Copyright: De aardbevingsbestendige Energy Academy in Groningen ( Broekbakema/pvanb architecten
Copyright: Het Binnenhof ( Rijksvastgoedbedrijf)
Rudy Uytenhaak
Copyright: Guus Beumer ( Philip Driessen)
Copyright: Imtech
Open Oproep voor ontwerp huisvesting van vluchtelingen
Copyright: Floris Alkemade ( Christaan Krouwels)
Copyright: De aardbevingsbestendige Energy Academy in Groningen ( Broekbakema/pvanb architecten
Copyright: Het Binnenhof ( Rijksvastgoedbedrijf)
Rudy Uytenhaak
Copyright: Guus Beumer ( Philip Driessen)
Copyright: Imtech
Open Oproep voor ontwerp huisvesting van vluchtelingen
Copyright: Floris Alkemade ( Christaan Krouwels)

2015: jaar van heibel en herstel

24 december 2015, 13:21
De titel Jaar van de Ruimte had voor 2015 niet beter gekozen kunnen worden. Er was dit jaar veel te doen om zaken die met dit thema te maken hebben, van de aardbevingsproblematiek in Groningen tot aan de schijn van belangenverstrengeling rond directeur Guus Beumer van Het Nieuwe Instituut. In onderstaand overzicht zetten we de zaken nog eens op een rij.

Tekst Ronnie Weessies

Om met het Jaar van de Ruimte te beginnen: dat werd in januari afgetrapt met een bijeenkomst in de Amsterdamse Beurs van Berlage. Onder het motto ‘wie maakt Nederland?’ werd elf maanden lang een debat gevoerd over de ruimtelijke toekomst van het land, met als resultaat het Manifest 2040. Ook riep minister Schultz (Infrastructuur & Milieu) het O-Team in het leven, dat overheden en andere partijen gaat ondersteunen bij complexe ruimtelijke opgaven.

De Jaar van de Ruimte-karavaan ging onder meer op bezoek in Loppersum, dat het epicentrum van het aardbevingsgebied in Groningen is. Behalve het (politieke) gesteggel over zaken als hoeveel huizen er nu versterkt moeten worden, is er ook constructief gesproken en gehandeld. Tijdens een symposium in Groningen werden bijvoorbeeld de ins en outs van aardbevingsbestendig bouwen besproken. Elders in de provincie is gestart met de bouw van onder andere een woning, onderwijsgebouw en ziekenhuis die een schok kunnen verdragen.

Over politiek gesteggel gesproken: in Den Haag was dit jaar een hoop ophef over achtereenvolgens de renovatie van paleis Huis ten Bosch (te duur volgens velen) en het Binnenhof (te lang gesloten, aldus de critici). Bij het eerstgenoemde gebouw is besloten om het toch onder handen te nemen, een klus die bouwer J.P. van Eesteren voor maximaal 59 miljoen euro voor diens rekening mag nemen. Omdat een meerderheid van de Tweede Kamer voor is, lijkt het Binnenhof ondanks tegenstand van de Senaat toch 5,5 jaar dicht te gaan voor een opknapbeurt.

Aanbestedingspraktijk
Een door Rudy Uytenhaak gehouden enquête onder architecten naar de aanbestedingspraktijk haalde dit jaar eveneens de Tweede Kamer. SP-Kamerlid Eric Smaling was zo geschrokken van de resultaten dat hij er Kamervragen over stelde aan de ministers van Economische en Binnenlandse Zaken. Deze stuitten echter op een ambtelijk geformuleerd njet; de bewindslieden zien geen aanleiding om iets aan de situatie voor architecten te veranderen.

Guus Beumer, de directeur van Het Nieuwe Instituut, raakte eind zomer in opspraak wegens mogelijke belangenverstrengeling. Beumer had de opdracht voor het tentoonstellingsontwerp voor het Tijdelijk Modemuseum gegund aan het bureau van zijn levenspartner en dat bleek niet voor het eerst. De Raad van Toezicht kwam eveneens onder vuur te liggen, wat resulteerde in een onderzoek naar de naleving van de Governance Code Cultuur. Na de publicatie van een vernietigend rapport hebben de RvT-leden toegezegd gefaseerd te zullen aftreden, maar Beumer blijft vooralsnog op zijn plek.

ROC Leiden
Nog meer heibel: het ROC Leiden kwam aan de rand van de afgrond te staan, nadat de bouw van twee prestigieuze nieuwbouwprojecten meer dan vijf keer zo duur uitviel (220 miljoen in plaats van veertig miljoen euro). Het rapport van de onderzoekscommissie-Meurs was precies zo vernietigend als de titel ‘Ontspoorde ambities’ doet vermoeden. De commissie noemt het beleid van het ROC-bestuur rond de gebouwen Lammenschans en Level ‘onverantwoord en verwijtbaar’. Minister Jet Bussemaker (OCW) wil dat wordt uitgezocht of de vroegere bestuurders persoonlijk aansprakelijk kunnen worden gesteld.

Nu werd ROC Leiden nog gered door de minister, gevelbouwer Oskomera en installatiebedrijf Imtech gingen ten onder aan hun financiële rampspoed. Bij het eerstgenoemde bedrijf verloren een kleine 200 mensen hun baan, slechts voor de afdeling zonne-energie (vijf medewerkers) is een nieuwe eigenaar gevonden. Het faillissement van Imtech (22.000 werknemers, actief in 35 landen) was nog vele malen ingrijpender. Verschillende gezonde onderdelen hebben inmiddels een doorstart kunnen maken, maar de afwikkeling vergt nog jaren en het einde van een 150-jarig en trots bedrijf is altijd tragisch.

Voorspoediger jaar
De meeste architecten hebben een iets voorspoediger jaar beleefd dan in 2014. De werkvoorraad steeg licht naar 3,8 maanden en de aantrekkende woningmarkt zorgt voor herstel. Wel zijn de verschillen per bureau en regio groot, meldde de BNA in diens meest recente Conjunctuurmeting. Opvallend was ook dat ontwikkelaars zich stilaan weer beginnen te melden als opdrachtgever. Dat blijkt niet alleen uit de cijfers, maar ook in de aanzwellende stroom persberichten in de redactiemailbox van Architectenweb over bouwstarts en ander heuglijk projectnieuws.

Dat is maar goed ook, want er ligt nog altijd een enorme bouwopgave. Neem de woningmarkt, die met name in de Randstad nog altijd zeer problematisch is. Daarbovenop zorgde de ongekende toestroom van vluchtelingen in 2015 voor een extra vraagstuk op het gebied van huisvesting. Dat daarbij de hulp van architecten gewenst is, blijkt uit de Open Oproep die het Centraal Orgaan opvang asielzoekers en de Rijksbouwmeester eind december hebben uitgeschreven. Eerder startte de BNA de actie Sense of Belonging, waarmee de branchevereniging wil bijdragen aan het vinden van oplossingen voor de opvang van vluchtelingen in ons land.

Floris Alkemade
De Rijksbouwmeester luistert sinds 1 september naar een andere naam: Floris Alkemade. Hij is de opvolger van de vorig jaar opgestapte Frits van Dongen (en ‘tussenpaus’ Koen van Velsen). Verder begon op 1 januari 2015 de nieuwe Spoorbouwmeester Bert Dirrix aan zijn functie.

De zoektocht naar een Vlaams Bouwmeester verloopt veel moeizamer. Nadat Peter Swinnen begin dit jaar werd ontslagen, is in september een vacature voor zijn opvolger uitgeschreven. De zoektocht heeft geen geschikte kandidaat opgeleverd, zo heeft de Vlaamse regering vorige week laten weten. Christian Rapp mag zich vanaf 1 januari stadsbouwmeester van Antwerpen noemen; de stad heeft twee keer een vacature moeten uitschrijven om de juiste man voor deze functie te vinden.

Gelukkig weten veel architecten hun vak ook goed te vertegenwoordigen, zonder dat ze dit vanuit een officiële functie doen. Adriaan Geuze maakte van de zomer indruk als Zomergast, terwijl Thomas Rau veel waardering oogstte met zijn optreden in de documentaire Einde van bezit van VPRO.

Trefwoorden

2015 jaaroverzicht

Andere nieuwsberichten

Terugkijken: Door de ogen van Arna

Gisteren, 15:43

Schiekadeblok herontwikkeld met twee torens en 680 woningen

Gisteren, 13:37

Nieuw dak AZ-stadion heeft ook psychologisch effect

Gisteren, 10:45

Amsterdam wil vermindering van prettoerisme, maar heeft daar geen nieuwe instrumenten voor

28 mei, 5:07

Realiseren klimaatbeleid kost komende jaren drie miljard per jaar

Gisteren, 09:53

'Dertig jaar natuurbeleid heeft natuur niets opgeleverd'

Gisteren, 09:21

Planbureaus willen af van begrip anderhalvemetersamenleving

28 mei, 3:25

Kamer wil crisisaanpak voor afhandeling bevingsschade

28 mei, 9:05

Gerecyclede plastic weg gaat in productie

27 mei, 4:54

Icons At Risk presenteert lijst van bedreigde moderne huizen

27 mei, 11:55
Reynaers B.V.
Jansenbyods
Hagemeister GmbH & Co. KG
ALUCOBOND®
Tarkett BV
Wicona
Kawneer (voorheen Alcoa)
Pittsburgh Corning Nederland B.V. (FOAMGLAS)
OCS | Office Cabling Systems
Forster
Balink Glas & Aluminium BV
Sempergreen
Aluprof Nederland BV
Intal BV
QbiQ Wall Systems
Forbo Flooring
iGuzzini
AGC Nederland Holding B.V.
Eternit
KONE Liften en Roltrappen en Deursystemen
Sto Isoned bv
Triflex bv
Gorter Luiken B.V.
Foreco Dalfsen
Wienerberger B.V.
AluK Aluminium b.v.
Zoontjens
Duco Ventilation & Sun Control
IsoBouw Systems bv
ROCKWOOL B.V.
Van Bruchem Staircases
Rockfon (ROCKWOOL B.V.)
Gira Nederlands B.V.
Rockpanel
GEZE Benelux  B.V.
Renson
Metaglas B.V.
VELUX Nederland B.V.
Jung | Hateha B.V.
Sika Nederland B.V.
Saint-Gobain Building Glass Benelux
objectflor
Boon Edam Nederland B.V.
Forbo Eurocol Nederland B.V.
EQUITONE gevelpanelen
Plastica Groep
Holonite B.V.
OWA Benelux BV
Serge Ferrari
Alsecco
Tata Steel's Colorcoat®
Mobelli Soft Seating- True Design
Annuleren
OK
Sluiten
Doorgaan
Inloggen
Maak een gratis persoonlijk account aan