Francesco Veenstra

Polarisatie? Ik zoek graag de verbinding!

19 november 2019, 9:22

Afgelopen week vond in de Lik in Utrecht de Architectendag plaats. Een jaarlijks terugkerend evenement georganiseerd door de BNA; dit jaar met de focus op ‘The Human Touch’. Het werd mijn vuurdoop als kersverse voorzitter van de branchevereniging. In de gesprekken met architecten uit het hele land haalde ik veel op over de huidige stand van de architectuurpraktijk. Er worden volop kansen gezien bij de inzet op innovatie, oplossingen voor de energietransitie en de aanpak van maatschappelijke vraagstukken, maar tegelijkertijd zijn er ook breed zorgen rond opdrachtgeverschap, contracten en rijksbeleid.

Nu de ecologische problemen de bouwwereld steeds harder lijken te raken en het politieke klimaat volatieler is dan ooit tevoren, zijn volgende stappen nodig met nieuwe antwoorden op oude vraagstukken. Met integrale plannen en door, tegen de huidige trend in, de verbinding te zoeken en ruimte te bieden aan nuance in het debat. Architecten zijn bij uitstek de beroepsgroep die in deze processen een rol van betekenis kunnen spelen.

In de aanloop naar de Architectendag was een interview gearrangeerd met een landelijke ochtendkrant om het thema van de dag onder de aandacht te brengen. Een twee uur durend interview leverde een beknopte, maar kernachtige tekst op om te worden gepubliceerd. De redactie koos er echter voor om het stuk niet te plaatsen. “Te grote begrippen en te weinig uitgesproken om het interview aan een bredere groep lezers aan te bieden.” Kennelijk is er geen nuance gewenst in het huidige, polariserende klimaat. Juist nu, nu samenwerken meer dan ooit nodig is, om grote veranderingen voor elkaar te krijgen.

In het interview werd ik direct bevraagd over de conflicten tussen de architecten van het Binnenhof en over uitspraken die door Thierry Baudet en vakgenoten werden gedaan over de architectuur in Nederland. Twee voorvallen die de architectenbranche de afgelopen maanden negatief in het nieuws brachten. In pogingen om het gesprek richting het thema van de Architectendag ‘The Human Touch’ te sturen, bleek bij de journalist de verleiding steeds weer daar om de tegenstellingen in een voor mij niet bestaand architectuurdebat aan de orde te stellen.

Ik vind de uitspraken van Baudet niet interessant. Wat mij betreft gaan ze over smaak, over een stijlstrijd die de aandacht afleidt van waar ik denk dat het werkelijk over zou moeten gaan: hoe gaat de architectuur en stedenbouw helpen om condities te scheppen voor een veilige, toekomstbestendige en gezonde leefomgeving? Hoe maken we straten en gebouwen die sociale cohesie stimuleren, de leefbaarheid vergroten en inclusiviteit vanzelfsprekend maken? Dat de politiek zich in deze discussie mengt is op zich goed. Maar het is de politiek, en het is ook de overheid, die in een tijd van groeiende tegenstellingen nuance hoort aan te brengen en met duurzame sturing moet komen. Zo ook in het politiek beladen project aan het Binnenhof.

Naast mijn verhaal over de impact van architectuur richtte ik mij in het interview ook op verbeterpunten voor de architecten zelf. Want een gezonde architectuurpraktijk is nog steeds niet een vanzelfsprekendheid. Zelfs in de hoogtijdagen kort voor de crisis draaide 30 procent van de bureaus rode cijfers. En nu het allemaal weer voorspoediger lijkt te gaan, is een gezonde bedrijfsvoering nog steeds niet vanzelfsprekend.

Terug naar de Architectendag. Om de weerbaarheid van de bureaus te vergroten is een solide bedrijfsvoering nodig en daar horen betere condities bij. Opdrachten waarin architecten een substantiële bijdrage aan de ontwikkeling van de leefomgeving kunnen geven. Maar architecten hebben zelf ook een belangrijke rol te spelen in het verstevigen van hun positie. Het Next Step Program, met een architectuurprijs ter waarde van €10.000,- en een opdracht die aan het einde van de dag feestelijk werd uitgereikt, is een mooi voorbeeld van hoe daar invulling aan kan worden gegeven.

Met hulp van ontwikkelaar Synchroon gaat Atelier van Berlo als winnaar van de Next Step Award een flink project oppakken. Door dit genereuze gebaar, met een goed contract op zak en met hulp van KCAP als ervaren architectenbureau, realiseert Atelier Van Berlo straks een gebouw van formaat. Een droomscenario dat ik ieder jong bureau van harte gun en ik ook iedere opdrachtgever toewens. Elkaar inspireren en zij aan zij integraal werken aan de werkelijke opgave van morgen: de transitie naar een duurzaam, beter en mooier Nederland voor iedereen.

Francesco Veenstra is architect en vormt samen met Paul Ketelaars en Ellen van der Wal het bureau Vakwerk architecten. Sinds deze zomer is hij ook voorzitter van de Branchevereniging van Nederlandse Architectenbureaus (BNA). Voor Architectenweb observeert hij de hedendaagse architectuurpraktijk en de impact van de gebouwde omgeving op onze maatschappij.

Trefwoorden

column francesco veenstra next step award bna architectendag

1	Rijnboutt aan de slag met herontwikkeling oostzijde Krophollerensemble Waalwijk vrijdag, 25 september
2	Officieel startsein voor bouw Eleven Square in Amsterdam gegeven donderdag, 24 september
3	West Architecten verenigt verleden en heden in Rotterdams herenhuis vrijdag, 25 september
4	Realisatie gebouw Oopen op Jaarbeursplein Utrecht gaat niet door maandag, 28 september
5	Architect tot de dood erop volgt dinsdag, 29 september

Gerelateerde nieuwsberichten

Genomineerden Next Step Award 2022 bekend

14 april 2022

Rijksbouwmeester Francesco Veenstra: we moeten moedige keuzes maken

18 oktober 2021

Voor wie is de stad?

17 december 2019

Beroepservaring van een jonge architect in een weerbarstig werkveld

15 oktober 2019

De woningnood vraagt om meer dan alleen woningen

17 september 2019

Francesco Veenstra pakt BNA-voorzittershamer op

20 juni 2019

‘Solidariteit’ is geen sluitpost maar een stelpost

18 juni 2019

De bibliotheek: broedplaats van maatschappelijke vooruitgang

21 mei 2019

Boven ondergrondse sporen is ruimte voor leegte én nieuwbouw

16 april 2019

Van opwarming naar warming-up!

19 maart 2019

Optimisme is de motor van een volslank Nederland

19 februari 2019

Samen kunnen we Nederland duurzamer én mooier maken

22 januari 2019

Bouwen op grote hoogte vraagt om herdefinitie van woonopgave

18 december 2018

De grensbewaking van burgemeester Aboutaleb

20 november 2018

De betekenis van niet-gerealiseerd werk

16 oktober 2018

Kraamkamers van de Nederlandse architectuur

18 september 2018

Zonder debat geen werkelijke vooruitgang

19 juni 2018

Bjarke’s Requiem?

15 mei 2018

Opdrijvende grondprijs is ‘laaghangend fruit’ van hoogconjunctuur

17 april 2018

Het ambacht begint al op de kleuterschool

20 maart 2018

What's the benefit?

20 februari 2018

De groene beloftes van helmgras en gestapelde fruitbomen

23 januari 2018

Toon alles

Andere nieuwsberichten

Havermans architecten aan de slag met ontwikkeling De Faam in Breda

Vandaag, 14:02

De transformatie van het gebied rond de voormalige snoepfabriek in Breda gaat na het afgeven van een omgevingsvergunning definitief van start.

Vijf nominaties Abe Bonnema Prijs voor Jonge Architecten 2026

Vandaag, 13:00

De genomineerden voor de tweejaarlijkse prijs zijn gekozen uit 24 inzendingen.

Includi aan de slag met herinrichting centrale bibliotheek Amerikaanse stad

Vandaag, 12:16

Includi gaat de centrale bibliotheek van Grand Rapids Public Library (GRPL) in de VS herinrichten. Het Nederlandse bureau zegt in te zetten op het ontwerpen van ‘een uitnodigende bibliotheek die meegroeit met de stad’.

Nog één dag om projecten in te zenden voor Archello Awards 2026

Vandaag, 10:30

De internationale architectuurprijzen van Archello worden dit jaar beoordeeld door een jury van 111 architecten en ontwerpers uit 29 landen.

Herinrichting en geschiedenis Grote Markt centraal in nieuw boek

Vandaag, 16:14

Deze maand is het boek 'Het Lege Midden' over de recent heringerichte Grote Markt in Groningen verschenen.

ING: voorlopig geen daling huizenprijzen, ondanks stijgende rente

Vandaag, 15:09

Toch verwacht de onderzoekstak van de bank dat de huizenprijzen tot eind volgend jaar maar beperkt stijgen.

Arcadis gaat ongeveer duizend banen schrappen

Gisteren, 12:12

De Nederlandse onderneming kondigde verder aan het merendeel van zijn architectuuractiviteiten af te stoten, evenals de activiteiten in China.

Limburg scherpt regels aan voor gebruik omstreden bouwstof

Gisteren, 10:00

De provincie Limburg stelt strengere eisen in voor het gebruik van Beaumix als bouwmateriaal.

Next Venue neemt eventactiviteiten MaterialDistrict over

28 september, 3:43

Next Venue neemt de eventactiviteiten en het merk van MaterialDistrict over. Dat gaat de komende drie jaar gefaseerd gebeuren, laten beide partijen weten.