Abonneer je nu op onze nieuwsbrieven!

Abonneren

Nee, bedankt

Ja, denk met me mee rond de
materialisering van mijn project

Oude mozaïeken zijn hergebruikt

Historische foto

Woonruimte in een voormalig kerkgebouw met optopping

20 maart 2024, 15:07

De voormalige Fonteinkerk in Voorburg is een groot, markant gebouw uit de wederopbouwperiode, met twee opvallende betonnen torens en een glazen voorgevel. In 2014 raakte het als kerkgebouw buiten gebruik. Naar ontwerp van HP Architecten is de kerk getransformeerd tot woongebouw door middel van drie lagen in het gebouw en een optopping van nog eens drie lagen.

In december 1952 begon de gereformeerde kerkenraad een grote financiële actie voor de bouw van een kerk in de wijk West in Voorburg. Architect Gerard Willem van Essen maakte het ontwerp voor een opvallend kerkgebouw, dat werd gerealiseerd aan de Fonteynenburghlaan en in 1958 in gebruik werd genomen.

Karakteristiek monument
De Fonteinkerk bestaat oorspronkelijk uit een hoofdgebouw en een laag bijgebouw. Karakteristiek zijn de twee betonnen pylonen – met in één van die torens een luidklok – aan de voorzijde van het gebouw en de glazen voorgevel. De andere gevels bestaan uit ruw bakstenen metselwerk.

Als gevolg van de krimpende geloofsgemeenschap verloor het gebouw in 2014 zijn functie en besloot de Protestantse Gemeente Voorburg het gebouw te verkopen. Projectontwikkelaars AIVM en Wibaut kochten het kerkgebouw – inmiddels een gemeentelijk monument – met de bedoeling er woningen in te realiseren.

Extra lagen
Naar ontwerp van HP Architecten is de voormalige kerk getransformeerd naar woongebouw met negentien appartementen. Daarvan bevinden zich acht appartementen in het oorspronkelijke gebouw en zijn elf woningen in een optopping ondergebracht. Aan de buitenzijde lijken de extra verdiepingen direct op het bestaande gebouw geplaatst; in werkelijkheid is aan de binnenzijde een geheel nieuwe constructie toegevoegd, die de nieuwbouw draagt.

De rigoureuze beslissing om het woningprogramma deels op het bestaande gebouw te plaatsen ontstond na een uitgebreide zoektocht, vertelt HP Architecten. Aanvankelijk voorzag het plan in appartementen in de kerk en een vergelijkbaar aantal woningen in naastgelegen nieuwbouw. Dit programma bleek in combinatie met de gevraagde hoeveelheid parkeerplaatsen nauwelijks op het terrein oplosbaar.

In een participatietraject met omwonenden, en in nauw overleg met partijen als de gemeente Leidschendam-Voorburg, opdrachtgever en monumentencommissie, ontstond het idee voor de optopping. Met deze oplossing kon het terrein rond het gebouw zijn parkachtige opzet behouden, het parkeren op soepele wijze naast het gebouw orden opgelost en konden de volwassen bomen alle gespaard blijven.

Contrast
In de baksteenwanden zijn sleuven gezaagd om de woningen van voldoende daglicht te voorzien. Verder is in het ontwerp bewust gekozen om de stijl van de nieuwbouw een eigen karakter te geven ten opzichte van het bestaande gebouw.

In kleur en toon sluit de drielaagse optopping aan bij het baksteen en beton van de voormalige kerk; in materiaal en textuur biedt de nieuwbouw juist een contrast, leggen de architecten uit. De aluminium gevelpanelen en geanodiseerde kozijnen spelen een gedurende de dag veranderlijk spel met het licht. Dit wordt nog eens versterkt door de kleine hoekverdraaiing in de gevelpanelen en de penanten.

In de woningplattegronden komen de niet-haakse samenkomst van de buitengevels het voelbaarst terug in de woonkamers, vertellen de architecten. De woonkamers zijn steeds gepositioneerd op de hoeken, met uitzicht over Voorburg en Den Haag. Wie op de bovenste verdiepingen over de Vliet kijkt, kan aan de horizon de skyline van Rotterdam zien.

Trefwoorden

optopping herbestemming kerken appartementengebouw gerard willem van essen hp architecten voorburg woningbouw kerkgebouw religieus erfgoed herbestemming transformatie

1	De Urbanisten schetst perspectief voor vitale en aantrekkelijke Rotterdamse binnenstad vrijdag, 13 maart
2	Nominaties Amsterdamse Architectuurprijs 2026 bekend vrijdag, 13 maart
3	Studio Vinke en Loos van Vliet ontwerpen blok met woningen in haven Lelystad vrijdag, 13 maart
4	Houten Stelthuis van Woonpioniers is aardbevings- en klimaatbestendig woensdag, 18 maart
5	BureauVanEig verbetert uitstraling Haagse rijtjeswoningen bij verduurzaming dinsdag, 17 maart

Gerelateerde nieuwsberichten

Bossche School-kerk Heelsum wordt onderkomen van woongemeenschap

23 november 2023

Ontwerp van HP architecten heelt de hoek van de Bossche Markt

12 augustus 2024

Archipelontwerpers plaatst woonblok in een witte aureool

31 augustus 2023

Co-living in een voormalige kerk

31 mei 2022

Woningen in getransformeerde Baumannkerk in gebruik genomen

31 augustus 2022

Praktische handreiking optoppen beschikbaar

4 juni 2024

Dura Vermeer gestart met eigen ‘optopconcept’

3 september 2024

Autonome woonkubussen in voormalige kerk

23 mei 2017

Energielab van TU Delft getransformeerd door HP Architecten

8 maart 2023

Herontwikkeling Gasthuiskwartier Den Bosch nadert derde fase

13 april 2021

Zeeland en bisdom Breda zoeken naar maatwerk bij herbestemming kerken

6 februari

Ana Rocha en HP Architecten ontwerpen herbestemming bankgebouw

7 januari 2020

Powerhouse Company transformeert wederopbouwkerk naar Muziekwerf

19 juli 2023

Nieuw dorpshuis Son en Breugel ondergebracht in voormalige kerk

17 januari 2023

Citystore Arnhem opent in Eusebiuskerk

12 december 2022

Vleermuis lijdt onder sluiting en herbestemming kerken

27 oktober 2022

Sculptuur van Studio Job vormt gevel voor Kunstkerk

4 oktober 2022

Platform31: 170.000 extra woonruimten binnen corporatiewoningen mogelijk

10 december 2024

Hedwig Heinsman toont 3D-geprinte optoppingen tijdens Architectuurbiënnale Venetië

13 mei 2025

DP6 ontwerpt 23 appartementen in Bossche School-kerk Malden

30 september 2022

Plannen voor woningen in Thomaskerk van Duintjer

4 februari 2021

Drie teams werken visie grote stadskerken uit tot schetsontwerp

18 juni 2021

SO-IL transformeert voormalige kerk tot Harlem Artist Studio

13 april 2021

Sporten in een kerkgebouw

29 oktober 2020

Toon alles

Andere nieuwsberichten

Projecten gezocht voor vijfde Adriaan Dessingprijs

Vandaag, 14:42

De tweejaarlijkse architectuurprijs vestigt de aandacht op bijzondere, gerealiseerde plannen in de Zuid-Hollandse gemeenten Westland en Midden-Delfland. Het kan gaan om nieuwbouw, restauratie of landschappelijke projecten.

Nora Prins en Floor Marree versterken directie ECHO

Vandaag, 12:24

Met de uitbreiding verstevigt ECHO naar eigen zeggen de aansturing van zowel het ontwerpbureau als de adviespraktijk voor gebiedsontwikkeling.

Luxe appartementengebouw naast klooster Etten-Leur door Studio AAAN klaar

Vandaag, 10:50

Bij klooster ’t Withof in Etten-Leur is afgelopen jaar woongebouw De Hoogschout opgeleverd. Het door Studio AAAN ontworpen complex bestaat uit veertig ruime appartementen.

Hogeschool InHolland realiseert nieuw hoofdgebouw op campus Alkmaar

Gisteren, 15:38

Het gebouw, dat is ontworpen door BRTArchitecten, moet een plek worden waar studenten, docenten en andere betrokkenen samenkomen om te leren, onderzoeken en samenwerken. Spil in het ontwerp vormt een doorlopende verbindende ruimte.

Provincie schrapt beoogde locaties windturbines in Groene Hart

Vandaag, 13:35

De provincie had twaalf plekken op het oog, maar dat leidde tot maatschappelijk en politiek verzet.

Staten Utrecht willen netcongestie versneld aanpakken

Vandaag, 09:44

De fracties wezen op de noodzaak van het zo snel mogelijk realiseren van een hoogspanningsstation dat essentieel is voor het opsplitsen van het elektriciteitsnetwerk tussen de Flevopolder, Gelderland en Utrecht.