Cover Smooth City

Spreadsheet Smooth City

Collage van ontwerper Kees de Klein in Smooth City

René Boer bekritiseert drang naar stedelijke perfectie in Smooth City

20 juni 2023, 11:39

Steden worden steeds schoner, veiliger en esthetisch homogener. In zijn boek Smooth City vraagt criticus en onderzoeker René Boer zich af of er in zo’n stad nog plaats is voor een afwijking van de norm. Bieden steden nog wel ruimte voor frictie, experiment en subversiviteit?

Steden zijn er in de afgelopen decennia steeds perfecter gaan uitzien. Verpauperde panden werden opgeknapt of gesloopt, gaten in de straatwand werden opgevuld ook de straat kreeg een nieuw, fris uiterlijk. Daarnaast verrezen er prestigieuze nieuwbouwprojecten, die plekken waar je voorheen bij wijze van spreken niet dood gevonden wilde worden, een nieuw aanzicht en elan gaven.

Boer zag het gebeuren in zijn geboortestad Amsterdam, waar onder meer de Oostelijke Handelskade transformeerde van een ietwat ongure plek vol gekraakte pakhuizen transformeerde tot een statige straat met luxueuze woon- en werkgebouwen. Of neem de befaamde Negen Straatjes, die vroeger bekendstonden om hun verloedering, maar nu worden gekenmerkt door een strakke, homogene esthetiek, minimalistisch ingerichte etalages, en glimmende Uber-taxi’s.

Het zijn typische kenmerken van de smooth city, stelt Boer: een stad waarin de drang naar perfectie, efficiëntie en controle constant toeneemt. Zo’n stad is steriel, schoon en verweven met nieuwe technologieën, waardoor het stedelijke leven ‘gladder en perfecter’ wordt. Is er binnen zo’n stad nog wel plek voor een afwijking van de norm, voor frictie of een alternatief, vraagt Boer zich af.

Ondermijning democratisch karakter
Boer stelt in Smooth City dat deze nieuwe vorm van stedelijkheid het democratische karakter en het emancipatoire potentieel van steden ondermijnt en dat er daarmee vrijwel geen ruimte overblijft voor experiment, andere levensstijlen en subversiviteit. Hoewel Boer stelt dat de vraag naar een veilige, schone en goed functionerende stedelijke omgeving begrijpelijk is, bekritiseert hij de drang naar stedelijke perfectie en biedt hij voorstellen voor ‘broodnodige’ en ‘poreuze’ alternatieven.

Het Engelstalige boek is voorzien van smoothscapes, collages gemaakt door kunstenaar en grafisch ontwerper Kees de Klein, die reflecteren op de gladde stedelijke realiteit. Smooth City is uitgegeven door Valiz en verkrijgbaar voor 22,50 euro.

Trefwoorden

valiz rené boer steden amsterdam boek stad

1	Vijf nominaties voor de prijs voor Architect van het Jaar 2026 dinsdag, 1 september
2	Nominaties Woongebouw van het Jaar 2026 bekend donderdag, 3 september
3	HA-HA transformeert Rotterdamse Julianakerk tot JUUL woensdag, 2 september
4	Hoogbouwcomplex KJ Den Haag opgeleverd vrijdag, 4 september
5	BNLA architecten voorziet Kauwgomballenfabriek van optopping met 65 woningen dinsdag, 1 september

Gerelateerde nieuwsberichten

Studie: grote stad wordt minder aantrekkelijk voor creatieve industrie

24 januari 2024

Boek pleit voor onderzoek onderliggend systeem van de stad

2 november 2023

Boek belicht recent gerenoveerde Obrechtsjoel en zijn architect

4 juli 2023

Amsterdam duikelt uit top 10 leefbaarste steden

22 juni 2023

Schrijver Arjen van Veelen: Rotterdam is in de greep van het vierkante denken

13 maart 2023

Amsterdamse Nieuwbouwprijs 2023 toegekend aan Valley

19 juni 2023

Amsterdam volgens Atlas aantrekkelijkste stad om in te wonen

24 mei 2023

Woningprijzen in grote steden gedaald door opmars starters

15 mei 2023

Amsterdam neemt extra maatregelen wegens achterblijven woningbouw

21 september 2023

Jonas uitgeroepen tot BNA Beste Gebouw van het Jaar 2023

11 mei 2023

Amsterdam bereidt zich voor op maximumsnelheid van 30 kilometer

7 december 2023

'Strijd rond klimplanten in de binnenstad van Amsterdam'

9 november 2023

Arcadis: Amsterdam internationaal aantrekkelijker geworden om in te bouwen

19 april 2023

Amsterdam: oplossing wooncrisis ligt bij bestaande woningen

13 februari 2023

Boek over Jaap Bakema, architect met een missie

17 augustus 2023

De stad als complot

4 april 2023

College van Rijksadviseurs: kijk voor ruimtelijke investeringen naar 2100

28 maart 2023

Festival STAD strijkt voor derde editie neer in Zwolle

11 januari 2024

PBL ziet 'aanzienlijke gevolgen' van EU-wet over ruimtebeslag

23 januari 2023

De Jonge wil dat betaalbare bouwgrond sneller beschikbaar is

20 juni 2023

Weerstand van bewoners tegen komst erotisch centrum in Amsterdam

30 maart 2023

Studioninedots presenteert InterSphere: manifest voor de ongeprogrammeerde stad

18 juli 2024

Toon alles

Andere nieuwsberichten

Ontwerp voor eerste torens Rijnhaven in Rotterdam onthuld

48 minuten geleden

MVSA Architects, Loer Architecten, ZUS en HWKN Architects ontwerpen de eerste torens in de vernieuwde Rijnhaven in Rotterdam. Het multifunctionele project Flow Town bestaat onder meer uit duizend woningen.

BiermanHenket Architecten – genomineerd voor prijs Architect van het Jaar 2026

1 uur geleden

Een zeer professioneel architectenbureau waarvan het vakmanschap blijft doorgroeien.

Hoogbouwcomplex KJ Den Haag opgeleverd

4 september, 3:12

Het gebouw voor het centraal station biedt plek aan 393 woningen, horeca, winkels en andere voorzieningen. Het ontwerp is gemaakt door Powerhouse Company en DELVA Landscape Archcitecture | Urbanism.

Renovatie Amsterdam Museum officieel van start

4 september, 1:35

Naar ontwerp van Neutelings Riedijk Architects ondergaat het gebouwencomplex rond het voormalige Burgerweeshuis in het centrum van de stad een grondige opknapbeurt.

Raad Amsterdam krijgt meer transparantie over grote projecten

4 september, 12:19

De raad krijgt voortaan van het stadsbestuur duidelijk en onderbouwd te horen als dat niet op het afgesproken moment met een voortgangsrapportage komt over een groot project, zoals de aanleg van de Oostbrug.

Rekenkamer: aanpak zoetwatertekort loopt jaren achter

4 september, 10:21

De Algemene Rekenkamer deed onderzoek naar het Deltaprogramma Zoetwater en keek daarbij naar de gevolgen van zoetwatertekorten.

Particuliere verhuurders noemen uitstel box 3-aanpassing funest

3 september, 3:09

Vastgoed Belang klaagt al lange tijd dat de huidige opzet van belastingheffen in box 3 verhuurders op zulke hoge kosten jaagt dat ze ermee stoppen.

Onderzoek: tientallen biljoenen naar toekomstige AI-datacenters

3 september, 10:17

De wereldwijde investeringen in datacenters voor kunstmatige intelligentie zullen de komende jaren blijven toenemen door de enorme AI-vraag, meldt PwC.