Impressie exterieur en interieur Winkelcentrum Etten-Leur

Verdichtingsstrategieën rond de verkeerslus, met geheel onderin het Winkelcentrum Etten-Leur

Verdichtingsstrategieën

Impressie exterieur Winkelcentrum Etten-Leur

Verdichtingsstrategieën

Impressie winkelcentrum

Impressie woninginterieur

Plattegronden van één van de voorgestelde woningtypes

Winkelcentrum Etten-Leur kan veranderen in buurt met gemengd programma

26 maart 2024, 16:11

Winkelcentrum Etten-Leur was één van de locaties tijdens Europan 17, waarover deelnemende architecten zich konden buigen. Het Italiaanse collectief Informal Practice won hier de competitie met een plan dat een verdichting van de stad combineert met een zowel ruimtelijke als programmatische herziening van het Winkelcentrum.

De stedelijke regio Breda-Tilburg was de gastregio voor Europan 17 in Nederland, die eind vorig jaar werd afgesloten. Etten-Leur was één van de deelnemende locaties; de stad is op zoek naar een combinatie van het faciliteren van haar groei en het reactiveren van een stedelijk, levendig winkelhart. De stad wil het monofunctionele Winkelcentrum omvormen tot een toekomstbestendiger en gezondere ‘consumptiehub’.

Het Italiaanse Informal Practice (Francesco Conti, Edoardo Quattrucci, Riccardo Bettini en Sarah Gjergo) won de competitie voor deze plek met het plan ‘Future Nostalgia’. Terugdenkend aan “een verleden waarin alles mogelijk leek, waarin stedelijke modellen functioneel waren en men niet bang was om nieuwe te ontwerpen” wil het architectencollectief dat idee als uitgangpunt nemen “om een nostalgisch – maar geen arrier-garde – toekomstmodel voor te stellen, in een gezond evenwicht tussen de behoeften van het heden en het functioneren van het bestaande.”

Het voorstel van het collectief is gericht op het transformeren van het plangebied “in een superblok dat functioneert als een fragment van de stad van het tijdperk van de future nostalgia.” Als we het concept van ‘nostalgie van de toekomst’ even laten voor wat het is, stelt Informal Practice een strategie voor die moet leiden tot een grotere (verticale) diversiteit, een evenwichtige dichtheid en een optimalisatie van het ruimtegebruik, met bovendien een geleidelijk verdwijnen van auto’s en parkeren uit het plangebied.

Ruimte benutten
Het viertal heeft in zijn plan ruimer gekeken dan strikt Winkelcentrum Etten-Leur en neemt een (ruime) lus van doorgaande wegen als gebied voor zijn interventie. Het Winkelcentrum ligt in de zuidelijke punt van die lus; ten noorden ligt een gebied dat wordt omsloten door de brede en boomrijke straat Markt, de Spoorlaan en de Anna van Berchemlaan.

In dit ruime gebied heeft het collectief stedelijke leegtes gedefinieerd, die bruikbaar zijn voor verdichting en kleine interventies. Bijvoorbeeld wijzen de architecten op parkeerterreinen, waar meerlaagse parkeergarages kunnen verrijzen, zodat elders openbare ruimte beschikbaar komt. De parkeergarages kunnen, als de autobehoefte in de toekomst steeds verder afneemt, worden getransformeerd naar woon- en werkgebouwen.

Andere mogelijk strategieën zijn, aldus Informal Practice, het vervangen van garageboxen door woongebouwen en verdichting op winkellocaties. Dat laatste is met name onderzocht bij Winkelcentrum Etten-Leur. Het winkelcentrum heeft volgens het bureau een flinke omvang, maar geen echte vorm van stedelijkheid in zijn aanwezigheid.

Openbreken en herinrichten
Het eerste voorstel dat de architecten hier doen is om het Winkelcentrum op te breken door middel van een reeks open straten, aansluitend bij de opbouw van de stad. De open straten kunnen overgaan in overdekte straten. In de straten worden openbare ruimten met bomen en ander groen gecreëerd; soms heel letterlijk door de straat open te breken, zodat groen in de nu stenige omgeving kan doordringen.

Voor de opdracht het Winkelcentrum van een louter commerciële omgeving te transformeren naar een plek van ook wandelen en ontmoeten, neemt Informal Practice de bestaande structuur (van kolommen, (dak)openingen en bestaande trappen, liften en servicekernen als uitgangspunt. Het colectief stelt voor om binnen deze bestaande structuur een afwisseling van kleinschalige, middelgrote en grote winkels te maken. Die afwisseling kan op verschillende manieren vormkrijgen.

Modulair optoppen
Vervolgens stellen de architecten voor om op de winkelpanden lagen toe te voegen met zowel woningen als semi-openbare ruimten. Het plan voorziet in verschillende woningtypen, die zijn bereikt door het combineren van verschillende (modulaire) onderdelen bij een vaste kern met keuken en badkamer. De verschillende woningtypen, in enkele en duplex-varianten, zijn bedoeld voor diverse doelgroepen, van alleenstaanden, stellen met of zonder kind en grotere gezinnen. De modulariteit maakt een doorlopend inspelen op de woningvraag mogelijk.

De modulariteit maakt ook mogelijk dat er variaties in hoogte en plekken voor meer openbare ruimten ontstaan, zoals gedeelde terrassen. De publieke en semi-publieke ruimten op de hogere niveaus worden gezien als een voortzetting van het leven op straat.

Tot slot is het plan volgens Informal Practice heel goed gefaseerd uit te voeren, waarbij begonnen wordt met herziening van de buitenrand van het Winkelcentrum, vervolgens het binnengebied en tot slot de optopping, waarbij kan worden ingespeeld op de dan geldende wensen en behoeftes.

Trefwoorden

europan 17 verdichting winkelcentrum etten-leur europan transformatie optoppen woningbouw informal practice

1	Amsterdam schrijft internationale architectenprijsvraag uit voor Nationaal Slavernijmuseum donderdag, 12 februari
2	Singelbloktoren Amsterdam-Noord biedt ook bewoners tussenwoningen overhoeks zicht maandag, 16 februari
3	Bouwstart voor zestig seniorenwoningen in groen landschap Hoorn vrijdag, 13 februari
4	Meerdaags evenement over bouwen met aarde aangekondigd donderdag, 12 februari
5	Leren van Santos dinsdag, 17 februari

Gerelateerde nieuwsberichten

Winnaars prijsvraag Europan 17 bekend

6 december 2023

Terrein voormalig internaat Etten-Leur getransformeerd tot woongebied

24 juni 2024

Theater en cultuurcentrum De Nobelaer in Etten-Leur opgeleverd

28 november 2022

LEVS ontwerpt woongebouw voor jongeren in Etten-Leur

5 maart 2020

Hof met woningen op plek winkelcentrum in binnenstad Apeldoorn

3 juni 2024

Praktische handreiking optoppen beschikbaar

4 juni 2024

Dura Vermeer gestart met eigen ‘optopconcept’

3 september 2024

RoosRos ontwerpt Brede School Sonate

24 november 2016

LEVS wint selectie seniorenwoningen Etten-Leur

6 juli 2016

Overdekt winkelcentrum Molenpoort Nijmegen maakt plaats voor woningen en straatjes

8 januari 2024

Makelaars: impact bankroeten op leegstand in winkelstraat beperkt

26 november 2024

Eerste fase Portugees project van NEXT architects opgeleverd

1 december 2023

Eerste fase energieneutraal winkelcentrum Hart van Waalsprong geopend

16 november 2023

Utrechts winkelcentrum Hoog Catharijne viert vijftigjarig jubileum

12 juli 2023

Opfrisbeurt en uitbreiding voor winkelcentrum Makado Schagen

19 april 2022

JDS Architects verbouwt winkelcentrum Belle-Île in Luik

5 januari 2022

Gerenoveerd winkelcentrum refereert nog sterker aan verleden van de plek

28 juni 2021

Platform31: 170.000 extra woonruimten binnen corporatiewoningen mogelijk

10 december 2024

Herontwikkeling winkelcentrum De Aarhof in Alphen dichterbij

11 mei 2021

Westfield Mall of the Netherlands opent zijn deuren

19 maart 2021

Oosterhout verbouwt winkelcentrum tot nieuw gemeentehuis

10 maart 2021

Uitbreiding winkelcentrum Zuidplein start in maart

21 januari 2021

Winkel- en wooncomplex De Gaard in Utrecht uitgebreid en opgefrist

13 juli 2020

Toon alles

Andere nieuwsberichten

AG NOVA ontwerpt woon-zorggebouw voor kwetsbare ouderen op Centrumeiland

Gisteren, 15:15

Het pand is bestemd voor bewoners die complexe zorg nodig hebben en met ondersteuning in de stad kunnen blijven wonen.

Team van Nederlandse en Oekraïense architecten ontwikkelt open-source bouwsysteem voor publieke voorzieningen in Oekraïne

Gisteren, 13:57

Een team van Orange Architects, NOVA en ReThink heeft samen met een verschillende vastgoed en productontwikkelaars op het gebied van modulair bouwen een schaalbaar, open-source bouwsysteem voor publieke voorzieningen in Oekraïne ontwikkeld.

Expositie toont mogelijkheden voor nieuwe woonruimte in bestaande Rotterdamse wijken

Gisteren, 11:05

Hoe kun je in Rotterdam honderdduizend nieuwe woningen realiseren zonder nieuwe wijken te hoeven aanleggen? In een tentoonstelling bij OMI laten Platform Woonopgave en Recht op de Stad zien op welke manieren dat kan.

Vincent Bijlo en Berlage Saxophone Quartet brengen iconisch ontwerp van Berlage tot leven

17 februari, 3:50

In de nieuwe voorstelling ‘Het Visioen van Berlage’ van cabaretier en schrijver Vincent Bijlo en het Berlage Saxophone Quartet speelt het iconische ontwerp Pantheon der Menschheid (1915) van architect Berlage een centrale rol.

Ridderkerk hoeft voorlopig niet samen te werken bij verdeling huurwoningen

Gisteren, 16:29

De provincie Zuid-Holland mag Ridderkerk voorlopig niet dringen om hierbij samen te werken met elf andere gemeenten.

Zichtbaar verduurzaamde huizen leveren meer op bij verkoop

Gisteren, 11:59

Cijfers wijzen uit dat in het derde kwartaal van vorig jaar bijna 4700 euro per vierkante meter werd betaald voor woningen met een energielabel A of beter.

Noord-Brabant verdeelt vijftig miljoen euro over regio-Moerdijk

Gisteren, 09:09

Het geld dient om de leefbaarheid op peil te houden in het gebied waar de komende jaren diverse energieprojecten worden uitgevoerd.

Nederland en Vlaanderen maken afspraken over stikstofuitstoot

17 februari, 2:51

Overheden in de grensregio moeten als ze een vergunning geven voor zaken als woningbouw ook kijken naar de mogelijke gevolgen die de uitstoot heeft voor beschermde natuurgebieden aan de andere kant van de grens.