Abonneer je nu op onze nieuwsbrieven!

Abonneren

Nee, bedankt

Ja, denk met me mee rond de
materialisering van mijn project

Harvey Otten

Parkeren is geen grondrecht

24 februari, 9:00

Stel, ik zou morgen met een tuinstoel door de stad lopen; altijd handig als ik even wil uitrusten. Maar op den duur ben ik het gesjouw zat, dus ik zet hem ergens aan de rand van de straat neer. Als ik die tuinstoel een dag laat staan, is ie waarschijnlijk weg. Is het niet door gemeentelijke handhavers dan wel door geïrriteerde buurtgenoten of door een willekeurige voorbijganger die dat ding daar onbeheerd ziet staan en het meeneemt. Als ik op diezelfde plek een auto zou achterlaten, vinden we dat volstrekt normaal en dat is best gek. Waarom gaan we er eigenlijk vanuit dat auto’s overal maar neergezet moeten kunnen worden en vinden we het al heel wat dat daar op sommige plekken een heel klein beetje voor moet worden betaald?

Je zou kunnen denken dat het nooit anders is geweest, maar dat is niet zo. Vroeger was het in steden niet toegestaan om je vervoermiddel, en dus ook niet je auto, onbeheerd te laten stilstaan. Honderd jaar geleden was in de gemeentelijke verordening van Amsterdam opgenomen dat auto’s alleen onder toezicht geparkeerd mochten worden. In de praktijk kwam dat er waarschijnlijk op neer dat de chauffeur bij de auto bleef, zoals in de eeuwen daarvoor ook de koetsier bij de paardenkar bleef en het verboden was paarden buiten de stal te laten staan.

Pas na de oorlog gingen we ineens overal parkeerplaatsen maken, omdat we iedereen de vrijheid van het autorijden gunden. Het gevolg is dat we nu in Nederland bijna 10 miljoen auto’s hebben rondrijden en dat we daarvoor 20 miljoen of meer parkeerplaatsen hebben gereserveerd. Dat is gigantisch en op de lange duur niet vol te houden. Kijk maar naar het ruimtebeslag. Per reguliere parkeerplek hebben we ongeveer 25 vierkante meter nodig om de auto neer te zetten en in- en uit te rijden. Slechts een paar procent van die parkeerplekken bevindt zich in parkeergarages. Meer dan de helft van de parkeerplaatsen is op straat en voor het overgrote deel van de openbare parkeerplaatsen hoef je niets te betalen.

We staan op een omslagpunt waarbij de 8 miljoen woningen die we in Nederland hebben minder grond in beslag gaan nemen dan al die parkeerplaatsen die we nodig denken te hebben. Architecten die binnenstedelijke woningen ontwerpen weten daarom dat het aantal woningen dat je ergens kunt bouwen vaak afhankelijk is van het aantal parkeerplaatsen dat je verplicht bent daarbij te maken.

Helaas is dat nog steeds niet tot iedereen doorgedrongen. De Tweede Kamer-fractie van de VVD bijvoorbeeld kwam een half jaar geleden met een motie om een minimale parkeernorm van 1,7 parkeerplaats per woning landelijk als uitgangspunt te nemen. Deze motie werd gelukkig verworpen, want dit had heel veel woningbouwplannen onmogelijk gemaakt of in ieder geval flink vertraagd.

Het is niet heel ingewikkeld om andere oplossingen voor auto’s te ontwerpen. Hedendaagse stedenbouwkundige plannen hebben op strategische plekken steeds vaker parkeerhubs, door heel Nederland rijden deelauto’s en in sommige gemeenten worden parkeernormen rigoureus verlaagd. Iedereen wordt daar beter van. Het is gezond om een stukje naar je auto te lopen, je komt je buren nog eens tegen en in de straat is meer ruimte voor groen en spelende kinderen. Toch is er meer nodig dan alleen ontwerpen. Een parkeergarage kost al snel 30.000 euro per parkeerplaats en dan heb ik het alleen over de aanleg, nog niet over bijkomende kosten, onderhoud en dergelijke. Als we alternatieven voor parkeren willen opnemen in plannen zullen we moeten erkennen dat parkeren geen grondrecht is. Zo’n parkeergarage is niet rendabel te krijgen zolang je een paar straten verderop gratis je auto kunt wegzetten.

Het mooiste zou zijn als we meer gingen fietsen, vaker het openbaar vervoer gebruiken en waar mogelijk onze auto’s delen, maar ik ben niet naïef. Heel veel mensen willen toch ergens bij hun woning parkeren. Een enkeling omdat het noodzakelijk is, veel anderen omdat ze niet zonder hun auto denken te kunnen. Dat is prima als we de kosten en de problemen niet afwentelen op de groeiende groep mensen die zonder parkeerplek kan. Laten we daarom eens echt liberaal denken en van het parkeren van je auto niet langer een maatschappelijk probleem maken. Als we voor parkeren in de openbare ruimte een eerlijke prijs vragen dan kunnen we de minimale parkeernormen voor woningen naar nul terugschroeven. Het idee dat de auto en de woning bij elkaar horen is namelijk nog vreemder dan het idee dat je zomaar je spullen op straat mag achterlaten.

Harvey Otten is zelfstandig architect en ontwikkelaar. Zijn architectenbureau, Harvey Otten Architectuur, maakt deel uit van coöperatie XOOMlab. Als ontwikkelend architect is hij partner bij Ruimtemaken. In 2022 is van zijn hand de roman Virmundt verschenen.

Trefwoorden

column parkeren harvey otten grondrecht

1	NYMA Watertoren getransformeerd tot ontmoetingsplek van makersplaats in Nijmegen dinsdag, 4 augustus
2	De Playlist: Francine van den Berg wil een all female punkband oprichten maandag, 3 augustus
3	Woonzorgwoningen door opZoom architecten voegen zich tussen nieuwbouw en oude industriële panden vrijdag, 31 juli
4	Nieuw Echtenstein van LEVS vijzelt kwaliteit vergeten restruimte op dinsdag, 4 augustus
5	Kantoorgebouwen uit jaren ‘70 rond binnentuin in Brussel door B2Ai grondig vernieuwd woensdag, 5 augustus

Gerelateerde nieuwsberichten

Column

Een verbod op eengezinswoningen

24 maart

Weg met de auto?

12 maart

Terugkijken: KRO-NCRV Pointer onderzoekt waarom lege winkels geen woningen worden

27 februari

Column

Waar kan ik met mijn eigen initiatief aankloppen?

27 januari

Column

Circulair wonen

28 april

Column

Architectuur als compromis

23 december 2025

Column

Woningcorporaties moeten niet zelf willen bouwen

26 mei

ANWB: betrek bewoners beter bij parkeerplannen in de wijk

17 maart

Column

De Nota Ruimte heeft alleen nog een visie nodig

25 november 2025

28 oktober 2025

23 september 2025

Los het woningtekort op met compacte woningen!

24 juni 2025

Column

Corruptie bij de NEN?

27 mei 2025

Column

Toch nog een goed idee voor Mona Keijzer

22 april 2025

Column

Verbouw die woningfabriek

25 maart 2025

Column

Er is geen wooncrisis

25 februari 2025

Column

Ontwerpen voor echte mensen

28 januari 2025

Toon alles

Andere nieuwsberichten

Bouwstart van verticaal dorp in Shenzhen naar ontwerp van MVRDV

Gisteren, 10:06

In het verticale dorp heeft iedere winkel, restaurant en culturele ruimte zijn eigen volume met voordeur aan een verticale openbare ruimte.

De Playlist: Alex Kypriotakis-Weijers zingt en performt op karaokefeestjes

Gisteren, 09:15

In de elfde aflevering van onze zomerserie spreken we met Alex Kypriotakis-Weijers, architect bij SVP Architectuur en Stedenbouw, die zingt en performt op karaokefeestjes.

Kantoorgebouwen uit jaren ‘70 rond binnentuin in Brussel door B2Ai grondig vernieuwd

5 augustus, 10:16

Onlangs is het gebouwencomplex in gebruik genomen als een van de gebouwen van de Europese Commissie.

cepezedinterieur vernieuwd interieur van Amsterdams bedrijfsverzamelgebouw

5 augustus, 9:33

Voor het bedrijfsverzamelgebouw Liberty Office in Amsterdam Zuidoost werden een nieuwe aankleding en indeling van verschillende ruimtes ontworpen.

In twintig jaar bijna verdubbeling aantal restaurants, categorie fastfood groeide het hardst

5 augustus, 11:28

In totaal zijn er bijna 39.000 eetgelegenheden in Nederland. Hiervan bestaat iets meer dan de helft uit fastfoodzaken, zoals cafetaria's en broodjeszaken.

Rijkswaterstaat spreekt van uitzonderlijke situatie door droogte

4 augustus, 5:45

Ook de komende weken zal het droger en warmer dan gemiddeld blijven. Rijkswaterstaat spreekt in zijn wekelijkse droogtemonitor van een uitzonderlijke situatie.

VMN media neemt Vastgoedjournaal over

4 augustus, 10:05

Met de overname komt het vastgoedplatform onder een dak met andere vakmedia, waaronder Vastgoedmarkt, Cobouw en De Architect.

Rijn bij Lobith staat op laagste peil ooit gemeten

31 juli, 4:45

Rijkswaterstaat verwacht dat de stand van de Rijn de komende dagen nog verder zal zakken. Ook de hoeveelheid water die vanuit Duitsland het land binnenstroomt is met 692 kubieke meter per seconde extreem laag.

Proef met laadplekken waar ook brandstofauto's mogen parkeren

29 juli, 10:34

Met de pilot wordt onderzocht of laadpalen sneller geplaatst kunnen worden als gemeenten parkeerplaatsen niet langer exclusief voor elektrische auto's hoeven te reserveren.