Bossche School-kerk Heelsum wordt onderkomen van woongemeenschap

23 november 2023, 14:12

De Sint Josephkerk in het Gelderse Heelsum wordt getransformeerd tot het onderkomen van een woongemeenschap. Behalve twaalf woonunits komen er functies als een muziekruimte, werk- en atelierruimten en een centrale ontmoetingsruimte in het gebouw. ARCOM architectuur + bouwmanagement heeft het ontwerp voor de appartementen, studio's en leefruimten gemaakt.

De Sint Josephkerk, die enkele jaren geleden aan de dienst is onttrokken vanwege het teruglopende aantal parochianen, is de enige kerk in het oeuvre van architect Fons Vermeulen (1913-2013). Het kerkgebouw is samen met de naastgelegen pastorie en vrijstaande kerktoren een gemeentelijk monument in de stijl van de Bossche School.

“Om het kerkgebouw zowel van buiten als van binnen zo min mogelijk aan te tasten, kozen we voor een concept waarbij de woonunits als losse elementen in het gebouw worden geplaatst”, zegt architect Henno Westeneng van ARCOM. “Dit gebeurt zodanig dat aangesloten wordt bij het bestaande, strakke ritme en er een logisch semiopenbaar gebied ontstaat waarbij mensen elkaar ontmoeten en samen activiteiten ondernemen.”

De dagkapel en de kleine Sint Josephkapel behouden hun functie, de apsis wordt getransformeerd tot muziekruimte en de vergaderruimten worden omgevormd tot werk- en atelierruimten. In het hart van de kerk komt een grote kas; dit wordt de centrale plek waar mensen elkaar ontmoeten, eten en drinken allerlei activiteiten organiseren.

Openen van een deel van het dak
Het uitgangspunt om een monumentaal, relatief gesloten gebouw zo min mogelijk aan te tasten en toch te bestemmen als woongebouw conflicteert met elkaar. Om het gebouw te laten voldoen aan de huidige regelgeving is licht en lucht noodzakelijk. De oplossing is gevonden in het openen van een deel van het dak. Daarbij wordt de bestaande constructie gehandhaafd, zodat het dak optisch doorloopt en zonlicht op een gefilterde wijze het gebouw binnen komt.

Qua materialisatie wordt aangesloten bij de bestaande combinatie van metselwerk, beton en hout. Daarbij worden de gedemonteerde materialen zoveel mogelijk hergebruikt en wordt bij nieuwe materialen gekozen voor biobased producten.

De Stichting Woonvlinder, de opdrachtgever van ARCOM die recent een haalbaarheidsovereenkomst met de gemeente Renkum sloot voor de transformatie van de kerk, wil appartementen voor kleine huishoudens in de kerk mogelijk maken. “Het worden twaalf woonunits van tussen de 25 en 60 vierkante meter in de kerk zelf én drie appartementen op de verdieping van de parochiewoning”, vertelt stichtingbestuurder Arthur van Iterson.

“De mensen die er komen wonen, vormen een gemeenschap. De betrokkenheid op de omgeving is groot. Er komen gezamenlijke voorzieningen, zoals een keuken en een eetzaal, die ook voor de mensen uit de wijk bedoeld zijn. Zo kan de lokale gemeenschap omzien naar elkaar, net als toen de kerk nog in gebruik was. Maar als een bewoner behoefte heeft aan afzondering kan dat ook. De woonunits hebben ook de nodige eigen voorzieningen.”

Kerkdeuren gaan permanent open
De kerkdeuren gaan permanent open. “Iedereen die wil, kan binnenlopen”, vertelt Jeroen van Slooten, die beheer is van het kerkgebouw en straks samen met zijn vrouw de leefgemeenschap gaat leiden. “Bezoekers kunnen zowel aan de voorkant als de zijkant het gebouw in wandelen. Het moet een soort parkachtig karakter krijgen. Iedereen moet zich welkom voelen.”

Naar verwachting gaat de uitvoering in de loop van volgend jaar van start en kunnen de bewoners in 2025 hun intrek nemen in het getransformeerde kerkgebouw.

Trefwoorden

arcom arcom architectuur + bouwmanagement bossche school heelsum fons vermeulen transformatie kerk

1	Vijf nominaties voor de prijs voor Architect van het Jaar 2026 dinsdag, 1 september
2	Nominaties Woongebouw van het Jaar 2026 bekend donderdag, 3 september
3	HA-HA transformeert Rotterdamse Julianakerk tot JUUL woensdag, 2 september
4	Hoogbouwcomplex KJ Den Haag opgeleverd vrijdag, 4 september
5	BNLA architecten voorziet Kauwgomballenfabriek van optopping met 65 woningen dinsdag, 1 september

Gerelateerde nieuwsberichten

Grotendeels houten hoofdkantoor voor GMB langs A15 Dodewaard

27 juni 2024

Woonruimte in een voormalig kerkgebouw met optopping

20 maart 2024

Invloeden Bossche School geven nieuw hoofdgebouw Radboudumc eigen ritmiek

23 november 2022

DP6 ontwerpt 23 appartementen in Bossche School-kerk Malden

30 september 2022

Pauwert respecteert Bossche school bij herbestemming en nieuwbouw

8 juli 2020

Woonhuizen Dom Hans van der Laan en navolgers besproken in boek

5 december 2024

Woonhuis architect Jan de Jong rijksmonument

16 februari 2018

Ruim zestig woningen op kunstmatig eiland in Doetinchem

15 november 2021

Huis Jan de Jong wordt voltooid met toevoeging woonhuis

5 april 2024

Zelfvoorzienend 'zorglandgoed' voor Almere Oosterwold

15 maart 2021

Energieneutrale nieuwbouw voor Wilhelminaschool Woerden

22 januari 2021

Zeeland en bisdom Breda zoeken naar maatwerk bij herbestemming kerken

6 februari

Toon alles

Andere nieuwsberichten

V8 architects ontwerpt gebouw met sociale woningen in Max Euwe Kwartier

Gisteren, 15:41

Een belangrijk uitgangspunt in het ontwerp is het principe van gelaagdheid, meldt het bureau. De gevel is opgebouwd uit drie duidelijk herkenbare lagen, die elk een eigen karakter en materialisatie hebben.

Bridge of Mountains door NEXT Architects vormt verhoogde route over wisselend landschap

Gisteren, 13:49

Nabij de Zuid-Chinese stad Kunming is de door NEXT architects ontworpen Bridge of Mountains in gebruik genomen. Het betreft een 3,5 kilometer lange verhoogde voetgangers- en fietsbrug tussen de bergen Mingzhen en Changyao die over boomtoppen voert.

Ontwerp voor eerste torens Rijnhaven in Rotterdam onthuld

Gisteren, 09:45

MVSA Architects, Loer Architecten, ZUS en HWKN Architects ontwerpen de eerste torens in de vernieuwde Rijnhaven in Rotterdam. Het multifunctionele project Flow Town bestaat onder meer uit duizend woningen.

BiermanHenket Architecten – genomineerd voor prijs Architect van het Jaar 2026

Gisteren, 09:00

Een zeer professioneel architectenbureau waarvan het vakmanschap blijft doorgroeien.

Deltacommissaris: forse ingrepen nodig tegen wateroverlast en droogte

Gisteren, 14:33

Om maatschappelijke schade in hele droge of juist natte periodes te beperken, moet Nederland ‘een flinke tand bijzetten’.

Borstbeeld voor Abe Bonnema onthuld in geboortedorp Stiens

Gisteren, 10:36

Ter gelegenheid van de honderdste geboortedag van de beroemde Friese architect is zaterdag een borstbeeld van hem onthuld in zijn geboortedorp Stiens.

Raad Amsterdam krijgt meer transparantie over grote projecten

4 september, 12:19

De raad krijgt voortaan van het stadsbestuur duidelijk en onderbouwd te horen als dat niet op het afgesproken moment met een voortgangsrapportage komt over een groot project, zoals de aanleg van de Oostbrug.

Rekenkamer: aanpak zoetwatertekort loopt jaren achter

4 september, 10:21

De Algemene Rekenkamer deed onderzoek naar het Deltaprogramma Zoetwater en keek daarbij naar de gevolgen van zoetwatertekorten.

Particuliere verhuurders noemen uitstel box 3-aanpassing funest

3 september, 3:09

Vastgoed Belang klaagt al lange tijd dat de huidige opzet van belastingheffen in box 3 verhuurders op zulke hoge kosten jaagt dat ze ermee stoppen.

Onderzoek: tientallen biljoenen naar toekomstige AI-datacenters

3 september, 10:17

De wereldwijde investeringen in datacenters voor kunstmatige intelligentie zullen de komende jaren blijven toenemen door de enorme AI-vraag, meldt PwC.

Ga naar het nieuws-archief