Vernietigend rapport over governance Het Nieuwe Instituut

8 december 2015, 14:08

Te late informatie, te makkelijk verleende toestemming. Het Nieuwe Instituut (HNI) en zijn Raad van Toezicht (RvT) hebben op geen enkel punt gehandeld in overeenstemming met de Governance Code Cultuur.

Dat is de conclusie die de onderzoekscommissie trekt na de omstreden gang van zaken bij de tentoonstelling Tijdelijk Modemuseum. Naar aanleiding van het rapport, dat gisteren bekend is gemaakt, treedt de Raad van Toezicht gefaseerd af en wordt een zakelijk directeur aan het bestuur toegevoegd. Directeur-bestuurder Guus Beumer behoudt zijn positie.

In augustus van dit jaar klonk sterke kritiek op de opdrachtverlening door Beumer aan EventArchitectuur, het bedrijf van zijn levenspartner, voor het tentoonstellingsontwerp van het Tijdelijk Modemuseum. Daarnaast huurde Beumer RvT-lid José Teunissen in als adviseur en gastcurator.

Oordelen
Op verzoek van de Raad van Toezicht heeft Cultuur+Ondernemen daarop een onafhankelijke commissie samengesteld, die de opstelling heeft onderzocht. De onderzoekscommissie – bestaande uit Wim van den Goorbergh, Edith Hooge en Marjet van Zuijlen – heeft nu haar rapport gepubliceerd; positieve conclusies zijn er niet in te vinden.

De commissie vat haar reactie samen in vijf oordelen:

1) De besluitvorming met betrekking tot de opdrachtverlening aan EventArchitectuur is niet in overeenstemming met de Governance Code Cultuur.

2) Binnen Het Nieuwe Instituut leeft de opvatting dat het voor de hand ligt – en niet bij hoge uitzondering – dat RvT-leden betaalde opdrachten uitvoeren voor HNI; ook dat is niet in overeenstemming met de Governance Code Cultuur.

3) De directeur-bestuurder heeft de RvT niet en niet tijdig de informatie gegeven die de raad nodog heeft om goed te functioneren.

4) De geldende governance-regels (van de Governance Code Cultuur) zijn onjuist geïnterpreteerd en

5) de eigen set van governance-regels van HNI heeft niet bevorderd dat in overeenstemming met de Governance Code Cultuur werd gehandeld.

Belangenverstrengeling vermijden
Toen Beumer in 2013 solliciteerde als directeur-bestuurder bij het nieuw gevormde HNI waren in de pers al kritische berichten verschenen over eerdere belangenverstrengeling in samenwerkingen tussen Beumer en mensen uit zijn kring van bekenden. Daaronder ook zijn levenspartner Verkerk.

Tijdens en direct na de sollicitatiegesprekken blijkt dit aan de orde te zijn geweest, wat tot de gezamenlijke conclusie leidde dat “we het hier niet zo gaan doen”. Een opdracht aan Verkerk/EventArchitectuur werd destijds een onwaarschijnlijke en in elk geval onwenselijke situatie gevonden.

Mocht het toch gebeuren, dan moest de RvT van dat voornemen op de hoogte worden gesteld en beoordelen of het gepast zou zijn. Criteria daarvoor, zo concludeert de commissie, zijn echter nooit opgesteld. Pregnanter is dat de voorzitter van de RvT, Koos van der Steenhoven, pas na ruim vijf maanden van Beumer hoorde dat een opdracht aan EventArchitectuur werd overwogen.

Op zijn beurt informeerde de voorzitter de andere leden evenmin direct. De RvT ontving, zo concludeert de commissie, de informatie om weloverwogen toestemming te geven, niet op tijd. Verbazingwekkend is het dat de leden toch – en dan niet in een vergadering, maar per e-mail of telefoon – hun goedkeuring gaven.

Geen alternatieven onderzocht
Alternatieven voor EventArchitectuur onderzoeken en elders offertes opvragen heeft Beumer binnen het management team van Het Nieuwe Instituut al van tafel geveegd. Ook bij de opdrachten aan Teunissen om ‘mee te denken’ en vervolgens co-curator te zijn van het Tijdelijk Modemuseum, heeft de directeur-bestuurder geen inspanningen verricht “om te onderzoeken of deze opdracht aan een onafhankelijke derde kon worden gegeven”, stelt de commissie in haar rapport.

Opdrachten aan een RvT-lid zijn soms mogelijk; de Governance Code biedt hier ruimte voor, zegt de commissie. De interpretatie van de code kan echter niet zover gaan dat het – zoals bij HNI – algemeen beleid wordt. De RvT heeft ook hier verzuimd Beumer te vragen naar alternatieven. Dat is vanuit het beleid van het HNI misschien begrijpelijk, maar past niet bij de Governance Code Cultuur, zoals ook het instituut die heeft onderschreven.

Aanbevelingen
De commissie doet nu een aantal aanbevelingen, die niet verrassend zijn. Ten eerste zou HNI de opvattingen over de taak en de rol van de RvT en zijn leden in overeenstemming moeten brengen met de principes uit de Governance Code Cultuur.

Ten tweede zou in gevallen van (schijn van) belangenverstrengeling een zorgvuldige afwegingen van alternatieven een kernelement moeten zijn in de interne besluitvorming en externe verantwoording.

Reactie Raad van Bestuur
In een reactie op het gisteren verschenen rapport zegt de RvT zich het rapport aan te trekken. De raad stelt dat de commissie op een punt onjuist concludeert: Beumer zou de route naar alternatieven niet hebben geblokkeerd. "De Raad van Toezicht neemt de volle verantwoordelijkheid voor het gehele dossier ten aanzien van de inhuur van EventArchitectuur", aldus de raad in zijn reactie.

De raad neemt maatregelen conform het advies van de commissie en verandert het toezichtsmodel.Om te beginnen treedt de zittende RvT gefaseerd af. Verder verkleint de RvT het aantal statutaire leden van negen naar vijf. De leden van de RvT voeren voortaan geen betaalde opdrachten uit voor HNI.

De secretaris van de RvT krijgt een verantwoordelijkheid voor Governance. De directie wordt naar een Raad van Bestuurs-model omgevormd; het bestuur wordt uitgebreid met een zakelijk directeur. Het beleid ten aanzien van open calls en aanbestedingen wordt transparanter, belooft de RvT.

Lees hier het rapport van de door Cultuur+Ondernemen ingestelde commissie.

Trefwoorden

cultuur ondernemen governance code cultuur het nieuwe instituut josé teunissen koos van der steenhoven guus beumer eventarchitectuur

1	Kasteel met boerderij bij Maastricht getransformeerd tot hotel woensdag, 21 oktober
2	Makerskade – tijdelijke woningen met ontwerpkracht permanente kwaliteit gegeven maandag, 19 oktober
3	NAMO Architecture opent Jenaplanschool op twee verdiepingen naar groene buitenruimte maandag, 19 oktober
4	Team met Arons en Gelauff en Inside Outside wint tender Amstelkwartier woensdag, 21 oktober
5	Werk aan de kerk dinsdag, 20 oktober

Gerelateerde nieuwsberichten

Josien Paulides nieuwe zakelijk directeur Het Nieuwe Instituut

8 januari 2019

Regering start onderzoek mogelijke terugkeer Nederlands architectuurinstituut

3 juli 2023

Guus Beumer vertrekt bij Het Nieuwe Instituut

3 december 2020

Luchtballon van Het Nieuwe Instituut loopt gesubsidieerd leeg (deel 3)

16 juli 2020

Luchtballon van Het Nieuwe Instituut loopt gesubsidieerd leeg (deel 2)

15 juli 2020

Luchtballon van Het Nieuwe Instituut loopt gesubsidieerd leeg (deel 1)

14 juli 2020

De BankGiro Loterij verlengt bijdrage aan HNI

8 januari 2018

Nieuwe Instituut richt agentschap op voor architectuur en design

8 juli 2016

Het Nieuwe Instituut dreigt subsidie te verliezen

19 mei 2016

'Guus Beumer deed betalingen aan eigen bedrijf'

25 september 2015

Onderzoekscommissie governance HNI ingesteld

8 september 2015

RvT Het Nieuwe Instituut wil onafhankelijk oordeel

20 augustus 2015

Guus Beumer (Het Nieuwe Instituut) in opspraak

18 augustus 2015

Toon alles

Andere nieuwsberichten

OMA past gerechtsgebouw landschappelijk in op oud vestingterrein Lille

2 uur geleden

In Lille is het door OMA ontworpen nieuwe Paleis van Justitie opgeleverd. Het gebouw is landschappelijk ingepast op een terrein waar ooit vestingen van de bekende vestingbouwer Vauban lagen.

Woongebouw door Moke Architecten op Hembrugterrein klaar

4 uur geleden

Deze maand wordt in Zaandam Hembrug Gebouw 1 officieel geopend en in gebruik genomen. Het door Moke Architecten ontworpen gebouw markeert een belangrijke entree van het Hembrugterrein en biedt plek 164 woningen.

Opening Nationaal Slavernijmuseum met drie jaar uitgesteld

Vandaag, 09:15

Onder meer het aanvragen van vergunningen en de aanbesteding noemt het college als oorzaak van de vertraging, net als het ontwerpproces dat nu bezig is.

Kraal architecten Utrecht voorziet gerenoveerde woning van uitbouw met trappenhuis

Gisteren, 14:47

In Zeist heeft architecten Utrecht een twee-onder-een-kapwoning gerenoveerd en uitgebreid. Meest in het oog springende ingreep is een uitbouw met een nieuw trappenhuis aan de achterkant van de woning.

Vernieuwde tijdlijn van Carbonlab en Aveco de Bondt brengt klimaatdoelen en wettelijke verplichtingen in kaart

1 uur geleden

De geactualiseerde tijdlijn maakt klimaatdoelen en duurzaamheidsregels concreet voor de bouwsector.

EIB: Nederland moet doelen uitstellen om personeelstekort bouw

Vandaag, 10:11

Nederland moet vanwege de personeelskrapte in de bouwsector scherpere keuzes maken over wat het wil realiseren en wanneer, stelt EIB-directeur Taco van Hoek.

Milieuorganisaties stappen naar rechter om nieuw besluit Schiphol

Gisteren, 13:18

Volgens de partijen legaliseert het nieuwe besluit ‘jarenlange illegale overlast’ en ‘schaadt het de gezondheid’.

EIB: 73.000 nieuwe mensen nodig in bouw, defensie zorgt voor druk

Gisteren, 11:10

De komende drie jaar heeft de bouwsector zo'n 73.000 nieuwe medewerkers nodig, denkt het Economisch Instituut voor de Bouw.

Kandidaten voor nieuwbouw De Meervaart delen visie op de opgave

21 oktober, 2:43

Tot en met vrijdag 29 oktober kan iedereen op de visies reageren.

VN-rapport: sterkere opwarming door vertrek VS uit Klimaatakkoord

21 oktober, 10:55

Zelfs als alle andere landen hun klimaatplannen volledig uitvoeren, zal de aarde eind deze eeuw 2,6 graden warmer zijn dan halverwege de negentiende eeuw.

Ga naar het nieuws-archief