Copyright: scagliolabrakkee
Copyright: scagliolabrakkee
Copyright: scagliolabrakkee
Copyright: scagliolabrakkee
Copyright: Soeters Van Eldonk architecten
Copyright: Soeters Van Eldonk architecten
Copyright: Soeters Van Eldonk architecten
Copyright: Soeters Van Eldonk architecten
Copyright: scagliolabrakkee
Copyright: scagliolabrakkee
Copyright: scagliolabrakkee
Copyright: scagliolabrakkee
Copyright: scagliolabrakkee
Copyright: scagliolabrakkee
Copyright: scagliolabrakkee
Copyright: scagliolabrakkee
Copyright: Soeters Van Eldonk architecten
Copyright: Soeters Van Eldonk architecten
Copyright: Soeters Van Eldonk architecten
Copyright: Soeters Van Eldonk architecten
Copyright: scagliolabrakkee
Copyright: scagliolabrakkee
Copyright: scagliolabrakkee
Copyright: scagliolabrakkee

Sjoerd Soeters: gevel moet herkenning oproepen

6 december 2013, 10:32
Volgens Sjoerd Soeters moet een gevel een dialoog aangaan met de mensen op straat. Een abstracte gevel is in dat opzicht ‘ondoenlijk, misdadig zelfs’, aldus de architect en stedenbouwkundige. “Een gevel moet een gevoel van herkenning oproepen.”

Tekst Kirsten Hannema

Het balkon aan de trouwzaal van zijn Zaanse stadhuis wordt opgesierd door walvissen uit het Zaanse wapen, die elkaar kussen of met de staart een high five geven. En bovenin de klokgevel zie je twee met elkaar vervlochten ‘trouwringen’, waartussen een spermatozoïde naar beneden zwemt. Architect Sjoerd Soeters houdt van gevels met ‘een grapje’. Maar het ontwerpen van façades is voor hem een serieuze zaak.

“In de meeste moderne architectuur is de gevel het laatste dat ontworpen wordt. Denk aan het Corbusiaanse huis. Daarin draait alles om de maximale verbintenis tussen het interieur en het landschap, met open plattegronden, constructies van kolommen en vloeren die soms letterlijk naar buiten steken. In formeel opzicht is er geen sprake van een gevel.”

“Wij benaderen architectuur vanuit de stedenbouw. We scheppen openbare ruimte tussen gebouwen. De functie van de gevel is het begrenzen van die ruimte. En het bieden van enige beschutting aan de mensen die binnen wonen en werken – een huis is immers geen showroom.”

Oostpoort
In Amsterdam heeft Soeters op die manier een nieuwe woonbuurt ontworpen, rond de Oostergasfabriek. Het wijkje Oostpoort bestaat uit vrij smalle winkelstraten en een reeks pleinen, gedefinieerd door de omringende gebouwen.

Meest in het oog springend zijn de trommelvormige gevels, gemaakt van gele bakstenen, met halfronde ramen en bolle balkons - een golvende beweging van kleine en grotere cirkels die passanten door de trechtervormige ruimte begeleidt.

Hoe ontwerp je een goede gevel? “Het belangrijkste is dat de gevel een dialoog aangaat met de mensen in de straat. Ik vind het ondoenlijk – misdadig zelfs – om een abstracte façade te maken, een gebouw dat zegt: ik ben er, maar je weet niet wát ik ben. Het moet een gevoel van herkenning oproepen.”

Zaanstad
In Zaanstad kwam Soeters op het idee om, net als in het karakteristieke volksbuurtje de Domineestuin, het stadhuis op te bouwen rond een middenpad met aan weerszijden Zaanse huizen. Naar de straat toe hebben ze een formeel front - een rijkelijk gedecoreerde ‘valse’ gevel, de zijgevels zijn ‘wat rommeliger’.

Destijds imiteerden Zaankanters de Lodewijk XV-stijl, Soeters haalde inspiratie uit het werk van zijn favoriete architecten: Louis Kahn, I.M. Pei, Adolfo Natalini, Rafael Moneo, Aldo Rossi , Renzo Piano, Herzog en De Meuron. “Die methode – je beroepen op een vormentaal van buiten en deze in je eigen geknutsel verwerken – dát verbeeldt voor mij de Zaanse mentaliteit. Daarvoor hoef je niet te weten wie Kahn is.”

Gevels vormgeven is meer dan een beetje schetsen. Het is een zoektocht naar precies de goede kleuren en de ideale proporties. “Neem de Moneo-gevel. Waar we potdekselen hebben we een tien millimeter dik latje tussen de planken aangebracht, voor extra dieptewerking. En om de schaalsprong van Zaans huisje naar stadhuis te maken, hebben we de planken extra breed uitgevoerd.”

Dat het stadhuis, anders dan de Zaanse huisjes, met vezelcementplaten is bekleed, is volgens Soeters niet erg. Het gaat om het beeld. “We wilden aanvankelijk hout, maar het onderhoud bleek onbetaalbaar. Dit zijn goedkope gevels, en ze zien er nog steeds prima uit.”

Haverleij
Voor het kasteel dat Soeters bouwde in de door hemzelf ontworpen Vinex-wijk Haverleij bij Den Bosch, wilde hij gemetselde gevels die de suggestie wekken dat ze al driehonderd jaar oud zijn. Er zijn resten natuursteen tussen de bakstenen verwerkt, drukboogjes en de vereiste ventilatieroosters zitten verstopt achter nokjes. “De hoop is dat er nu mos op gaat groeien, of een varentje.”

Op de vraag of dit geen oneigenlijk gebruik is van moderne technieken, heeft de architect een duidelijk antwoord. “De techniek staat in dienst van de menselijke geest, van wat ik op sociaal gebied wil bewerkstelligen. Het is slechts een middel.”

Trefwoorden

gevel sjoerd soeters

Andere nieuwsberichten

Verborgen stadsvilla van Atelier van Wengerden

Gisteren, 16:52

Architectuurhistoricus Charles Jencks (80) overleden

Gisteren, 14:00

AM ontwikkelt nieuw kantoorpand naast Station Eindhoven

Gisteren, 11:48

OZ presenteert hoogbouwcomplex in de Binckhorst

Gisteren, 10:49

Boek: Atlas of emerging practices

Gisteren, 14:41

'Prijs energielabel A geschat op 22.000 euro'

Gisteren, 09:36

Centrale bank grijpt in op woningmarkt

Gisteren, 09:00

Nederlandse steden trekken internationaal nieuwe inwoners

14 oktober, 5:00

Opnieuw hoofdrolspeler weg bij verbouwing Binnenhof

14 oktober, 9:27

Eigenzinnige zelfbouwwoning in Delftse Coendersbuurt

11 oktober, 2:39
Reynaers B.V.
ODS Jansen
Hagemeister GmbH & Co. KG
ALUCOBOND®
Caparol
Tarkett BV
Kawneer (voorheen Alcoa)
Verosol Nederland B.V.
Pittsburgh Corning Nederland B.V. (FOAMGLAS)
OCS | Office Cabling Systems
Forster
Balink Glas & Aluminium BV
HMB profit locks & tools
Performance in Lighting
Sempergreen
EeStairs | trappen en balustrades
Aluprof Nederland BV
Intal BV
QbiQ Wall Systems
Forbo Flooring
AGC Nederland Holding B.V.
Eternit
KONE Liften en Roltrappen en Deursystemen
Sto Isoned bv
Triflex bv
Gorter Luiken B.V.
Foreco Dalfsen
Wienerberger B.V.
AluK Aluminium b.v.
3M NEDERLAND BV
Zoontjens
Duco Ventilation & Sun Control
ROCKWOOL B.V.
Van Bruchem Staircases
Rockfon (ROCKWOOL B.V.)
Gira Nederlands B.V.
Rockpanel
GEZE Benelux  B.V.
Renson
Metaglas B.V.
VELUX Nederland B.V.
Jung | Hateha B.V.
Sika Nederland B.V.
Saint-Gobain Building Glass Nederland
Faay Vianen B.V.
objectflor
Boon Edam Nederland B.V.
Forbo Eurocol Nederland B.V.
EQUITONE gevelpanelen
Plastica
Holonite B.V.
Bolidt Kunststoftoepassing B.V.
OWA Benelux BV
Serge Ferrari
Tata Steel's Colorcoat®
Mobelli Soft Seating
Annuleren
OK
Sluiten
Doorgaan
Inloggen
Maak een gratis persoonlijk account aan
Bekijk ook eens de vernieuwde website van ons zusterbedrijf Archello
Ga naar Archello
Nee, bedankt