Abonneer je nu op onze nieuwsbrieven!

Abonneren

Nee, bedankt

Ja, denk met me mee rond de
materialisering van mijn project

Oude mozaïeken zijn hergebruikt

Historische foto

Woonruimte in een voormalig kerkgebouw met optopping

20 maart 2024, 15:07

De voormalige Fonteinkerk in Voorburg is een groot, markant gebouw uit de wederopbouwperiode, met twee opvallende betonnen torens en een glazen voorgevel. In 2014 raakte het als kerkgebouw buiten gebruik. Naar ontwerp van HP Architecten is de kerk getransformeerd tot woongebouw door middel van drie lagen in het gebouw en een optopping van nog eens drie lagen.

In december 1952 begon de gereformeerde kerkenraad een grote financiële actie voor de bouw van een kerk in de wijk West in Voorburg. Architect Gerard Willem van Essen maakte het ontwerp voor een opvallend kerkgebouw, dat werd gerealiseerd aan de Fonteynenburghlaan en in 1958 in gebruik werd genomen.

Karakteristiek monument
De Fonteinkerk bestaat oorspronkelijk uit een hoofdgebouw en een laag bijgebouw. Karakteristiek zijn de twee betonnen pylonen – met in één van die torens een luidklok – aan de voorzijde van het gebouw en de glazen voorgevel. De andere gevels bestaan uit ruw bakstenen metselwerk.

Als gevolg van de krimpende geloofsgemeenschap verloor het gebouw in 2014 zijn functie en besloot de Protestantse Gemeente Voorburg het gebouw te verkopen. Projectontwikkelaars AIVM en Wibaut kochten het kerkgebouw – inmiddels een gemeentelijk monument – met de bedoeling er woningen in te realiseren.

Extra lagen
Naar ontwerp van HP Architecten is de voormalige kerk getransformeerd naar woongebouw met negentien appartementen. Daarvan bevinden zich acht appartementen in het oorspronkelijke gebouw en zijn elf woningen in een optopping ondergebracht. Aan de buitenzijde lijken de extra verdiepingen direct op het bestaande gebouw geplaatst; in werkelijkheid is aan de binnenzijde een geheel nieuwe constructie toegevoegd, die de nieuwbouw draagt.

De rigoureuze beslissing om het woningprogramma deels op het bestaande gebouw te plaatsen ontstond na een uitgebreide zoektocht, vertelt HP Architecten. Aanvankelijk voorzag het plan in appartementen in de kerk en een vergelijkbaar aantal woningen in naastgelegen nieuwbouw. Dit programma bleek in combinatie met de gevraagde hoeveelheid parkeerplaatsen nauwelijks op het terrein oplosbaar.

In een participatietraject met omwonenden, en in nauw overleg met partijen als de gemeente Leidschendam-Voorburg, opdrachtgever en monumentencommissie, ontstond het idee voor de optopping. Met deze oplossing kon het terrein rond het gebouw zijn parkachtige opzet behouden, het parkeren op soepele wijze naast het gebouw orden opgelost en konden de volwassen bomen alle gespaard blijven.

Contrast
In de baksteenwanden zijn sleuven gezaagd om de woningen van voldoende daglicht te voorzien. Verder is in het ontwerp bewust gekozen om de stijl van de nieuwbouw een eigen karakter te geven ten opzichte van het bestaande gebouw.

In kleur en toon sluit de drielaagse optopping aan bij het baksteen en beton van de voormalige kerk; in materiaal en textuur biedt de nieuwbouw juist een contrast, leggen de architecten uit. De aluminium gevelpanelen en geanodiseerde kozijnen spelen een gedurende de dag veranderlijk spel met het licht. Dit wordt nog eens versterkt door de kleine hoekverdraaiing in de gevelpanelen en de penanten.

In de woningplattegronden komen de niet-haakse samenkomst van de buitengevels het voelbaarst terug in de woonkamers, vertellen de architecten. De woonkamers zijn steeds gepositioneerd op de hoeken, met uitzicht over Voorburg en Den Haag. Wie op de bovenste verdiepingen over de Vliet kijkt, kan aan de horizon de skyline van Rotterdam zien.

Trefwoorden

optopping herbestemming kerken appartementengebouw gerard willem van essen hp architecten voorburg woningbouw kerkgebouw religieus erfgoed herbestemming transformatie

1	In beeld: Folly Art Norg 2026 woensdag, 19 augustus
2	Amsterdam start nieuwe tender voor woongebouw in Beatrixpark woensdag, 19 augustus
3	Architectenbureaus presenteren schetsontwerp Hart van Zuid in Wijchen maandag, 24 augustus
4	De Playlist: Bert Dirrix en zijn vrouw stellen hun huis open voor concerten donderdag, 20 augustus
5	Merle Ebskamp nieuwe directeur van architectuurcentrum Aorta vrijdag, 21 augustus

Gerelateerde nieuwsberichten

Ontwerp van HP architecten heelt de hoek van de Bossche Markt

12 augustus 2024

Bossche School-kerk Heelsum wordt onderkomen van woongemeenschap

23 november 2023

Archipelontwerpers plaatst woonblok in een witte aureool

31 augustus 2023

Co-living in een voormalige kerk

31 mei 2022

Dura Vermeer gestart met eigen ‘optopconcept’

3 september 2024

Praktische handreiking optoppen beschikbaar

4 juni 2024

Woningen in getransformeerde Baumannkerk in gebruik genomen

31 augustus 2022

Autonome woonkubussen in voormalige kerk

23 mei 2017

Energielab van TU Delft getransformeerd door HP Architecten

8 maart 2023

Zeeland en bisdom Breda zoeken naar maatwerk bij herbestemming kerken

6 februari

Herontwikkeling Gasthuiskwartier Den Bosch nadert derde fase

13 april 2021

Ana Rocha en HP Architecten ontwerpen herbestemming bankgebouw

7 januari 2020

Museum Rotterdam ontvangt sleutels van Citykerk Het Steiger

21 mei

Powerhouse Company transformeert wederopbouwkerk naar Muziekwerf

19 juli 2023

Nieuw dorpshuis Son en Breugel ondergebracht in voormalige kerk

17 januari 2023

Citystore Arnhem opent in Eusebiuskerk

12 december 2022

Vleermuis lijdt onder sluiting en herbestemming kerken

27 oktober 2022

Hedwig Heinsman toont 3D-geprinte optoppingen tijdens Architectuurbiënnale Venetië

13 mei 2025

Platform31: 170.000 extra woonruimten binnen corporatiewoningen mogelijk

10 december 2024

Sculptuur van Studio Job vormt gevel voor Kunstkerk

4 oktober 2022

DP6 ontwerpt 23 appartementen in Bossche School-kerk Malden

30 september 2022

Plannen voor woningen in Thomaskerk van Duintjer

4 februari 2021

Drie teams werken visie grote stadskerken uit tot schetsontwerp

18 juni 2021

SO-IL transformeert voormalige kerk tot Harlem Artist Studio

13 april 2021

Sporten in een kerkgebouw

29 oktober 2020

Toon alles

Andere nieuwsberichten

Vlaams Architectuurinstituut duikt wereld van de bacteriën in

Vandaag, 14:52

Vanaf 30 september presenteert het Vlaams Architectuurinstituut de tentoonstelling We The Bacteria. In en rond DeSingel in Antwerpen toont het VAi de fascinerende wereld van de micro-organismen, onder meer in relatie tot architectuur.

CRa: geef ruimtelijke kwaliteit opnieuw sleutelrol in rijksbeleid

Vandaag, 11:36

Volgens het College van Rijksadviseurs (CRa) moet ruimtelijke kwaliteit opnieuw een prominente rol gaan spelen in het rijksbeleid. Het CRa pleit er in een dinsdag uitgebracht advies onder meer voor om een eigentijds architectuurbeleid te ontwikkelen.

De winkel verbouwen

Vandaag, 09:00

Deze zomer had architect Alexander Pols eindelijk tijd om de nieuwe website van zijn bureau te vullen. Ter inspiratie scrolde hij eindeloos door websites van bekende en minder bekende architectenbureaus.

Architectenbureaus presenteren schetsontwerp Hart van Zuid in Wijchen

Gisteren, 15:21

Het verouderde winkelcentrum wordt gerenoveerd en uitgebreid met woningen, een aantal flankerende gebouwen met onder meer een school en wijkcentrum maakt plaats voor nieuwbouw.