Projecten
Producten
Bedrijven
Vacatures
Agenda
Awards
Podcasts
more_horiz
Videos
Magazine
Favorieten
Profiel
Uitloggen
Jan Peter Wingender
Copyright: Maarten van Haaff
De bodem
23 mei 2024, 9:00
In een zevendelige, wekelijkse serie columns reflecteert architect Jan Peter Wingender op de rol van de cao als zakelijke en professionele basis voor architecten en architectenbureaus. In dit tweede deel gaat hij in op hoe de cao de enige 'prijsafspraak' is die architecten onderling kunnen maken en hoe waardevol dat eigenlijk is.
Zet architecten bij elkaar en binnen de kortste keren gaat het over honoraria. Geklaag en gemopper; te laag, te beperkt, geen indexatie. Allemaal niet zonder reden, maar wat we ons niet lijken te realiseren is dat onder die honoraria een gezamenlijke bodem ligt: de collectieve arbeidsovereenkomst (cao) voor architectenbureaus.
Gek genoeg hoor je architecten zelden over die cao. Hooguit wanneer er een nieuwe wordt afgesloten. Dan is het voorspelbare 'werkgeversgemopper' over indexaties en stijgende loonkosten nog wel eens hoorbaar. Ik denk dat veel architecten zich helemaal niet realiseren dat onze architectenbureaus, via de BNA, zelf die cao afsluiten met de vakbonden. En dat wij ook zelf bij het ministerie de algemene verbindendverklaring van de cao aanvragen, waardoor deze voor alle architectenbureaus in Nederland verplicht wordt.
Met het afschaffen van de honorariumberekening uit de SR'97 is de cao de enige 'prijsafspraak' die wij als architecten onderling nog mogen maken. Het laatste benchmarkonderzoek van de BNA bevestigde nog maar eens wat we al wisten. Arbeidskosten zijn veruit de grootste kostenpost voor architectenbureaus; gemiddeld 70%. Dus bijna driekwart van onze kostenstructuur wordt gezamenlijk bepaald via de cao. Deze arbeidskosten rekenen we allemaal door in onze honoraria, en dat doen we dus allemaal op basis van diezelfde 'gemiddelde' uitgangspunten van de cao. Daarmee vormt de cao een belangrijke bodem onder onze honoraria die we zelf in de hand hebben.
We moeten die cao – als een oer-Hollands polderproduct – daarom koesteren. Het is goed voor alle medewerkers op architectenbureaus omdat ze faire arbeidsomstandigheden en een financiële bestaanszekerheid verzekeren. Deelname aan het pensioenfonds via de cao – ook zo'n onderwerp waar je eigenlijk nooit een architect over hoort – hoort daar ook bij. Het maakt architectenbureaus best een aantrekkelijke plek om te werken.
Voor architectenbureaus is de cao feitelijk van levensbelang. Het verschaft een gemeenschappelijke en objectieve basis voor honoraria en voorkomt dat we concurreren op arbeidskosten. Overzien we eigenlijk wel wat we als architecten met die cao in handen hebben?
Ik denk het niet.
Om de cao algemeen verbindend te laten verklaren, heeft de BNA een minimale representativiteit nodig, waarbij ze 60% van alle betrokken werknemers in de branche vertegenwoordigt. Het lidmaatschap van vakbonden in onze branche is erg laag, omdat we blijkbaar nog goede werkgevers zijn, en de verantwoordelijkheid voor die algemene verbindendverklaring van de cao ligt bij de BNA. En juist die 'representativiteit' door het lidmaatschap van architectenbureaus van de BNA neemt af. We voldoen nog ternauwernood en het kan de volgende keer zomaar misgaan. Dan hebben we misschien wel een cao-akkoord tussen vakbonden en de BNA, maar daar hoeven we ons dan niet meer aan te houden omdat de algemene verbindendverklaring vervalt. Wat dat oplevert, schetste Oana Bogdan over de ontluisterende situatie in België: het gemiddeld uurtarief van architecten ligt daar fors lager dan in Nederland.
Voor veel Nederlandse architecten is de cao een gegeven dat ze buiten zichzelf plaatsen. Dat deze wordt afgesloten door de BNA is wonderwel onbekend. Maar we zijn er dus echt zelf verantwoordelijk voor en we moeten in actie komen. Want de cao staat op het punt van omvallen.
Klachten over honoraria zijn niet ongegrond, maar moeten we niet als eerste de gezamenlijke verantwoordelijkheid nemen om de bodem daaronder op orde te hebben?
De complete serie:
Gehospitaliseerd vakgebied
,
De bodem
,
Ontwijken
,
Vinkje
,
Blauwe ogen
,
De Friese Elf Steden
en
Pygmalion
.
Jan Peter Wingender is architect en partner van Office Winhov. Jan Peter geeft regelmatig lezingen in binnen- en buitenland, is redactielid van de lezingenreeks ‘Design by thinking of...’ en redacteur van ‘Local Heroes'. Daarnaast is hij gebiedssupervisor voor de gemeente Amsterdam en bestuurslid van de BNA.
Trefwoorden
column
cao
jan peter wingender
Best gelezen
1
Hoogste elftallen van Ajax nemen nieuw gebouw op De Toekomst in gebruik
woensdag, 11 november
2
Plan voor wijk met 2.300 woningen op terrein Máxima MC Eindhoven
woensdag, 11 november
3
Dubbel blok met woningen en andere functies op Peperkliplocatie Schiedam
vrijdag, 13 november
4
Lunchevents rond parametrisch ontwerpen en overkoepelende systemen voor AI op Digibouw 2026
woensdag, 11 november
5
Muntgebouw start tweede leven als multifunctioneel complex
donderdag, 12 november
Gerelateerde nieuwsberichten
Ontwijken
30 mei 2024
Gehospitaliseerd vakgebied
16 mei 2024
Vinkje
6 juni 2024
Wingender: ‘Als de cao zijn algemene geldigheid verliest, dan zakt de hele Nederlandse architectenmarkt in elkaar’
1 februari 2024
Paneldiscussie: oplossing werkdruk ligt bij opdrachtgevers én architecten
26 juni 2024
De Friese Elf Steden
19 juni 2024
Blauwe ogen
13 juni 2024
Pygmalion
27 juni 2024
Zeven columns door Jan Peter Wingender over de cao als basis voor de architectenbranche
4 juli 2024
Ontwijken
30 mei 2024
Gehospitaliseerd vakgebied
16 mei 2024
Vinkje
6 juni 2024
Wingender: ‘Als de cao zijn algemene geldigheid verliest, dan zakt de hele Nederlandse architectenmarkt in elkaar’
1 februari 2024
Paneldiscussie: oplossing werkdruk ligt bij opdrachtgevers én architecten
26 juni 2024
De Friese Elf Steden
19 juni 2024
Blauwe ogen
13 juni 2024
Pygmalion
27 juni 2024
Zeven columns door Jan Peter Wingender over de cao als basis voor de architectenbranche
4 juli 2024
Toon alles
Gerelateerde podcasts
Gesprek met Oana Bogdan en Jan Peter Wingender over de lage honoraria in België en de wankele cao in Nederland
1 februari 2024
Andere nieuwsberichten
Elfjarig OMI toont elf verhalen over architectuur
Gisteren, 14:42
OMI viert zijn elfjarig bestaan. Om dit ongebruikelijke jubileum luister bij te zetten, is in de Rotterdamse centrum voor architectuur en stedelijke ontwikkeling een tentoonstelling met elf bijzondere verhalen uit de afgelopen jaren gestart.
Leuven Bioscience Centre van Proof of the sum in gebruik genomen
Gisteren, 13:41
Het nieuwe onderzoeks- en onderwijsgebouw bevindt zich op de campus Arenberg III van de KU Leuven in Heverlee.
Nieuw boek bundelt onderzoek naar bijdragen architecten aan regeneratieve wereld
Gisteren, 10:01
In de publicatie ‘Architects with Attitudes: Archetypes for a Regenerative World’ worden tien alternatieve ontwerphoudingen gepresenteerd.
Kabinet zet in op slim combineren functies en opgaven in nieuwe Nota Ruimte
16 november, 2:54
In de maandag gepresenteerde Nota Ruimte zet het kabinet in op het ‘slim’ combineren van functies bij de verschillende ruimtelijke opgaven. Ook worden er tien extra grootschalige woningbouwlocaties aangewezen.
Extra onderzoek ACM naar bouwsector door groei aanbestedingen
Gisteren, 15:17
De grote vraag naar nieuwe woningen en renovatie van wegen en viaducten brengt meer risico's met zich mee op verboden afspraken.
Amsterdam investeert 142 miljoen in schoolgebouwen
Gisteren, 13:02
Met dit geld worden nieuwe scholen gebouwd en bestaande scholen vernieuwd of uitgebreid.
Versneld afscheid fossiel in eerste versie slottekst klimaattop
16 november, 4:07
Ook wordt erin herinnerd aan de eerdere afspraak om ‘een transitie weg van fossiele brandstoffen in energiesystemen’ te maken.
Boskalis-eigenaar HAL mag bouwconcern VolkerWessels overnemen
16 november, 3:28
Investeerder HAL mag bouwconcern VolkerWessels inlijven op voorwaarde dat verschillende bedrijfsonderdelen worden afgestoten.
Mathenesse aan de Maas wint de Van der Leeuwprijs 2026
13 november, 2:15
Bij dit initiatief worden bewoners, ondernemers en andere partijen in de Rotterdamse wijk Mathenesse bij elkaar gebracht via huiskamerconcerten, het jaarlijkse Lentefeest, groene initiatieven en bewonersbijeenkomsten.
Tekort aan ruimte dreigt voor Gelderse bedrijven aan het water
13 november, 9:40
Movares stelt dat het beter beschermen en benutten van bestaande terreinen een eerste stap naar verbetering zou kunnen zijn.
Ga naar het nieuws-archief
Jan Peter Wingender
Architect
1
0
0
0
Voor een optimale gebruikservaring plaatst Architectenweb functionele cookies. Wat de verschillende cookies precies doen leggen we uit in een
overzicht
. Cookies van social media kun je optioneel
aanzetten
.
Akkoord
Instellingen
Feedback
Feedback
Wij horen graag jouw feedback. Laat je reactie achter en eventueel jouw e-mail adres.
Reactie
Verstuur