Copyright: Sebastian van Damme
Copyright: Karin Borghouts
Copyright: Karin Borghouts
Copyright: Karin Borghouts
Copyright: Karin Borghouts
Copyright: Sebastian van Damme
Copyright: Stijn Bollaert
Copyright: Stijn Bollaert
Copyright: Stijn Bollaert
Copyright: Stijn Bollaert
Copyright: Sebastian van Damme
Copyright: Sebastian van Damme
Copyright: Sebastian van Damme
Copyright: Stijn Bollaert
Copyright: Stijn Bollaert
Copyright: Sebastian van Damme
Copyright: Stijn Bollaert
Copyright: Stijn Bollaert
Copyright: Stijn Bollaert
Copyright: Stijn Bollaert
Copyright: Sebastian van Damme
Copyright: Stijn Bollaert
Copyright: Stijn Bollaert
Copyright: Stijn Bollaert
Copyright: Stijn Bollaert
Copyright: Stijn Bollaert
Copyright: Stijn Bollaert
Copyright: Stijn Bollaert
Copyright: Stijn Bollaert
Copyright: Stijn Bollaert
Copyright: Stijn Bollaert
Copyright: Sebastian van Damme
Copyright: Stijn Bollaert
Copyright: Stijn Bollaert
Copyright: Stijn Bollaert
Copyright: Sebastian van Damme
Copyright: Stijn Bollaert
Copyright: Stijn Bollaert
Copyright: Sebastian van Damme
Copyright: Sebastian van Damme
Copyright: Mediamixer
Copyright: Mediamixer
Copyright: Mediamixer
Copyright: KAAN Architecten
Copyright: KAAN Architecten
Copyright: KAAN Architecten
Copyright: KAAN Architecten
Copyright: KAAN Architecten
Copyright: KAAN Architecten
Copyright: KAAN Architecten
Copyright: KAAN Architecten
Copyright: KAAN Architecten
Copyright: KAAN Architecten
Copyright: KAAN Architecten
Copyright: KAAN Architecten
Copyright: KAAN Architecten
Copyright: KAAN Architecten
19de-eeuwse stervormige uitleg
Copyright: KAAN Architecten
Artefact in stand houden
Copyright: KAAN Architecten
Twee musea in een gebouw
Copyright: KAAN Architecten
Positie van het 21e-eeuwse museum in het 19e-eeuwse museum
Copyright: KAAN Architecten
Verdeling programma
Copyright: KAAN Architecten
Routing museum
Copyright: KAAN Architecten
Copyright: Sebastian van Damme
Copyright: Karin Borghouts
Copyright: Karin Borghouts
Copyright: Karin Borghouts
Copyright: Karin Borghouts
Copyright: Sebastian van Damme
Copyright: Stijn Bollaert
Copyright: Stijn Bollaert
Copyright: Stijn Bollaert
Copyright: Stijn Bollaert
Copyright: Sebastian van Damme
Copyright: Sebastian van Damme
Copyright: Sebastian van Damme
Copyright: Stijn Bollaert
Copyright: Stijn Bollaert
Copyright: Sebastian van Damme
Copyright: Stijn Bollaert
Copyright: Stijn Bollaert
Copyright: Stijn Bollaert
Copyright: Stijn Bollaert
Copyright: Sebastian van Damme
Copyright: Stijn Bollaert
Copyright: Stijn Bollaert
Copyright: Stijn Bollaert
Copyright: Stijn Bollaert
Copyright: Stijn Bollaert
Copyright: Stijn Bollaert
Copyright: Stijn Bollaert
Copyright: Stijn Bollaert
Copyright: Stijn Bollaert
Copyright: Stijn Bollaert
Copyright: Sebastian van Damme
Copyright: Stijn Bollaert
Copyright: Stijn Bollaert
Copyright: Stijn Bollaert
Copyright: Sebastian van Damme
Copyright: Stijn Bollaert
Copyright: Stijn Bollaert
Copyright: Sebastian van Damme
Copyright: Sebastian van Damme
Copyright: Mediamixer
Copyright: Mediamixer
Copyright: Mediamixer
Copyright: KAAN Architecten
Copyright: KAAN Architecten
Copyright: KAAN Architecten
Copyright: KAAN Architecten
Copyright: KAAN Architecten
Copyright: KAAN Architecten
Copyright: KAAN Architecten
Copyright: KAAN Architecten
Copyright: KAAN Architecten
Copyright: KAAN Architecten
Copyright: KAAN Architecten
Copyright: KAAN Architecten
Copyright: KAAN Architecten
Copyright: KAAN Architecten
19de-eeuwse stervormige uitleg
Copyright: KAAN Architecten
Artefact in stand houden
Copyright: KAAN Architecten
Twee musea in een gebouw
Copyright: KAAN Architecten
Positie van het 21e-eeuwse museum in het 19e-eeuwse museum
Copyright: KAAN Architecten
Verdeling programma
Copyright: KAAN Architecten
Routing museum
Copyright: KAAN Architecten

KMSKA heropent na verbouwing van elf jaar

26 september, 15:12
Na een verbouwing van elf jaar heeft het Koninklijk Museum voor Schone Kunsten Antwerpen (KMSKA) afgelopen zaterdag, 24 september, de deuren weer geopend. KAAN Architecten maakte het ontwerp voor de renovatie en uitbreiding van het museum, met als opvallend besluit om de uitbreiding van het museum binnen het bestaande gebouw te ‘verbergen’.

De internationale prijsvraag voor een masterplan met het oog op renovatie en uitbreiding van het Koninklijk Museum voor Schone Kunsten Antwerpen werd in 2003 door KAAN Architecten gewonnen. Het bestaande gebouw is, zo legt KAAN Architecten uit, een van de laatste voorbeelden van de robuuste neoclassisistische architectuur van de stad. Echter, zo’n twintig jaar geleden was het gebouw verrommeld en in slechte technische staat.

Naast het feit dat die omstandigheden vroegen om een renovatie van het 19de-eeuwse gebouw, wenste het museum ook een uitbreiding. Nu het museumgebouw de deuren heeft heropend, biedt het als het ware twee musea ineen: een 19de-eeuws en een 21ste-eeuws museum.

Museum binnen het museum
De uitbreiding met het 21e eeuwse museum heeft KAAN Architecten volledig binnen het bestaande gebouw opgelost; het is “als autonome entiteit” gesitueerd in de vier bestaande patio’s, legt het architectenbureau uit. Als ‘white cubes’ vormen ze een sterk contrast met de gerenoveerde historische zalen en het gebouw als geheel.

“Het 19de- en 21ste-eeuwse museum konden niet meer en intenser van elkaar verschillen”, zegt  Dikkie Scipio, architect en medeoprichter van KAAN Architecten. “Samen belichamen ze een emblematisch contrast in afmetingen, licht en sfeer, ontworpen als flexibele ruimtes voor toekomstige tentoonstellingen.”

Gelijk met het renovatietraject van het museum zijn er sinds circa 2000 grote publieke investeringen gedaan die tot een ware transformatie van de buurt hebben geleid. Juist om de kracht van het oorspronkelijke gebouw en zijn rol als erfgoed binnen de snel veranderende buurt te onderstrepen, heeft het architectenbureau ervoor gekozen vanaf de straat de verbouwing onzichtbaar te houden.

Twee routes
KMSKA is nu verdeeld in drie werelden, legt KAAN Architecten uit: het publieke entreegebied, de expositieruimten en de kantoren aan de achterzijde van het gebouw. Vanaf de Leopold de Waelplaats leidt een monumentale trap omhoog naar de entree van het museum. Achter de zorgvuldig gerestaureerde eikenhouten deuren bevindt zich de ontvangsthal met museale voorzieningen zoals een interactieve informatiezone, café, auditorium en museumwinkel.

Een grote ronde trap leidt terug naar het straatniveau waar zich de bibliotheek, garderobe en een tweede entree voor groepen bevinden. Vanuit de ontvangsthal kan de bezoeker ook de majestueuze de Keyserzaal (vernoemd naar de kunstschilder Nicaise de Keyser) betreden. Deze zaal is ankerpunt in de twee routes die de bezoeker in het museum kan afleggen.

De ene route voert, via de staatsietrap omhoog, naar de hoofdverdieping van het gerenoveerde 19de-eeuwse museum. De andere route, recht vooruit, leidt bezoekers naar het nieuwe 21ste-eeuwse museum.

Historische zalen
Het historische museum biedt een enfilade van expositiezalen in donkerroze, olijfgroen en rood; eiken deuren, hoge pilasters en gipsen plafondornamenten dragen bij aan het gevoel van klassieke grandeur en het kleurenpalet refereert aan de originele kleuren van het museum.

De grote vensters van de eerste verdieping bieden vanuit de lichte, bescheiden interieurs een blik op de stedelijke omgeving. Daklichten en elegante sofa’s zorgen op de tweede verdieping zorgen voor een aangenaam verblijf tussen de grote meesters. Hoogtepunten van de collectie toont het KMSKA in de imposante Rubens- en Van Dyckzalen in het hart van het gebouw.

Oogverblindend
Midden in het gebouw ligt ook het nieuwe 21ste-eeuwse museum, gesitueerd in de vier oorspronkelijke patio’s, met een eigen routing. De expositiezalen zijn volledig wit en ontvangen daglicht via 198 driehoekige, driedimensionale daklichten, aangevuld met vier grote lichtvallen. De daklichten met geïntegreerde kunstverlichting zijn zodanig ontworpen dat zij het daglicht verzachten en in donkerder seizoenen het gebrek aan lichtinval compenseren.

Ook de hoogglansvloeren dragen bij aan de bewust oogverblindende beleving van het nieuwe museum, meldt KAAN Architecten. De opeenvolging van sterk verticaal georiënteerde ruimtes zonder eigen uitgesproken materiële identiteit vormt een duidelijke tegenstelling met het historische karakter van het oorspronkelijke gebouw.

Daar waar de uitbreiding de solide massa van het originele gebouw doorsnijdt, heeft het architectenbureau subtiele marmeren vlakken toegevoegd. Dit is gedaan als spiegeling van de elegante materialisatie van het 19de-eeuwse museum, aldus het bureau.

Kwetsbaar en buitenformaat
Een rechte, verrassend lange trap verbindt de nieuwe expositiezalen op de eerste verdieping met die op de bovenste verdieping. Een tussenverdieping huisvest de kwetsbaarste kunst, zoals etsen, tekeningen en schetsen. Deze ‘donkere kamers’ zijn uitgevoerd in een intens blauwe kleur. Het palet van het nieuwe museum is een helderder variant op de kleuren van het originele museum.

Het depot, gesitueerd in de oude atoomschuilkelder op straatniveau. Buitenformaat schilderijen – groter zelfs dan de reeds imposante toegangsdeuren, aldus KAAN Architecten – kunnen vanuit het depot via een ingenieus systeem van vloer- en plafondluiken naar de bovengelegen verdiepingen worden getransporteerd.

Proces
KAAN Architecten werkte, na het winnen van de competitie, van 2003 tot 2010 aan de ontwikkeling van het masterplan. Het ontwerp startte in januari 2010, de bouwperiode liep van december 2011 tot augustus 2022. In totaal betreft het project 30.000 m2. De projectkosten bedragen circa 66 miljoen euro; de totale investering van het Departement voor Cultuur, Jeugd en Media van de Vlaamse Overheid in de herontwikkeling van het gebouw is circa 100 miljoen euro.

In maart 2021 publiceerde Architectenweb een artikel over het KMSKA na rondleiding door architect Dikkie Scipio in het gebouw.

Andere nieuwsberichten

Studio Selva ontwerpt modulaire prefabwoningen voor vluchtelingen

2 uur geleden

Heutink neemt nieuw hoofdkantoor met distributiecentrum in gebruik

Vandaag, 12:22

Omvangrijk schoolgebouw met overzicht en eigenheid

Vandaag, 11:34

Compact woonensemble met binnenhof op smalle kavel in Oostenburg

Gisteren, 12:09

Boek met 95 portretten van jonge Europese architectuurstudio's

45 minuten geleden

Tjeerd Beemsterboer benoemd tot partner bij Arons en Gelauff

3 uur geleden

ING: lichte krimp bouwsector in 2023 door hogere kosten

Vandaag, 10:54

IEA: energiecrisis leidt tot versnelling in hernieuwbare energie

Vandaag, 09:47

Een kantoorgevel die golft en spiegelt

Gisteren, 16:53

Museum Het Schip toont Indische invloed op Amsterdamse School

Gisteren, 13:51
Robert MuisRedacteur
KUBUS | Specialist in BIM-software
SAPA
Reynaers Aluminium Nederland
Jansen
SAB-profiel bv
Aliplast Aluminium Systems
Mosa.
Hagemeister GmbH & Co. KG
ALUCOBOND®
Tarkett BV
Wicona
Kawneer
Grohe Nederland B.V.
Malaysian Timber Council
OCS | Office Cabling Systems
Forster
VELUX Commercial
Sempergreen
Aluprof Nederland BV
Intal BV
Cosentino The Netherlands B.V.
QbiQ Wall Systems
Forbo Flooring
Schüco International KG
AGC Nederland Holding B.V.
Cedral
Sto Isoned bv
Triflex bv
Gorter Luiken BV
Foreco Houtproducten
Wienerberger B.V.
Zoontjens
DUCO Ventilation & Sun Control
IsoBouw Systems bv
ROCKWOOL B.V.
YVI Application Family
Mview+
Rockfon (ROCKWOOL B.V.)
Gira Nederland B.V.
GEZE Benelux  B.V.
Renson
Metaglas Groep
ABB | Busch-Jaeger
VELUX Nederland B.V.
Jung | Hateha B.V.
Knauf Ceiling Solutions B.V.
Mobilane
Saint-Gobain Building Glass Benelux
objectflor
Boon Edam Nederland B.V.
Forbo Eurocol Nederland B.V.
EQUITONE gevelpanelen
Plastica Groep
Holonite B.V.
ISMT B.V.
OWA Benelux BV
FALK® Bouwsystemen
Serge Ferrari
Alsecco
Tata Steel Colorcoat®
Annuleren
OK
Sluiten
Doorgaan
Inloggen
Maak een gratis persoonlijk account aan