voor speciaal onderwijs

Gisteren, 13:52

In Hoorn is dit schooljaar het Integraal Kind- en Expertise Centrum de Zevensprong in gebruik genomen. KRFT is verantwoordelijk voor het ontwerp.

LIAG breidt Prinses Máxima Centrum voor kinderoncologie uit met innovatievleugel

Gisteren, 10:57

Het Prinses Máxima Centrum voor kinderoncologie op Utrecht Science Park gaat uitbreiden met een zogeheten innovatievleugel. Het nieuwe volume voegt zich in de oplopende lijn van het bestaande complex.

Steeds meer energiezuinige woningen in Nederland

Gisteren, 14:43

Meer dan 2,2 miljoen woningen hadden in 2025 energielabel A of hoger.

Directiewisseling bij Kentie Architecten

Gisteren, 11:43

Marlies de Boer is om gezondheidsredenen teruggetreden als partner en aandeelhouder. Menno Nooijen is in beide posities toegetreden tot de directie van het bureau.

Zeeland en bisdom Breda zoeken naar maatwerk bij herbestemming kerken

6 februari, 2:47

Donderdag is een overeenkomst getekend om een duurzame oplossing te vinden voor de gebouwen, die door ontkerkelijking steeds vaker leeg komen te staan.

Caroline Voet verzorgt derde Jos. Bedaux-lezing

6 februari, 11:36

Ze spreekt haar lezing onder de titel ‘Op zoek naar schoonheid. De zeggingskracht van architectuur.’ uit in het Cobbenhagengebouw van Tilburg University.