Jan Peter Wingender

Blauwe ogen

13 juni 2024, 9:00

In een zevendelige, wekelijkse serie columns reflecteert architect Jan Peter Wingender op de rol van de cao als zakelijke en professionele basis voor architecten en architectenbureaus. In dit vijfde deel constateert hij dat dat steeds meer opdrachtgevers werk maken van hun Environmental, Social and Governance (ESG)-beleid. Vanuit die bril zal ook de architectenbranche bekeken gaan worden.

Al 25 jaar werk ik aan woningbouwopgaven voor een bont gezelschap van woningbouwverenigingen, particuliere opdrachtgevers, beleggers, gebouweigenaren en commerciële ontwikkelaars. Soms worden de opdrachten direct ‘gegund’, maar meestal komt er een vorm van ‘pitchen’ met een visieontwerp bij kijken om de opdracht te verwerven. Daarna volgt een onderhandelingsronde over het honorarium en het contract met de gebruikelijke lijst van uitsluitingen op de DNR.

Tot mijn verbazing heeft nog nooit één van die opdrachtgevers gevraagd of ik wel ingeschreven sta in het architectenregister. Nog nooit! Laat staan dat ze hebben gevraagd om een verklaring van de Belastingdienst of we met het bureau onze fiscale verplichtingen zijn nagekomen. Hooguit moesten we het polisblad van onze aansprakelijkheidsverzekering aanleveren, zodat ze zeker weten dat ze eventuele schade kunnen verhalen. Ook is mij nog nooit gevraagd of we ons houden aan de cao en de pensioenwetgeving. Dat is eigenlijk best wel raar.

De afgelopen jaren hebben partijen die werken met publiek kapitaal, zoals woningbouwverenigingen en ontwikkelaars die voor pensioenfondsen vastgoed ontwikkelen, serieus werk gemaakt van hun compliance. En terecht, want je wil eenvoudigweg geen ‘foute zaken’ doen met publiek geld. Ze richten hun aandacht daarbij veelal op aannemers en de keten van onderaannemers en leveranciers. Of architecten aan wet- en regelgeving voldoen en of we maatschappelijk verantwoord ondernemen is blijkbaar geen issue. Althans, de vraag heeft mij nog niet bereikt. Ze vertrouwen ons blijkbaar op onze spreekwoordelijke blauwe ogen. Nette jongens en meisjes, hoor ik ze denken.

Het is de vraag of dat vertrouwen wel terecht is. Het is heel eenvoudig om de cao en pensioenregeling te ontwijken. De verhalen over arbeidsuitbuiting met afgestudeerde buitenlandse werknemers die op stagecontracten werken, overwerken zonder compensatie en geen investeringen in scholing en opleiding zijn te hardnekkig om te negeren. Beleggers en opdrachtgevers maken inmiddels serieus werk van hun Environmental, Social and Governance (ESG)-beleid. Het is ze menens en dat gaat architectenbureaus in de komende jaren ook raken.

We kunnen (weer eens) gaan afwachten tot onze opdrachtgevers vragen gaan stellen, of we kunnen proactief duidelijk maken dat architectenbureaus maatschappelijk verantwoord ondernemen. Met een ‘code of conduct’ kunnen we dat als beroepsgroep aan ze duidelijk maken. Daarmee helpen we onze opdrachtgevers met hun compliance en het behalen van hun ESG-doelstellingen. Het Uniform Europees Aanbestedingsdocument biedt daarvoor een goede basis. Even toevoegen dat we ingeschreven staan in de Kamer van Koophandel als architectenbureau en dat we alle opgedragen werkzaamheden uitvoeren onder de cao voor architectenbureaus. Misschien gaat er dan aan de andere kant van de tafel een lichtje branden dat architecten ook ondernemers zijn en daarbij hun verantwoordelijkheden nemen?

De complete serie: Gehospitaliseerd vakgebied, De bodem, Ontwijken, Vinkje, Blauwe ogen, De Friese Elf Steden en Pygmalion.

Jan Peter Wingender is architect en partner van Office Winhov. Jan Peter geeft regelmatig lezingen in binnen- en buitenland, is redactielid van de lezingenreeks ‘Design by thinking of...’ en redacteur van ‘Local Heroes'. Daarnaast is hij gebiedssupervisor voor de gemeente Amsterdam en bestuurslid van de BNA.

Trefwoorden

cao jan peter wingender collectieve arbeidsovereenkomst blauwe ogen column architectenregister environmental social & governance esg

1	COA kiest houtbouwsysteem Circlewood en OMA als basis voor opvanglocaties asielzoekers woensdag, 14 januari
2	Politicus Bart Vink (58) overleden dinsdag, 13 januari
3	Station Eindhoven krijgt ondergronds busstation en nieuwe hal aan de noordzijde woensdag, 14 januari
4	Houten woonhuis door Unknown Architects geïnspireerd door omgeving Zunderdorp maandag, 12 januari
5	Rijksmuseum richt met schenking van zestig miljoen euro nieuwe beeldentuin in dinsdag, 13 januari

Gerelateerde nieuwsberichten

De Friese Elf Steden

19 juni 2024

Paneldiscussie: oplossing werkdruk ligt bij opdrachtgevers én architecten

26 juni 2024

Raad voor Cultuur: toezicht op culturele organisaties kan en moet beter

25 september 2025

6 juni 2024

27 juni 2024

30 mei 2024

23 mei 2024

Gehospitaliseerd vakgebied

16 mei 2024

Zeven columns door Jan Peter Wingender over de cao als basis voor de architectenbranche

4 juli 2024

Wingender: ‘Als de cao zijn algemene geldigheid verliest, dan zakt de hele Nederlandse architectenmarkt in elkaar’

1 februari 2024

2024 in zeven columns door Jan Peter Wingender over de cao als basis voor architectenbranche

26 december 2024

Terugluisteren: Jan Peter Wingender in Nooit Meer Slapen

5 januari 2024

Elf lessen uit symposium rond ontwerpen in analogie met het bestaande

23 oktober 2023

Architectenweb symposium: ontwerpen in analogie met het bestaande

20 september 2023

Office Winhov

30 augustus 2020

Toon alles

Gerelateerde podcasts

Gesprek met Oana Bogdan en Jan Peter Wingender over de lage honoraria in België en de wankele cao in Nederland

1 februari 2024

Andere nieuwsberichten

Ontwerp van UNS voor theater in Hongkong onthuld

Gisteren, 12:45

Het theater maakt deel uit van het ontwikkelgebied Central Yards in Hongkong.

Space&Matter, Common City en Zenzo winnen tender voor een van de laatste kavels van Centrumeiland in Amsterdam

Gisteren, 10:58

Een rondlopend stelsel van galerijen, terrassen en trappen moet de gemeenschapsvorming in het woonblok ondersteunen en een inclusieve leefomgeving vormen waarin LGBTQ+ normen centraal staan.

Maarten Hajer verzorgt 26e Jan Wilslezing

15 januari, 2:34

De oud-directeur van het Planbureau voor de Leefomgeving bracht vorig jaar samen met Jeroen Oomen het boek Captured Futures uit. Hierin pleit hij voor een culturele benadering van milieupolitiek, die beter inspeelt op de verbeelding.

Team met Studio Prototype en Hollandse Nieuwe renoveert rijkskantoor Maastricht

15 januari, 12:22

Het gebouw, dat oorspronkelijk is ontworpen door Hubert-Jan Henket, moet worden verduurzaamd en aangepast aan de hedendaagse eisen van kantoorgebruik.

Subsidie voor extra woonlagen en splitsing in Gelderland

15 januari, 12:43

Het geld is zowel voor subsidies om te onderzoeken hoe haalbaar zulke projecten zijn als voor het realiseren ervan.

Zuidelijke provincies: in elke provincie een rijksmuseum

15 januari, 11:11

Limburg, Noord-Brabant en Zeeland roepen het Rijk op de rijksmusea en het geld om de rijkscollecties te behouden eerlijker te verdelen over het land.

Zeeland en Rijk onderzoeken samen alternatief voor Zeelandbrug

14 januari, 4:29

De provincie Zeeland en het Rijk gaan samen onderzoek doen naar de mogelijkheden voor vernieuwing of vervanging van de Zeelandbrug.

Katwijk mag na jaren vertraging woonwijk met 5600 huizen bouwen

14 januari, 1:04

De gemeente Katwijk heeft na een jarenlang juridisch proces toestemming gekregen voor de bouw van Valkenhorst.

Europese klimaatdienst: klimaatdoel dreigt al tegen 2030 te sneuvelen

14 januari, 10:31

“De wereld nadert snel de langetermijnlimiet voor de temperatuur die is vastgelegd in de overeenkomst van Parijs”, constateert directeur Carlo Buontempo van Copernicus.

INBO benoemt Fokke de Vries tot partner

13 januari, 2:10

De Vries geeft samen met Trude de Vroomen leiding aan het INBO-filiaal in Heerenveen en werkt zowel in het noorden van het land als daarbuiten aan projecten.

Ga naar het nieuws-archief