Woongebouwen in Rozemaai, Antwerpen na renovatie
Copyright: Ulrich Schwarz, Berlijn
Woongebouwen in Rozemaai, Antwerpen na renovatie
Copyright: Ulrich Schwarz, Berlijn
Woongebouwen in Rozemaai, Antwerpen voor renovatie
Copyright: Ulrich Schwarz, Berlijn
Woongebouwen in Rozemaai, Antwerpen na renovatie
Copyright: Ulrich Schwarz, Berlijn
Woongebouwen in Rozemaai, Antwerpen na renovatie
Copyright: Ulrich Schwarz, Berlijn
Woongebouwen in Rozemaai, Antwerpen na renovatie
Copyright: Ulrich Schwarz, Berlijn
Woongebouwen in Rozemaai, Antwerpen na renovatie
Copyright: Ulrich Schwarz, Berlijn
Woongebouwen in Rozemaai, Antwerpen na renovatie
Copyright: Ulrich Schwarz, Berlijn
Woongebouwen in Rozemaai, Antwerpen na renovatie
Copyright: Ulrich Schwarz, Berlijn
Woongebouwen in Rozemaai, Antwerpen na renovatie
Copyright: Ulrich Schwarz, Berlijn
Woongebouwen in Rozemaai, Antwerpen na renovatie
Copyright: Ulrich Schwarz, Berlijn
Woongebouwen in Rozemaai, Antwerpen na renovatie
Copyright: Ulrich Schwarz, Berlijn
Woongebouwen in Rozemaai, Antwerpen na renovatie
Copyright: Ulrich Schwarz, Berlijn
Woongebouwen in Rozemaai, Antwerpen na renovatie
Copyright: Ulrich Schwarz, Berlijn
Woongebouwen in Rozemaai, Antwerpen na renovatie
Copyright: Ulrich Schwarz, Berlijn
Woongebouwen in Rozemaai, Antwerpen voor renovatie
Copyright: Ulrich Schwarz, Berlijn
Woongebouwen in Rozemaai, Antwerpen voor renovatie
Copyright: Ulrich Schwarz, Berlijn
Woongebouwen in Rozemaai, Antwerpen voor renovatie
Copyright: Ulrich Schwarz, Berlijn
Woongebouwen in Rozemaai, Antwerpen voor renovatie
Copyright: Ulrich Schwarz, Berlijn
Woongebouwen in Rozemaai, Antwerpen voor renovatie
Copyright: Ulrich Schwarz, Berlijn
Woongebouwen in Rozemaai, Antwerpen voor renovatie
Copyright: Ulrich Schwarz, Berlijn
Woongebouwen in Rozemaai, Antwerpen voor renovatie
Copyright: Ulrich Schwarz, Berlijn
Woongebouwen in Rozemaai, Antwerpen voor renovatie
Copyright: Ulrich Schwarz, Berlijn
Woongebouwen in Rozemaai, Antwerpen voor renovatie
Copyright: Ulrich Schwarz, Berlijn
Tijdens verbouwing: gebouwskeletten
Copyright: Ulrich Schwarz, Berlijn
Tijdens verbouwing: bouw nieuwe ontsluiting
Copyright: Ulrich Schwarz, Berlijn
Tijdens verbouwing: nieuwe balkons
Copyright: Ulrich Schwarz, Berlijn
Copyright: Atelier Kempe Thill
Copyright: Atelier Kempe Thill
Oostgevel nieuw
Copyright: Atelier Kempe Thill
Noordgevel nieuw
Copyright: Atelier Kempe Thill
Westgevel nieuw
Copyright: Atelier Kempe Thill
Begane grond
Copyright: Atelier Kempe Thill
Verdieping 1-7
Copyright: Atelier Kempe Thill
Verdieping 8
Copyright: Atelier Kempe Thill
Woningtypes
Copyright: Atelier Kempe Thill
Doorsnede niuew
Copyright: Atelier Kempe Thill
Detail doorsnede
Copyright: Atelier Kempe Thill
Situatie
Copyright: Atelier Kempe Thill
Woongebouwen in Rozemaai, Antwerpen na renovatie
Copyright: Ulrich Schwarz, Berlijn
Woongebouwen in Rozemaai, Antwerpen na renovatie
Copyright: Ulrich Schwarz, Berlijn
Woongebouwen in Rozemaai, Antwerpen voor renovatie
Copyright: Ulrich Schwarz, Berlijn
Woongebouwen in Rozemaai, Antwerpen na renovatie
Copyright: Ulrich Schwarz, Berlijn
Woongebouwen in Rozemaai, Antwerpen na renovatie
Copyright: Ulrich Schwarz, Berlijn
Woongebouwen in Rozemaai, Antwerpen na renovatie
Copyright: Ulrich Schwarz, Berlijn
Woongebouwen in Rozemaai, Antwerpen na renovatie
Copyright: Ulrich Schwarz, Berlijn
Woongebouwen in Rozemaai, Antwerpen na renovatie
Copyright: Ulrich Schwarz, Berlijn
Woongebouwen in Rozemaai, Antwerpen na renovatie
Copyright: Ulrich Schwarz, Berlijn
Woongebouwen in Rozemaai, Antwerpen na renovatie
Copyright: Ulrich Schwarz, Berlijn
Woongebouwen in Rozemaai, Antwerpen na renovatie
Copyright: Ulrich Schwarz, Berlijn
Woongebouwen in Rozemaai, Antwerpen na renovatie
Copyright: Ulrich Schwarz, Berlijn
Woongebouwen in Rozemaai, Antwerpen na renovatie
Copyright: Ulrich Schwarz, Berlijn
Woongebouwen in Rozemaai, Antwerpen na renovatie
Copyright: Ulrich Schwarz, Berlijn
Woongebouwen in Rozemaai, Antwerpen na renovatie
Copyright: Ulrich Schwarz, Berlijn
Woongebouwen in Rozemaai, Antwerpen voor renovatie
Copyright: Ulrich Schwarz, Berlijn
Woongebouwen in Rozemaai, Antwerpen voor renovatie
Copyright: Ulrich Schwarz, Berlijn
Woongebouwen in Rozemaai, Antwerpen voor renovatie
Copyright: Ulrich Schwarz, Berlijn
Woongebouwen in Rozemaai, Antwerpen voor renovatie
Copyright: Ulrich Schwarz, Berlijn
Woongebouwen in Rozemaai, Antwerpen voor renovatie
Copyright: Ulrich Schwarz, Berlijn
Woongebouwen in Rozemaai, Antwerpen voor renovatie
Copyright: Ulrich Schwarz, Berlijn
Woongebouwen in Rozemaai, Antwerpen voor renovatie
Copyright: Ulrich Schwarz, Berlijn
Woongebouwen in Rozemaai, Antwerpen voor renovatie
Copyright: Ulrich Schwarz, Berlijn
Woongebouwen in Rozemaai, Antwerpen voor renovatie
Copyright: Ulrich Schwarz, Berlijn
Tijdens verbouwing: gebouwskeletten
Copyright: Ulrich Schwarz, Berlijn
Tijdens verbouwing: bouw nieuwe ontsluiting
Copyright: Ulrich Schwarz, Berlijn
Tijdens verbouwing: nieuwe balkons
Copyright: Ulrich Schwarz, Berlijn
Copyright: Atelier Kempe Thill
Copyright: Atelier Kempe Thill
Oostgevel nieuw
Copyright: Atelier Kempe Thill
Noordgevel nieuw
Copyright: Atelier Kempe Thill
Westgevel nieuw
Copyright: Atelier Kempe Thill
Begane grond
Copyright: Atelier Kempe Thill
Verdieping 1-7
Copyright: Atelier Kempe Thill
Verdieping 8
Copyright: Atelier Kempe Thill
Woningtypes
Copyright: Atelier Kempe Thill
Doorsnede niuew
Copyright: Atelier Kempe Thill
Detail doorsnede
Copyright: Atelier Kempe Thill
Situatie
Copyright: Atelier Kempe Thill

Rigoureuze renovatie van brutalistische flats in Antwerpen

22 oktober, 9:53
Twee nagenoeg vervallen modernistische woongebouwen in de Antwerpse wijk Rozemaai zijn door Atelier Kempe Thill gerenoveerd door de waarden van het modernisme – licht, lucht en ruimte – hernieuwd toe te passen. Het architectenbureau heeft, in samenwerking met RE-ST architecten, vanaf het skelet opnieuw een heldere formele organisatie van de gebouwen en de interactie met de openbare ruimte uitgedacht.

Het oorspronkelijke stedenbouwkundig plan voor de woonwijk Rozemaai, in het uiterste noorden van de stad Antwerpen, was gebaseerd op CIAM-principes. Ze stelde de bouw van een reeks galerijflats voor met name sociale woningbouw voor, legt Atelier Kempe Thill uit. De blokken zijn tot acht verdiepingen hoog en liggen in een open, parkachtige omgeving.

De afzonderlijke projecten zijn in de late jaren 70 en vroege jaren 80 gerealiseerd, in een brutalistische stijl met prefab betonnen gevels. Vanaf het begin ondervond de buurt verschillende sociale problemen, onder andere door het problematische architectonische ontwerp, met beperkte interactie tussen de huizen, de straat en de openbare ruimte, aldus Atelier Kempe Thill.

Daarnaast hadden de flats diverse technische problemen als gevolg van een slechte bouwkundige uitvoering. In combinatie met achterstallig onderhoud leidde dit opvallend snel tot verval van de woonblokken. Na een lange discussie besloot de woningcorporatie, Woonhaven Antwerpen, om ten minste twee van de flatgebouwen te renoveren en organiseerde in 2011 een open competitie.

Integreren in context
Atelier Kempe Thill won de competitie met het voorstel om de twee gebouwen op vrij ingrijpende manier te transformeren. Uitgangspunt van het plan was het streven om de gebouwen beter binnen de stedenbouwkundige context te integreren en meer interactie tussen de huizen en de openbare ruimte te realiseren.

Daartoe heeft het architectenbureau, in samenwerking met RE-ST architecten, het project in drie stappen getransformeerd. Allereerst zijn een in onbruik geraakte 150 meter lange parkeergarage en verschillende garageboxen verwijderd. Hiermee is een vloeiende relatie tussen de gebouwen en het omliggende parklandschap gecreëerd; bovendien is een haard van sociale problemen – zoals drugshandel – weggenomen.

Als  tweede stap zijn de bestaande trappenhuizen en liftschachten gesloopt om de toegangszones op een geschiktere manier te organiseren. Bovendien blokkeerden de bestaande kernen het uitzicht van een aantal appartementen. De laatste stap was het verwijderen van de betonnen galerijbalustrades en nagenoeg alle gevels.

Evenwichtig ensemble
Hierna resteerden slechts twee dragende casco’s, als basis voor het realiseren van ‘bijna nieuwe’ woongebouwen. Door aan de bovenste verdiepingen meer bouwvolume toe te voegen, is ‘een correctie van de geometrie’ uitgevoerd, legt Atelier Kempe Thill uit; tegelijkertijd is er meer verhuurbaar oppervlak mee gerealiseerd.

Aan de vier gesloten kopgevels van de bestaande constructies heeft het architectenbureau vier nieuwe trappen- en liftkernen toegevoegd. De entreehallen zijn nu alle duidelijk zichtbaar vanuit omliggende straten en de gebouwen hebben meer communicatieve kopse gevels. Bovendien zijn beide gebouwen nu deels hoger en aanzienlijk langer, waardoor ze monumentaler ogen.

De twee gebouwen vormen nu samen een duidelijk ensemble. De realisatie van een verbindend pleintje tussen de twee appartementenblokken onderstreept dit. het nieuwe pleintje vormt bovendien als het ware een toegangspoort naar een toekomstig buurtpark en een nieuw laagbouwproject aan de westzijde.

Zelfdragende betonconstructie
De bestaande gebouwen hadden geen balkons. De transformatie bood de mogelijkheid om de toekomstige appartementen alle een behoorlijke buitenruimte te geven. Daartoe zijn de bestaande skeletten aan de oostzijde uitgebreid met een zelfdragende prefab betonconstructie. De balkons, ongeveer 8 m breed en 1,5 m diep, geven de flats aan de straatzijde een communicatiever karakter.

In plaats van balkons als extra leefruimte ontwierpen de architecten voor de begane grond grotere familieappartementen, die direct vanaf de straat toegankelijk zijn. Dit moet de sociale interactie tussen de huizen en de openbare ruimte stimuleren. De private buitenruimte van de appartementen op de begane grond ligt aan de westkant, onder de aanwezige galerijconstructie.

De bestaande bouwskeletten zijn aangepast met het oog op praktische woningen die voldoen aan de huidige standaarden. De appartementen zijn toegankelijk gemaakt voor rolstoelgebruikers. In de appartementenblokken zijn meer dan vijftig verbindingsopeningen gezaagd en de bestaande, overbodig geworden, windverbanden zijn verwijderd om grotere en flexibeler woningtypen te realiseren.

Glas en bronstinten
Alle appartementen hebben een volledig glazen gevel, gericht op de balkons met uitzicht op de omliggende bomen en het landschapspark ‘Oude landen’. Aan de galerijzijde hebben de woningen horizontale ramen, vaak in combinatie met open keukens. Het resultaat zijn open appartementen met zoveel mogelijk ruimte en binnenvallend daglicht.

De grote ramen van de nieuwe geïsoleerde gevels zijn gevat in licht brons geanodiseerde profielen en gecombineerd met licht bronskleurige aluminium platen. De balkons en galerijen hebben glazen borstweringen in brons geanodiseerde rails. Met de bronstinten willen de architecten onder andere aansluiting zoeken bij het omringende groen.

Abstractie
De plint van de twee gebouwen bestaat uit de entreehallen met glasplaten tot 5,6 m en de gevels van de appartementen op de begane grond. Deze gevel is gemaakt van een combinatie van vast glas, deels gezandstraald ten behoeve van de privacy, en geprofileerde aluminiumplaten.

Het aluminium vermindert de zichtbaarheid van de voordeuren en ventilatieopeningen, waarmee Atelier Kempe Thill een abstractere en rustigere gevel heeft bereikt. Van de oorspronkelijke brutalistische architectuur zijn bijna alle elementen gesloopt of bedekt.  “Alleen vanaf de galerijkant kan men nog het verschil zien tussen de oude en de nieuwe betonnen platen”, merken de architecten op. “Maar ook deze herinnering aan het verleden zal met de tijd verdwijnen.”

Andere nieuwsberichten

Lichtgevende dovenetels langs de Traverse Heeswijk-Dinther

2 uur geleden

Mastenbroek presenteert actieplan om stikstofuitstoot te verlagen

Gisteren, 16:20

Johann Eckartz wint Euregionale Architectuur Prijs 2019

Gisteren, 14:42

Nieuwbouw EMA aan de Zuidas opgeleverd

Gisteren, 11:48

'Verdrievoudiging openbare toiletten gewenst'

2 uur geleden

'Grote kosten voor gemeenten door PFAS-beleid'

Gisteren, 09:37

Video: masterclass Ben van Berkel in Haarlem

15 november, 3:06

'Huidige PFAS-meting geeft onbetrouwbaar beeld'

15 november, 9:58

Foto's Chinese spektakelarchitectuur gebundeld in boek

14 november, 4:27

Stikstof: het echte werk komt nog

14 november, 9:45
Reynaers B.V.
ODS Jansen
Hagemeister GmbH & Co. KG
ALUCOBOND®
Caparol
Tarkett BV
Kawneer (voorheen Alcoa)
Verosol Nederland B.V.
Pittsburgh Corning Nederland B.V. (FOAMGLAS)
OCS | Office Cabling Systems
Forster
Balink Glas & Aluminium BV
HMB profit locks & tools
Performance in Lighting
Sempergreen
EeStairs | stairs and balustrades
Aluprof Nederland BV
Intal BV
QbiQ Wall Systems
Forbo Flooring
AGC Nederland Holding B.V.
Eternit
KONE Liften en Roltrappen en Deursystemen
Sto Isoned bv
Triflex bv
Gorter Luiken B.V.
Foreco Dalfsen
Wienerberger B.V.
AluK Aluminium b.v.
3M NEDERLAND BV
Zoontjens
Duco Ventilation & Sun Control
ROCKWOOL B.V.
Van Bruchem Staircases
Rockfon (ROCKWOOL B.V.)
Gira Nederlands B.V.
Rockpanel
GEZE Benelux  B.V.
Renson
Metaglas B.V.
VELUX Nederland B.V.
Jung | Hateha B.V.
Sika Nederland B.V.
Saint-Gobain Building Glass Nederland
Faay Vianen B.V.
objectflor
Boon Edam Nederland B.V.
Forbo Eurocol Nederland B.V.
EQUITONE gevelpanelen
Plastica
Holonite B.V.
OWA Benelux BV
Serge Ferrari
Tata Steel's Colorcoat®
Mobelli Soft Seating- True Design
Annuleren
OK
Sluiten
Doorgaan
Inloggen
Maak een gratis persoonlijk account aan