Op Digibouw organiseert Architectenweb op woensdag 25 november een lunchevent rond parametrisch ontwerpen en op donderdag 26 november een lunchevent rond overkoepelende systemen die verschillende AI-tools met elkaar verbinden. Zijn jullie daar mee bezig of willen jullie daaraan beginnen, meld je dan aan!

Op 25 en 26 november 2026 brengt Digibouw ontwerp-, bouw-, en techniekprofessionals samen in Hal 2 van de Jaarbeurs. Met ruim zestig exposanten, zes theaters plus een hoofdpodium biedt het evenement volop ruimte om kennis te maken met nieuwe oplossingen, cases uit de praktijk, en ontmoetingen met digitale koplopers in de sector.

Op de website van Digibouw kan eenvoudig gefilterd worden op het programma dat gericht is op de Planfase, waar architecten en andere ontwerpers in werken. In dat kader zijn er onder meer gesprekken over de veranderende rol van architecten, kosten ramen, netbewust ontwerpen, en het verbinden van ontwerpdata met de uitvoering. Maar het programma reikt veel verder. Zo zijn er ook sessies over industriële woningbouw en woonfabrieken, slimme bouwlogistiek, digitale ecosystemen, datastandaarden en het gebruik van AI bij planning en besluitvorming.

Bij de lunchevents die Architectenweb op Digibouw organiseert tonen RoosRos Architecten en ArchiTech Company op woensdag 25 november de laatste ontwikkelingen als het om parametrisch ontwerpen gaat; hoe het opdrachtgevers meer inzicht geeft, welke besparingen in installaties en materialen het kan opleveren, hoe het méér ontwerpvrijheid geeft, en hoe AI helpt om eenvoudiger betere scripts te ontwikkelen.

Op donderdag 26 november tonen Kraaijvanger en Groosman hoe de door hen ontwikkelde overkoepelende systemen die AI-tools met elkaar verbinden eruit zien. In die systemen, Kaai en GroosStudio geheten, worden AI-tools via centrale projectdatabases met elkaar verbonden. Het stelt hen in staat AI veel dieper mee te laten denken over ontwerpen.

Aansluitend op het lunchevent op donderdag gaan LEVS architecten, RUPA en KuiperCompagnons op het hoofdpodium in op de kansen die AI wat hen betreft biedt voor architecten.

In samenwerking met Digibouw stelt Architectenweb 100 gratis kaarten voor Digibouw ter waarde van 59,95 euro ter beschikking aan architecten en andere ontwerpers. Wil je erbij zijn? Meld je dan hieronder aan!

Volgende stappen in parametrisch ontwerpen

De complexiteit van de huidige ontwerpopgaven vraagt dat vanaf de start zoveel mogelijk data in het ontwerpproces meegenomen worden. Parametrisch ontwerpen maakt het mogelijk om met die data ontwerpen verregaand te optimaliseren. De bezonning van iedere gevel is anders en met parametrisch ontwerpen kan het ontwerp van de gevel daar nauwkeurig op afgestemd worden – alleen dat al vermindert de opwarming van het interieur, wat erg scheelt in de noodzakelijke installaties, wat op zijn beurt weer diep in het ontwerp doorwerkt…

In stedenbouwkundige ontwerpen kunnen geluid, wind, uitzicht, bezonning, groen, water, loopafstanden, planschade, opbrengsten, en dergelijke meegenomen worden. Met algoritmes, die met hulp van AI steeds beter worden, kunnen ontwerpen voor nieuwe buurten verregaand geoptimaliseerd worden. De data die onder de ontwerpen ligt zorgt bovendien voor vertrouwen bij de betrokkenen, waaronder gemeenten en omwonenden.

Een drempel bij parametrisch ontwerpen was altijd dat het maken van de scripts en algoritmes kon aanvoelen als het leren van een nieuwe taal. Dankzij AI is het de afgelopen jaren echter een stuk eenvoudiger geworden om scripts en algoritmes te maken en die vervolgens steeds te verbeteren. Steeds meer bureaus weten parametrisch ontwerpen daarom breed uit te rollen binnen hun organisatie.

RoosRos Architecten gebruikt parametrisch ontwerpen om gevels van schoolgebouwen mee te optimaliseren. Daarmee kunnen die gebouwen bijvoorbeeld toe met kleinere installaties. Voor parametrisch ontwerpen ziet het bureau echter veel meer mogelijkheden. Zo leent het zich ook goed om vroeg in het proces met opdrachtgevers de haalbaarheid van plannen te toetsen.

ArchiTech Company hanteert een ontwerpmethode waarin parametrisch ontwerpen centraal staat. Het bureau werkt aan onderwijsgebouwen, kantoorgebouwen en allerhande overheidsgebouwen, en heeft de schaal van de projecten waaraan het werkt in de afgelopen jaren zien groeien. Door parametrisch ontwerpen weet ArchiTech Company gebouwen te ontwerpen die significant minder materiaal gebruiken, tot een derde kleinere klimaatinstallaties hebben, terwijl tegelijkertijd een derde meer daglicht binnenvalt, wat weer scheelt in de verlichting…

Volgens ArchiTech Company zorgt het werken met al die parameters er niet voor dat de creativiteit uit het ontwerpproces verdwijnt. Alle tools waarmee gewerkt wordt, moeten namelijk gericht worden. Dat vraagt van de ontwerper heel bewust geformuleerde opdrachten. Daarbij bieden deze tools wat ArchiTech Company betreft juist een nieuwe ontwerpvrijheid door de gelaagdheid die bijvoorbeeld in het gevelontwerp gelegd kan worden.

“Digitaal geprogrammeerd ontwerpen verandert het vak van architect razendsnel. Bij ArchiTech Company zien we hoe die verschuiving niet alleen leidt tot efficiëntere gebouwen, maar ook eerder tot natuurlijke vormen”, stelt Lennaert van Capelleveen van het bureau. “Ook al werken we nu heel systematisch en datagestuurd, het ontwerpproces is veel creatiever geworden. Want je werkt ontwerpen verder door, en daarbij wordt je als architect nog meer uitgedaagd om na te denken over waarom je iets tekent. Wat is de volgordelijkheid, wat is de meerwaarde en wat betekent het in detail?”

Vooraf, vanaf 11:15u, is er voor architecten een inloop in de lounge
Aansluitend, vanaf 12:45u, wordt aan architecten in de lounge een lunch aangeboden

Naar overkoepelende systemen die AI-tools onderling met elkaar verbinden (Engels)

Bij de ontwikkeling van ontwerpen zetten architectenbureaus allerlei verschillende AI-tools in. Het probleem is dat deze AI-tools als het ware in eigen silo’s opereren, terwijl veel kennis en informatie elders al wel beschikbaar is. Met overkoepelende systemen wordt de bij andere projecten opgebouwde kennis, en alle informatie over de opgave en zijn omgeving, wél meegenomen, net als de door de andere AI-tools gegenereerde informatie.

Kraaijvanger bouwt samen met andere architectenbureaus momenteel aan KAAI, waarmee alle kennis en informatie rond projecten georganiseerd wordt, en vanuit ontwerpsoftware als Revit, Rhino, Sketchup, Vectorworks en dergelijke via een chatinterface steeds dat grote ‘projectbrein’ geraadpleegd kan worden, net als interne of externe AI-tools. Het is een integraal framework dat gebouwd is op AX (AI Transformation en Agent Experience).

Groosman lanceert op Digibouw het zelfgebouwde GroosStudio, dat continu doorontwikkeld wordt, en waarmee eveneens alle kennis en informatie rond projecten georganiseerd wordt. De verschillende stappen in het ontwerpproces worden in GroosStudio weergegeven als afzonderlijke ‘tegels’, die toegang geven tot de daarbij horende AI-tools. Groosman werkt nagenoeg al zijn ontwerpen volledig uit. Die technische kennis kan vanaf de eerste schets in het ontwerpproces worden meegenomen.

De Nederlandse woningbouwopgave vraagt om meer woningen op complexere locaties, en om meer zekerheid over wat daar daadwerkelijk haalbaar is. Met GroosStudio kan Groosman nu vroeger in het ontwerpproces met een grotere nauwkeurigheid ontwerpen.

Vooraf, vanaf 11:15u, is er voor architecten een inloop in de lounge
Aansluitend, vanaf 12:45u, wordt aan architecten in de lounge een lunch aangeboden