Gesprek met Koen van Velsen over het formuleren van een helder idee en het daaraan vast blijven houden

Vandaag, 11:25

Begin dit jaar maakte architect Koen van Velsen bekend dat hij na bijna vijftig jaar zijn architectenbureau nu afbouwt. In deze podcast blikken we terug op hoe hij het vak in rolde, hoe hij zijn ontwerpbenadering altijd is blijven aanscherpen, en gaan we in op enkele projecten uit heden en verleden.

https://www.buzzsprout.com/297197/episodes/18873474

Het was in zijn vroege twintiger jaren dat Koen van Velsen merkte dat, bij de architectenbureaus waar hij werkte, er aan het begin van het ontwerpproces altijd een helder idee geformuleerd werd over wat het moest worden, maar dat in de loop van het proces dat idee steeds uit het oog werd verloren. Toen hij op 25-jarige leeftijd voor zichzelf begon, nam hij zichzelf voor om dat anders aan te pakken en dat idee altijd centraal te blijven stellen.

In de podcast vertelt hij dat hij in de loop van de tijd daar steeds nieuwe inzichten aan bleef toevoegen. Zoals dat gebouwen heel zorgvuldig en precies gedetailleerd kunnen worden, maar dat ontwerpen richting het gebruik van de ruimtes juist een zekere openheid moeten houden. Of dat ontwerpen, door voortschrijdend inzicht bij de opdrachtgevers, steeds aangepast kunnen worden, maar dat die iteraties de ontwerpen dan altijd beter zouden moeten maken, niet slechter.

Een van de eerste ontwerpen van Koen betrof een discotheek in Hilversum. Toenmalig rijksbouwmeester Tjeerd Dijkstra hoorde daarvan, bezocht het en gaf hem vervolgens eerst de opdracht om een interieur te ontwerpen op een ministerie en liet hem daarna meedoen aan de selectie voor het ontwerp van het Leger- en Wapenmuseum in Delft. Die opdracht won hij nog voor hij op 31-jarige leeftijd aan de Academie van Bouwkunst in Amsterdam was afgestudeerd. De architectentitel had hij dus nog niet, maar voor Tjeerd Dijkstra was dat geen belemmering. Wat een andere tijd was dat!

Voor Koen begint een ontwerp natuurlijk bij een grondige analyse van het Programma van Eisen en de plek waar het moet komen, maar vooral ook met een goed gesprek met de opdrachtgever. Dat gesprek is voor hem uiteindelijk de kern. En in de huidige aanbestedingspraktijk is juist dat gesprek met veel mitsen en maren omgeven. Naast de niet altijd redelijke eisen die aan ontwerpers gesteld worden, beschouwt hij dat als grootste beperking van de huidige aanbestedingspraktijk.

Koen legt ook uit dat het voor hem normaal is dat architecten helemaal tot het eind bij projecten betrokken zijn, tot het moment dat de opdrachtgevers verhuizen. Zelf kan hij niet anders en heeft hij ook altijd dat soort opdrachten uitgezocht.

Een voorbeeld van wat die diepe betrokkenheid van Koen bij projecten oplevert, is de vormgeving van de kolommen op de perrons bij Station Breda. De ronde betonnen kolommen daar zijn omkleed met getande stalen platen die op de punten van de tanden tot twee meter hoogte zodanig opgeruwd zijn dat er glanzende randjes zijn ontstaan. In de podcast legt hij uit dat de getande beplating voorkomt dat er posters op de kolommen geplakt worden, maar dat de randjes van die beplating vervolgens weer snel beschadigen. De ‘voorbeschadiging’ van die randjes zorgt er nu voor dat de beplating lang mooi blijft. Op de perrons levert dit tegelijkertijd een detail op dat het ontwerp net weer een extra, menselijke laag geeft.

Links naar de besproken projecten:

Deze podcast wordt mede mogelijk gemaakt door AGC. Halverwege de podcast vertelt Anton Peters van AGC hoe kalkaanslag bij douchecabines en balustrades van balkons voor glascorrosie kan zorgen. Met Luxclear kan dit voorkomen worden.

De bij de podcast getoonde foto’s tonen het door Koen van Velsen ontworpen OV-terminal in Breda. De foto’s zijn gemaakt door architectuurfotograaf René de Wit.

Beschikbaarheid

Beluister je de podcast via Apple Podcasts? Laat ons daar in de comments dan weten wat je ervan vindt: dat helpt ons om daar beter gevonden te worden!

Is de podcast via jouw favoriete app daarvoor nog niet te beluisteren? Laat ons dan via redactie@architectenweb.nl weten welke app je gebruikt, dan proberen we ‘m ook daarop beschikbaar te maken.