Oude situatie

3d met tuin

Begane grond

Doorsnede

Zijaanzicht vanuit brandgang

Zijaanzicht vanuit tuin

Achteraanzicht

Historisch beeld Frisiawoningen

Nieuwe woonkeuken verbindt woning met tuin

14 november 2022, 9:00

Architectenbureau Lab-S kreeg de opdracht een uitbreiding voor een bijzondere, monumentale rijwoning in Amersfoort te ontwerpen. De bewoners wilden een woonkeuken en meer contact met de achtertuin. De houten schuur moest als onderdeel van de architectuur worden meegenomen in het plan.

Aan de voet van het Bergkwartier in Amersfoort liggen de zogeheten Frisiawoningen, een bijzonder woningbouwproject uit 1921. De huizen zijn oorspronkelijk als huurwoningen gebouwd voor ‘den ontwikkelde en beschaafde middenklasse’ door woningcorporatie Frisia. De architectuur kenmerkt zich door een romantische uitstraling, vertelt architectenbureau Lab-S.

Het bureau beschrijft het ontwerp van de toenmalige architect A.H. van Wamelen als een mix van de Amsterdamse School en de Engelse Arts and Crafts-stijl. Met gewelfde, veelal riet gedekte daken, zware schoorsteenkanalen, en rustieke details in bijvoorbeeld goten en raampartijen doet het geheel ‘knus’ aan. Dat geldt ook voor de binnenkant van de woningen, die breed en ondiep zijn opgezet, veel kamers herbergen en bijna de sfeer van Engelse cottages oproepen.

Gewild monument
“Inmiddels zijn de woningen beschermd als rijksmonument, maar bij de oplevering waren er veel bouwkundige problemen en hoge onderhoudskosten”, vertelt Lab-S. “Daardoor werden de woningen snel verkocht aan particulieren. Tegenwoordig zijn de woningen in goede staat en zijn ze vanwege hun bijzondere uitstraling en fraaie ligging erg gewild.”

Lab-S werd door een particuliere opdrachtgever gevraagd om het ontwerp te maken voor een uitbreiding aan de achterzijde van zo’n monumentale rijwoning. De bewoners wensten daarbij een ruime woonkeuken en een plek van waaruit ze meer contact zouden hebben met de achtertuin.

Woonkeuken vebindt
Vanuit monumentenzorg golden regels voor een dergelijke uitbreiding. Eén daarvan was dat de uitbouw niet breder dan de helft van de achtergevel mocht zijn. Een ander belangrijk aandachtspunt was dat de oorspronkelijke houten tuinschuur in het plan betrokken moest worden, aangezien deze schuurtjes een wezenlijk onderdeel vormen van de architectuur.

In zijn ontwerp heeft Lab-S de opvallende vorm van het schuurtje als uitgangspunt genomen en de nieuwe keuken tussen schuur en woning geplaatst. Het open karakter en het materiaalgebruik zorgen voor een sterke relatie tussen de keuken en de tuin; dat de oorspronkelijke achtergevel zoveel mogelijk is behouden en onderdeel gemaakt van het keukeninterieur versterkt die relatie.

De grote glashoek met openslaande deuren grenst direct aan het terras. Verder heeft het architectenbureau voor diverse andere kleine doorkijkjes gezorgd.

Materiaal en detaillering
Lab-S heeft met zorg gewerkt aan de detaillering, zowel bij de bouwkundige details als in de uitwerking van het interieur. De keuken is uitgevoerd in bamboe met ingefreesde grepen. Voor de afwerking van de buitenzijde koos het bureau als hoofdmateriaal hout, dat in twee tinten is toegepast. De naturelle kleur weerspiegelt het voormalige schuurtje en het zwarte hout omkleedt als het ware het schuurtje en de woonkeuken.

Aan de kopse zijde van de aanbouw zijn houten vouwluiken geplaatst, die kunnen worden gesloten als er teveel zonlicht binnenvalt. Een deur die in de gevel onder het overstek is weggewerkt fungeert als ‘achterom’.

De dakpannen van het oorspronkelijke schuurtje zijn hergebruikt, inclusief de in cement gelegde nokvorsten. Op het platte dak is sedum aangebracht, wat bijdraagt aan een aangenaam binnenklimaat.

Trefwoorden

woninguitbreiding woonkeuken amersfoort frisiawoningen lab-s rijksmonument

1	Architecten zien dat opdrachtgevers door opkomst van AI meer van hen verwachten donderdag, 15 oktober
2	Omgevingsvergunning verleend voor verticale buurt MARK in Leidsche Rijn Centrum donderdag, 15 oktober
3	Diederendirrix presenteert definitief ontwerp renovatie Stadsschouwburg Nijmegen woensdag, 14 oktober
4	Groen licht voor renovatie van Museum Boijmans Van Beuningen donderdag, 15 oktober
5	Rapport: bij optoppen moet je denken vanuit de doorsnede woensdag, 14 oktober

Gerelateerde nieuwsberichten

Ingetogen woning als rustpunt aan de bosrand

29 november 2022

Woninguitbreiding met contrast en harmonie

28 november 2016

Lab-S verbouwt jaren 30-villa in relatie met natuur

13 januari 2025

Kevin Veenhuizen Architects voorziet woonhuis van zigzaggende uitbreiding

20 januari 2022

Villa als modernistische uitbreiding van een historisch pachtershuis

25 november 2021

Architect verbouwt eigen woning als continu werk in uitvoering

16 augustus 2023

Uitbreiding met zitkuil voor Haagse woning

11 november 2021

Spoorwachterswoning in Utrecht uitgebreid met houten aanbouw

25 juni 2020

Woninguitbreiding onder een vlinderdak

28 oktober 2019

Nieuwe Architecten schept leefruimte op het dak

22 februari 2018

Uitbreiding geeft rijtjeswoning ruimte en kleur

15 oktober 2024

Koekoek brengt sfeer en daglicht in Amsterdamse benedenwoning

10 december 2018

Derde editie Stadsbouwprijs Amersfoort van start

3 mei 2024

Eigentijdse uitbreiding voor boerderijwoning

18 maart 2016

Winnaars Stadsbouwprijs Amersfoort 2024 bekend

21 oktober 2024

Een kantoorgevel die golft en spiegelt

5 december 2022

Toon alles

Andere nieuwsberichten

Nieuwe gemeentehuis van Buren officieel geopend

Gisteren, 14:41

In het Gelderse Maurik is onlangs het nieuwe gemeentehuis van Buren geopend. Het gebouw is door cepezed ontworpen als een licht en open houten paviljoen in het park.

Eerste fase herontwikkeling Antwerpse Slachthuissite tot woongebied afgerond

Gisteren, 11:57

Op het terrein ten noordoosten van het stadscentrum komen zo’n tweeduizend woningen in een groene en autoluwe omgeving. Sweco, PosadMaxwan en LOLA Landscape Architects realiseren in opdracht van AG Vespa vier hectare openbare ruimte.

Eerste graphic novel van architect Pero Puljiz ziet het daglicht

Gisteren, 10:09

De publicatie Evening Drawings van de voormalige partner van de Architekten Cie. bevat meer dan 100 zwartwittekeningen, alsmede korte notities.

Genomineerden Lieven de Key Penning 2026 bekend

19 oktober, 11:59

Vanaf dinsdag tot en met zondag 22 november kan het publiek stemmen op zijn favoriet voor de Haarlemse architectuurprijs. Uiteraard wijst ook de vakjury een winnaar aan.

Eerste Optopr.-woning geplaatst op Rotterdams woongebouw

Gisteren, 13:50

In drie dagen tijd worden op een gebouw aan de Noordschans in de wijk Tussendijken zeven complete woningen geplaatst.

Minister Karremans bezweert gepauzeerde projecten later weer te hervatten

16 oktober, 5:30

Van uitstel komt volgens de minister geen afstel: "De opgave die er lag voor die projecten is niet weg. Die zal op een gegeven moment weer worden opgepakt."

Tien bedrijven moeten plaatsmaken voor F-35's op Lelystad Airport

16 oktober, 4:30

Vier boerderijen en zes andere bedrijven moeten plaatsmaken voor de uitbreiding van Lelystad Airport, die nodig is om daar F-35-gevechtsvliegtuigen te kunnen stationeren.

Gemeenten en bedrijven: nog meer geld nodig voor infrastructuur

16 oktober, 4:00

De keuzes die het kabinet maakt om de infrastructuur in Nederland weer op orde te krijgen zijn een belangrijke eerste stap, "maar extra geld blijft nodig". Dat stellen onder andere gemeenten, provincies, vervoerregio's en het bedrijfsleven.

Met 18 miljard wil kabinet vooral bestaande infrastructuur weer op orde brengen

16 oktober, 3:00

Om de basis van de infrastructuur weer op orde te krijgen, steekt het kabinet 18 miljard euro extra in onderhoud en vernieuwing van wegen, bruggen, spoor en waterwerken.

Een derde aangevraagde stroom komt van datacenters

15 oktober, 5:30

Bijna een derde van het aangevraagd vermogen op de wachtlijst voor stroomaansluitingen komt van datacenters. Dat hebben netbeheerders aan Nieuwsuur laten weten.

Ga naar het nieuws-archief