Projecten
Producten
Bedrijven
Vacatures
Agenda
Awards
Podcasts
more_horiz
Videos
Magazine
Favorieten
Profiel
Uitloggen
Abonneer je nu op onze nieuwsbrieven!
Abonneren
Nee, bedankt
Ja, denk met me mee rond de
materialisering van mijn project
Gesprek met Muamer Tabakovic over ontwerpen met hulp van AI
18 juni
0
0
0
0
Het Rotterdamse architectenbureau
Groosman
heeft onder de naam GroosStudio een netwerk van AI-tools gebouwd waarmee het AI kan inzetten in de verschillende fases van het ontwerpproces; van het neerzetten van de structuur, via het optimaliseren van het parametrische model, tot het genereren van impressies. Bijzonder aan GroosStudio is dat de verschillende AI-tools onderling informatie uitwisselen en dat deze gekoppeld zijn aan een database met hun eigen portfolio. Met BPD heeft Groosman nu een eerste pilot uitgevoerd, om het ontwerpen met hulp van dit netwerk van AI-tools in de praktijk te testen.
https://www.buzzsprout.com/297197/episodes/19362813
Impressie van GroosStudio in vorm van longread:
architectenweb.nl/n61051
Uitgebreide impressie van GroosStudio in vorm van interactieve website:
groosstudio.com
In de podcast vertelt Muamer Tabakovic, architect bij Groosman, dat ze binnen het bureau een flexibel netwerk van AI-tools hebben gebouwd waarin nieuwe, betere modellen eenvoudig ingeplugd kunnen worden. Een meerderheid in het bureau werkt er ondertussen mee en aan hen presenteert GroosStudio zich als een grid van ‘tegels’ die elk een onderdeel van het ontwerpproces vertegenwoordigen met een daaraan gekoppelde AI-tool. Zo zijn er tegels voor bijvoorbeeld de omgevingsanalyse, voor demografisch onderzoek, voor het parametrisch ontwerp en voor het maken van impressies.
Elke ‘tegel’ opent een nieuwe AI-tool en de informatie die daarmee wordt gegenereerd, wordt vervolgens opgeslagen als een ‘artefact’. Het type informatie dat opgeslagen wordt verschilt; dat kan een stuk tekst zijn, een tabel, een tekening, een beeld of nog iets anders. De crux zit ‘m erin dat iedere andere AI-tool binnen GroosStudio vervolgens kennis heeft van de informatie in dit ‘artefact’.’ Wordt er ergens informatie toegevoegd, dan kunnen alle AI-tools daar dus op voortbouwen. Het goed prompten van AI-tools is complex en bewerkelijk, en wordt hiermee vergemakkelijkt.
Een belangrijke regel die Groosman alle AI-tools meegeeft, is dat het geen antwoorden geeft, en dus ook geen ontwerpoplossingen. Een eerdere versie van GroosStudio deed dat nog wel en dat beviel niet. Muamer legt uit dat je als architect zelf de keuzes wilt blijven maken, vanuit de diepgaande kennis die je hebt, en dat daar ook het plezier in het vak zit. AI is een hulpmiddel. Het moet wat betreft Muamer ook niet meer zijn dan dat.
Een van de doelen van GroosStudio is om de informatie rond projecten nog beter te structureren en te benutten. Dat bij het maken van een impressie bijvoorbeeld meteen rekening gehouden wordt met het beeldkwaliteitsplan en de omgeving waarin het project komt te staan. Het doel is niet om sneller te ontwerpen, benadrukt Muamer, maar om betere ontwerpen te maken – ontwerpen die nog steviger gefundeerd zijn op alle beschikbare data. Met al deze hulp van AI hoopt Muamer dat er uiteindelijk meer ruimte ontstaat voor het echte ontwerpwerk.
Met BPD heeft Groosman een pilot uitgevoerd waarin dit netwerk van AI-tools een eerste keer ingezet is. Die pilot betrof een onderzoek naar de invulling voor een locatie in Hyde Park in Hoofddorp. Rond die locatie was al allerlei onderzoek gedaan en dat is gevoed aan GroosStudio, legt Muamer in de podcast uit. Zo konden snel nieuwe scenario’s voor die locatie uitgewerkt worden.
Met de opkomst van AI wordt het vakmanschap van de architect misschien wel belangrijker dan ooit, denkt Muamer. De gegenereerde informatie moet je immers heel goed en precies kunnen beoordelen. Ook denkt hij dat de zachte kant van het vak, de samenwerking met alle betrokken partijen en mensen, nu nog belangrijker wordt.
Omdat AI het vak van architect niet alleen verandert, maar op sommige vlakken misschien ook wel bedreigt, pleit Muamer er in de podcast voor om binnen de branche echt het gesprek hierover met elkaar aan te gaan en kennis hierover met elkaar te delen. Is het houdbaar om als branche voor uren te factureren in plaats van producten, vraagt hij zich in de podcast hardop af.
Met ArchiTech Company, Tangram Architekten, Erasmus Universiteit en TU Delft doet Groosman binnen het platform
PLAIA
tenslotte ook onderzoek naar de integratie van AI in de architectenbranche. Hoe kan AI ingezet worden in architectonisch ontwerp zonder menselijke, sociale en culturele waarden uit het oog te verliezen?
GroosStudio is voor een belangrijk deel intern bij Groosman met Claude Code gebouwd door parametrisch ontwerper Pelle Leijten, daarbij op sommige onderdelen ondersteund door externe ontwikkelaars.
Deze podcast wordt mede mogelijk gemaakt door
AGC
. Halverwege deze podcast vertelt Anton Peters van AGC over de verschillende soorten geëmailleerd glas die AGC kan leveren.
Het beeld bij de podcast toont het ontwerp van Groosman voor de wijkvernieuwing Hoogveen in Den Haag.
Beschikbaarheid
Beluister je de podcast via Apple Podcasts? Laat ons daar in de comments dan weten wat je ervan vindt: dat helpt ons om daar beter gevonden te worden!
Is de podcast via jouw favoriete app daarvoor nog niet te beluisteren? Laat ons dan via redactie@architectenweb.nl weten welke app je gebruikt, dan proberen we ‘m ook daarop beschikbaar te maken.
Apple podcasts
Spotify
Buzzsprout
YouTube Music
Sponsors
Deze podcast is mede mogelijk gemaakt door:
Trefwoorden
groosstudio
groosman
Gerelateerde nieuwsberichten
Groosman heeft 'eigen' Coolse Poort in centrum Rotterdam gerenoveerd
29 april
Groosman presenteert ontwerp gezondheidscentrum in Mijdrecht
24 oktober 2025
Plan Spot belooft Lelystad bruisend centrumgebied
3 oktober 2025
Team met Groosman wint aanbesteding P+R Meijersplein in Rotterdam
1 april 2025
Groosman en Voids winnen selectie deelplan Beekhof in Stadsoevers Roosendaal
18 december 2024
Muamer Tabakovic associate partner bij Groosman architecten
4 september 2024
Nieuw interieur voor kantoor Groosman architecten
31 juli 2024
Groosman heeft 'eigen' Coolse Poort in centrum Rotterdam gerenoveerd
29 april
Groosman presenteert ontwerp gezondheidscentrum in Mijdrecht
24 oktober 2025
Plan Spot belooft Lelystad bruisend centrumgebied
3 oktober 2025
Team met Groosman wint aanbesteding P+R Meijersplein in Rotterdam
1 april 2025
Groosman en Voids winnen selectie deelplan Beekhof in Stadsoevers Roosendaal
18 december 2024
Muamer Tabakovic associate partner bij Groosman architecten
4 september 2024
Nieuw interieur voor kantoor Groosman architecten
31 juli 2024
Toon alles
Gerelateerde podcasts
Gesprek met Martijn Bakker over het ontwikkelen van Depot, Cix Theatre en Cix City in Merwede
2 juni
Gesprek met Esther Stam over het ontwerpen van bijzonder gelaagde interieurs
23 april
Gesprek met Mirjam Schmüll en Finn van Leeuwen over gezamenlijk organiseren en innoveren in Merwede
16 april
Gesprek met John Leerdam en David Brandwagt over het Nationaal Slavernijmuseum
31 maart
Gesprek met Koen van Velsen over het formuleren van een helder idee en het daaraan vast blijven houden
19 maart
Gesprek met Marco Broekman over Merwede en low-carbon urbanism
19 februari
Gesprek met Joost Ector over het ontwerpen van ontmoetingen
4 december 2025
Gesprek met Sanne van der Burgh en Boudewijn Thomas over het reduceren van materiaalgebonden CO2-uitstoot in gebouwen
23 oktober 2025
Gesprek met Ma Yansong over ontwerpen die emotie oproepen
11 juli 2025
Gesprek met Pi de Bruijn over zijn ontwerpen voor de Tweede Kamer toen en nu
11 juni 2025
Gesprek met Oresti Sarafopoulos over het ontwerpen van een kantoorgebouw met bijna geen installaties
24 april 2025
Gesprek met Job Floris over het ontwerpen van gelaagde architectuur
20 maart 2025
Gesprek met Daan Roggeveen over zijn werk in Nederland en in China
13 februari 2025
Gesprek met Tim Vermeend over bouwen met hout
16 januari 2025
Gesprek met Karin Dorrepaal en Saskia Oranje over het opschalen van duurzaam bouwen
13 december 2024
Gesprek met Dirk van Peijpe over Getijdenpark M4H, De Kaai en Hofbogenpark
21 november 2024
Gesprek met Erik Moederscheim over ruimte laten binnen strategische visies
13 september 2024
Gesprek met Paul van Bergen over de verduurzaming van gebouwen
18 juli 2024
Gesprek met Willemineke Hammer en Roemer Pierik over 50 jaar EGM architecten
20 juni 2024
Gesprek met Harro de Jong over het delen van echte landschappen
21 mei 2024
Gesprek met Felix Claus over hoe je je bij ieder project op één ding moet concentreren
18 april 2024
Gesprek met Tobias Verhoeven over duurzame stedelijke verdichting
15 maart 2024
Gesprek met Cécilia Gross over het nieuwe Olympisch zwembad in Parijs
16 februari 2024
Gesprek met Oana Bogdan en Jan Peter Wingender over de lage honoraria in België en de wankele cao in Nederland
1 februari 2024
Gesprek met Jeroen Zuidgeest over de Oostflank van Rotterdam
18 januari 2024
Gesprek met Robert Winkel over Sawa als model voor de toekomst
22 december 2023
Gesprek met Tess Broekmans over Oostenburg
8 december 2023
Gesprek met Lennaert van Capelleveen over data, parametrisch ontwerpen en AI
17 november 2023
Gesprek met Michiel Hofman over het vinden van de juiste balans binnen ontwerpen
17 augustus 2023
Gesprek met Britta en Diederik van Egmond over sociale luxe
7 juli 2023
Gesprek met Gijs en Joost Baks over de publieke dimensie van architectuur
1 juni 2023
Gesprek met Nanne de Ru over Construction Company
30 maart 2023
Gesprek met Ellen Schindler over het verder ontwikkelen van een architectenbureau
23 maart 2023
Gesprek met Jurriaan van Stigt over carbon-based design
2 maart 2023
Gesprek met Martijn Bakker over het ontwikkelen van Depot, Cix Theatre en Cix City in Merwede
2 juni
Gesprek met Esther Stam over het ontwerpen van bijzonder gelaagde interieurs
23 april
Gesprek met Mirjam Schmüll en Finn van Leeuwen over gezamenlijk organiseren en innoveren in Merwede
16 april
Gesprek met John Leerdam en David Brandwagt over het Nationaal Slavernijmuseum
31 maart
Gesprek met Koen van Velsen over het formuleren van een helder idee en het daaraan vast blijven houden
19 maart
Gesprek met Marco Broekman over Merwede en low-carbon urbanism
19 februari
Gesprek met Joost Ector over het ontwerpen van ontmoetingen
4 december 2025
Gesprek met Sanne van der Burgh en Boudewijn Thomas over het reduceren van materiaalgebonden CO2-uitstoot in gebouwen
23 oktober 2025
Gesprek met Ma Yansong over ontwerpen die emotie oproepen
11 juli 2025
Gesprek met Pi de Bruijn over zijn ontwerpen voor de Tweede Kamer toen en nu
11 juni 2025
Gesprek met Oresti Sarafopoulos over het ontwerpen van een kantoorgebouw met bijna geen installaties
24 april 2025
Gesprek met Job Floris over het ontwerpen van gelaagde architectuur
20 maart 2025
Gesprek met Daan Roggeveen over zijn werk in Nederland en in China
13 februari 2025
Gesprek met Tim Vermeend over bouwen met hout
16 januari 2025
Gesprek met Karin Dorrepaal en Saskia Oranje over het opschalen van duurzaam bouwen
13 december 2024
Gesprek met Dirk van Peijpe over Getijdenpark M4H, De Kaai en Hofbogenpark
21 november 2024
Gesprek met Erik Moederscheim over ruimte laten binnen strategische visies
13 september 2024
Gesprek met Paul van Bergen over de verduurzaming van gebouwen
18 juli 2024
Gesprek met Willemineke Hammer en Roemer Pierik over 50 jaar EGM architecten
20 juni 2024
Gesprek met Harro de Jong over het delen van echte landschappen
21 mei 2024
Gesprek met Felix Claus over hoe je je bij ieder project op één ding moet concentreren
18 april 2024
Gesprek met Tobias Verhoeven over duurzame stedelijke verdichting
15 maart 2024
Gesprek met Cécilia Gross over het nieuwe Olympisch zwembad in Parijs
16 februari 2024
Gesprek met Oana Bogdan en Jan Peter Wingender over de lage honoraria in België en de wankele cao in Nederland
1 februari 2024
Gesprek met Jeroen Zuidgeest over de Oostflank van Rotterdam
18 januari 2024
Gesprek met Robert Winkel over Sawa als model voor de toekomst
22 december 2023
Gesprek met Tess Broekmans over Oostenburg
8 december 2023
Gesprek met Lennaert van Capelleveen over data, parametrisch ontwerpen en AI
17 november 2023
Gesprek met Michiel Hofman over het vinden van de juiste balans binnen ontwerpen
17 augustus 2023
Gesprek met Britta en Diederik van Egmond over sociale luxe
7 juli 2023
Gesprek met Gijs en Joost Baks over de publieke dimensie van architectuur
1 juni 2023
Gesprek met Nanne de Ru over Construction Company
30 maart 2023
Gesprek met Ellen Schindler over het verder ontwikkelen van een architectenbureau
23 maart 2023
Gesprek met Jurriaan van Stigt over carbon-based design
2 maart 2023
Toon alles
Andere Podcasts
Gesprek met Denise Koeleveld over sociale hoogbouw
Â
Gesprek met Martijn Bakker over het ontwikkelen van Depot, Cix Theatre en Cix City in Merwede
Â
Gesprek met John van de Water over hoogbouw in China
Â
Gesprek met Martin Sobota over hoogbouw en carbon-based urbanism
Â
Gesprek met Esther Stam over het ontwerpen van bijzonder gelaagde interieurs
Â
Gesprek met Mirjam Schmüll en Finn van Leeuwen over gezamenlijk organiseren en innoveren in Merwede
Â
Gesprek met Mirjana Milanovic over hoogbouw in de Sluisbuurt
Â
Gesprek met John Leerdam en David Brandwagt over het Nationaal Slavernijmuseum
Â
Gesprek met Koen van Velsen over het formuleren van een helder idee en het daaraan vast blijven houden
Â
Gesprek met Marco Broekman over Merwede en low-carbon urbanism
Â
Gesprek met Nanne de Ru over het ontwerpen, ontwikkelen en bouwen van hoogbouw
Â
Gesprek met Florian Idenburg over diversiteit en gelaagdheid in hoogbouw
Â
Ga naar het podcast-overzicht
Mede mogelijk gemaakt door
Voor een optimale gebruikservaring plaatst Architectenweb functionele cookies. Wat de verschillende cookies precies doen leggen we uit in een
overzicht
. Cookies van social media kun je optioneel
aanzetten
.
Akkoord
Instellingen
Annuleren
OK
Sluiten
Doorgaan
Inloggen
Maak een gratis persoonlijk account aan
Feedback
Feedback
Wij horen graag jouw feedback. Laat je reactie achter en eventueel jouw e-mail adres.
Reactie
Verstuur