Harvey Otten

Parkeren is geen grondrecht

24 februari, 9:00

Stel, ik zou morgen met een tuinstoel door de stad lopen; altijd handig als ik even wil uitrusten. Maar op den duur ben ik het gesjouw zat, dus ik zet hem ergens aan de rand van de straat neer. Als ik die tuinstoel een dag laat staan, is ie waarschijnlijk weg. Is het niet door gemeentelijke handhavers dan wel door geïrriteerde buurtgenoten of door een willekeurige voorbijganger die dat ding daar onbeheerd ziet staan en het meeneemt. Als ik op diezelfde plek een auto zou achterlaten, vinden we dat volstrekt normaal en dat is best gek. Waarom gaan we er eigenlijk vanuit dat auto’s overal maar neergezet moeten kunnen worden en vinden we het al heel wat dat daar op sommige plekken een heel klein beetje voor moet worden betaald?

Je zou kunnen denken dat het nooit anders is geweest, maar dat is niet zo. Vroeger was het in steden niet toegestaan om je vervoermiddel, en dus ook niet je auto, onbeheerd te laten stilstaan. Honderd jaar geleden was in de gemeentelijke verordening van Amsterdam opgenomen dat auto’s alleen onder toezicht geparkeerd mochten worden. In de praktijk kwam dat er waarschijnlijk op neer dat de chauffeur bij de auto bleef, zoals in de eeuwen daarvoor ook de koetsier bij de paardenkar bleef en het verboden was paarden buiten de stal te laten staan.

Pas na de oorlog gingen we ineens overal parkeerplaatsen maken, omdat we iedereen de vrijheid van het autorijden gunden. Het gevolg is dat we nu in Nederland bijna 10 miljoen auto’s hebben rondrijden en dat we daarvoor 20 miljoen of meer parkeerplaatsen hebben gereserveerd. Dat is gigantisch en op de lange duur niet vol te houden. Kijk maar naar het ruimtebeslag. Per reguliere parkeerplek hebben we ongeveer 25 vierkante meter nodig om de auto neer te zetten en in- en uit te rijden. Slechts een paar procent van die parkeerplekken bevindt zich in parkeergarages. Meer dan de helft van de parkeerplaatsen is op straat en voor het overgrote deel van de openbare parkeerplaatsen hoef je niets te betalen.

We staan op een omslagpunt waarbij de 8 miljoen woningen die we in Nederland hebben minder grond in beslag gaan nemen dan al die parkeerplaatsen die we nodig denken te hebben. Architecten die binnenstedelijke woningen ontwerpen weten daarom dat het aantal woningen dat je ergens kunt bouwen vaak afhankelijk is van het aantal parkeerplaatsen dat je verplicht bent daarbij te maken.

Helaas is dat nog steeds niet tot iedereen doorgedrongen. De Tweede Kamer-fractie van de VVD bijvoorbeeld kwam een half jaar geleden met een motie om een minimale parkeernorm van 1,7 parkeerplaats per woning landelijk als uitgangspunt te nemen. Deze motie werd gelukkig verworpen, want dit had heel veel woningbouwplannen onmogelijk gemaakt of in ieder geval flink vertraagd.

Het is niet heel ingewikkeld om andere oplossingen voor auto’s te ontwerpen. Hedendaagse stedenbouwkundige plannen hebben op strategische plekken steeds vaker parkeerhubs, door heel Nederland rijden deelauto’s en in sommige gemeenten worden parkeernormen rigoureus verlaagd. Iedereen wordt daar beter van. Het is gezond om een stukje naar je auto te lopen, je komt je buren nog eens tegen en in de straat is meer ruimte voor groen en spelende kinderen. Toch is er meer nodig dan alleen ontwerpen. Een parkeergarage kost al snel 30.000 euro per parkeerplaats en dan heb ik het alleen over de aanleg, nog niet over bijkomende kosten, onderhoud en dergelijke. Als we alternatieven voor parkeren willen opnemen in plannen zullen we moeten erkennen dat parkeren geen grondrecht is. Zo’n parkeergarage is niet rendabel te krijgen zolang je een paar straten verderop gratis je auto kunt wegzetten.

Het mooiste zou zijn als we meer gingen fietsen, vaker het openbaar vervoer gebruiken en waar mogelijk onze auto’s delen, maar ik ben niet naïef. Heel veel mensen willen toch ergens bij hun woning parkeren. Een enkeling omdat het noodzakelijk is, veel anderen omdat ze niet zonder hun auto denken te kunnen. Dat is prima als we de kosten en de problemen niet afwentelen op de groeiende groep mensen die zonder parkeerplek kan. Laten we daarom eens echt liberaal denken en van het parkeren van je auto niet langer een maatschappelijk probleem maken. Als we voor parkeren in de openbare ruimte een eerlijke prijs vragen dan kunnen we de minimale parkeernormen voor woningen naar nul terugschroeven. Het idee dat de auto en de woning bij elkaar horen is namelijk nog vreemder dan het idee dat je zomaar je spullen op straat mag achterlaten.

Harvey Otten is zelfstandig architect en ontwikkelaar. Zijn architectenbureau, Harvey Otten Architectuur, maakt deel uit van coöperatie XOOMlab. Als ontwikkelend architect is hij partner bij Ruimtemaken. In 2022 is van zijn hand de roman Virmundt verschenen.

Trefwoorden

column parkeren harvey otten grondrecht

1	Amsterdam en chemiebedrijf akkoord over woningbouw Hamerkwartier vrijdag, 20 februari
2	Parkeren is geen grondrecht dinsdag, 24 februari
3	Stijn Poelstra legt hoofdkantoor BIG vast op film vrijdag, 20 februari
4	Kantoorpand aan Het Park in Rotterdam wordt luxe woongebouw dinsdag, 24 februari
5	Voltooid Beninees conferentieoord van Moke Architecten valt in de prijzen dinsdag, 24 februari

Gerelateerde nieuwsberichten

Column

Waar kan ik met mijn eigen initiatief aankloppen?

27 januari

Column

Architectuur als compromis

23 december 2025

Column

De Nota Ruimte heeft alleen nog een visie nodig

25 november 2025

28 oktober 2025

23 september 2025

Los het woningtekort op met compacte woningen!

24 juni 2025

Column

Corruptie bij de NEN?

27 mei 2025

Column

Toch nog een goed idee voor Mona Keijzer

22 april 2025

Column

Verbouw die woningfabriek

25 maart 2025

Column

Er is geen wooncrisis

25 februari 2025

Column

Ontwerpen voor echte mensen

28 januari 2025

Toon alles

Andere nieuwsberichten

Rotterdam vertaalt omgevingsvisie naar concrete keuzes en fasering

Gisteren, 15:35

De omgevingsvisie van Rotterdam wordt in de komende jaren vertaald in concrete keuzes, fasering en investeringen. Daarmee wordt niet alleen vastgelegd wat de stad wil bereiken, maar ook hoe en in welke volgorde.

Nordic Office of Architecture vindt balans in dilemma tussen openheid en veiligheid bij bestuurlijke gebouwen

Gisteren, 14:27

Op een beladen locatie in Oslo heeft Nordic Office of Architecture de eerste fase van de nieuwe regeringswijk afgerond.

Plaggenhut dient als voorbeeld voor volledig houten kantoor met gevel van populierenbast

Gisteren, 13:45

Hoe kan een werkomgeving ontstaan die niet als object in het landschap verschijnt, maar er vanzelfsprekend deel van uitmaakt? Studio Massimo vond het antwoord bij een kantoor op de Blaricumse heide in de typologie van een plaggenhut.

Bureau Fraai ontwerpt kantoorinterieur voor groeiend e-mobilitybedrijf

Gisteren, 10:43

In Amsterdam heeft Greenflux een nieuw kantoor in gebruik genomen. In een bestaand kantoorpand ontwierp Bureau Fraai een interieur dat is gericht op het bevorderen van samenwerking en ontmoeting, maar waar werknemers zich ook kunnen focussen.