Bossche School-kerk Heelsum wordt onderkomen van woongemeenschap

23 november 2023, 14:12

De Sint Josephkerk in het Gelderse Heelsum wordt getransformeerd tot het onderkomen van een woongemeenschap. Behalve twaalf woonunits komen er functies als een muziekruimte, werk- en atelierruimten en een centrale ontmoetingsruimte in het gebouw. ARCOM architectuur + bouwmanagement heeft het ontwerp voor de appartementen, studio's en leefruimten gemaakt.

De Sint Josephkerk, die enkele jaren geleden aan de dienst is onttrokken vanwege het teruglopende aantal parochianen, is de enige kerk in het oeuvre van architect Fons Vermeulen (1913-2013). Het kerkgebouw is samen met de naastgelegen pastorie en vrijstaande kerktoren een gemeentelijk monument in de stijl van de Bossche School.

“Om het kerkgebouw zowel van buiten als van binnen zo min mogelijk aan te tasten, kozen we voor een concept waarbij de woonunits als losse elementen in het gebouw worden geplaatst”, zegt architect Henno Westeneng van ARCOM. “Dit gebeurt zodanig dat aangesloten wordt bij het bestaande, strakke ritme en er een logisch semiopenbaar gebied ontstaat waarbij mensen elkaar ontmoeten en samen activiteiten ondernemen.”

De dagkapel en de kleine Sint Josephkapel behouden hun functie, de apsis wordt getransformeerd tot muziekruimte en de vergaderruimten worden omgevormd tot werk- en atelierruimten. In het hart van de kerk komt een grote kas; dit wordt de centrale plek waar mensen elkaar ontmoeten, eten en drinken allerlei activiteiten organiseren.

Openen van een deel van het dak
Het uitgangspunt om een monumentaal, relatief gesloten gebouw zo min mogelijk aan te tasten en toch te bestemmen als woongebouw conflicteert met elkaar. Om het gebouw te laten voldoen aan de huidige regelgeving is licht en lucht noodzakelijk. De oplossing is gevonden in het openen van een deel van het dak. Daarbij wordt de bestaande constructie gehandhaafd, zodat het dak optisch doorloopt en zonlicht op een gefilterde wijze het gebouw binnen komt.

Qua materialisatie wordt aangesloten bij de bestaande combinatie van metselwerk, beton en hout. Daarbij worden de gedemonteerde materialen zoveel mogelijk hergebruikt en wordt bij nieuwe materialen gekozen voor biobased producten.

De Stichting Woonvlinder, de opdrachtgever van ARCOM die recent een haalbaarheidsovereenkomst met de gemeente Renkum sloot voor de transformatie van de kerk, wil appartementen voor kleine huishoudens in de kerk mogelijk maken. “Het worden twaalf woonunits van tussen de 25 en 60 vierkante meter in de kerk zelf én drie appartementen op de verdieping van de parochiewoning”, vertelt stichtingbestuurder Arthur van Iterson.

“De mensen die er komen wonen, vormen een gemeenschap. De betrokkenheid op de omgeving is groot. Er komen gezamenlijke voorzieningen, zoals een keuken en een eetzaal, die ook voor de mensen uit de wijk bedoeld zijn. Zo kan de lokale gemeenschap omzien naar elkaar, net als toen de kerk nog in gebruik was. Maar als een bewoner behoefte heeft aan afzondering kan dat ook. De woonunits hebben ook de nodige eigen voorzieningen.”

Kerkdeuren gaan permanent open
De kerkdeuren gaan permanent open. “Iedereen die wil, kan binnenlopen”, vertelt Jeroen van Slooten, die beheer is van het kerkgebouw en straks samen met zijn vrouw de leefgemeenschap gaat leiden. “Bezoekers kunnen zowel aan de voorkant als de zijkant het gebouw in wandelen. Het moet een soort parkachtig karakter krijgen. Iedereen moet zich welkom voelen.”

Naar verwachting gaat de uitvoering in de loop van volgend jaar van start en kunnen de bewoners in 2025 hun intrek nemen in het getransformeerde kerkgebouw.

Trefwoorden

arcom arcom architectuur + bouwmanagement bossche school heelsum fons vermeulen transformatie kerk

1	Amsterdam schrijft internationale architectenprijsvraag uit voor Nationaal Slavernijmuseum donderdag, 12 februari
2	Ontsluitingen spelen centrale rol binnen woonblok Hibi in Amstelkwartier woensdag, 11 februari
3	DELVA en De Ceuvel presenteren toekomstplan voor terrein van de Ceuvel Volharding dinsdag, 10 februari
4	Realisatie houtbouw The Ark in woonwijk Overhoeks van start dinsdag, 10 februari
5	Nieuw handboek bundelt versnipperde kennis over houtbouw dinsdag, 10 februari

Gerelateerde nieuwsberichten

Invloeden Bossche School geven nieuw hoofdgebouw Radboudumc eigen ritmiek

23 november 2022

Woonruimte in een voormalig kerkgebouw met optopping

20 maart 2024

Grotendeels houten hoofdkantoor voor GMB langs A15 Dodewaard

27 juni 2024

DP6 ontwerpt 23 appartementen in Bossche School-kerk Malden

30 september 2022

Pauwert respecteert Bossche school bij herbestemming en nieuwbouw

8 juli 2020

Woonhuis architect Jan de Jong rijksmonument

16 februari 2018

Woonhuizen Dom Hans van der Laan en navolgers besproken in boek

5 december 2024

Ruim zestig woningen op kunstmatig eiland in Doetinchem

15 november 2021

Zelfvoorzienend 'zorglandgoed' voor Almere Oosterwold

15 maart 2021

Huis Jan de Jong wordt voltooid met toevoeging woonhuis

5 april 2024

Energieneutrale nieuwbouw voor Wilhelminaschool Woerden

22 januari 2021

Zeeland en bisdom Breda zoeken naar maatwerk bij herbestemming kerken

6 februari

Toon alles

Andere nieuwsberichten

Gerestaureerd Tramhuis op Eendrachtsplein fungeert nu als kiosk voor stadswandelingen

1 uur geleden

Bureau Polderman en Studio Robert van Oosterom hebben het monumentale gebouwtje in Rotterdam op basis van een foto 1931 gerestaureerd.

Team Tonbo pakt door met House in the Fields

2 uur geleden

Na 15 jaar gewerkt te hebben onder de naam RV Architectuur gaat het bureau verder als Team Tonbo. Het nieuwe project House in the Fields zet de verandering luister bij.

Haskoning en VenhoevenCS aan de slag met vernieuwing station Amsterdam Lelylaan

3 uur geleden

De combinatie Haskoning en VenhoevenCS architecture+urbanism gaat het ontwerp maken voor de vernieuwing van station Amsterdam Lelylaan en de directe omgeving.

Van Hoogevest verbouwt Utrechtse Janskerk tot onderwijslocatie universiteit

Vandaag, 11:48

De Janskerk wordt momenteel verbouwd tot een onderwijslocatie van de Protestantse Theologische Universiteit. De kerk behoudt zijn religieuze functie, maar wordt tevens het onderkomen van colleges, studie en overleg van de genoemde universiteit.