Planetarium Eise Eisinga in Franeker uitgeroepen tot werelderfgoed

19 september 2023, 11:34

Het planetarium van Eise Eisinga in het Friese Franeker is uitgeroepen tot werelderfgoed. De VN-organisatie Unesco heeft het model van het zonnestelsel dinsdag op de prestigieuze lijst gezet.

Eise Eisinga (1744-1828) was een ondernemer, die zich in zijn vrije tijd bezighield met sterrenkunde. Tussen 1774 en 1781 bouwde hij in het plafond van zijn woonkamer het zonnestelsel na. Dat deed hij om te bewijzen dat doemscenario's niet klopten. Eisinga liet de zes toen bekende planeten (Mercurius, Venus, de aarde, Mars, Jupiter en Saturnus) en de maan rond de zon draaien. Dat systeem wordt aangedreven door een slingeruurwerk. Het Koninklijk Planetarium Eise Eisinga is het oudste nog werkende planetarium ter wereld.

In een reactie zegt het planetarium dat Unesco ‘de uitzonderlijke universele waarde van dit indrukwekkend grote model van ons zonnestelsel’ erkent. Het werk aan de aanvraag voor de status van werelderfgoed begon in 2003. Volgens burgemeester Marga Waanders van de gemeente Waadhoeke, waar Franeker onder valt, is de erkenning ‘een uitnodiging aan alle wereldburgers: ervaar in ons planetarium de machtige werking van het zonnestelsel dat we met elkaar delen’.

‘Erfgoed op zijn best’
Demissionair staatssecretaris Gunay Uslu, die over erfgoedbeleid gaat, noemt het planetarium “erfgoed op z'n best. Uniek, onvervangbaar en het vertelt een bijzonder verhaal dat ook ver buiten Nederland belangrijk is.” Ze voegt eraan toe dat Eisinga het planetarium bouwde “om met wetenschappelijk bewijs angstaanjagende geruchten te ontkrachten. Dat maakt het nog steeds actueel.”

Ook van andere kanten wordt het planetarium gefeliciteerd. Astronaut en tv-presentator André Kuipers noemt het planetarium een ‘magistraal werk’ en zegt dat de erkenning ‘terecht en welverdiend’ is.

Op de werelderfgoedlijst staan ongeveer 1200 plekken over de hele wereld. Het planetarium is de dertiende plek in het Koninkrijk der Nederlanden op de lijst. Daarop staan onder meer de Waddenzee, de Waterlinie, de Van Nellefabriek in Rotterdam, de grachtengordel van Amsterdam, de molens van Kinderdijk en het centrum van Willemstad op Curaçao.

Bron: ANP

Trefwoorden

eise eisinga werelderfgoed unesco planetarium franeker

1	Kantoorcomplex door Goof Spruit bij station Utrecht krijgt tweede leven als De Nieuwe Tuin woensdag, 11 maart
2	Woongebouw door van Bergen Kolpa vormt nieuwe markering langs bocht Rotte dinsdag, 10 maart
3	Gerenoveerd Valkhof Museum heropent deuren op 6 juni dinsdag, 10 maart
4	Alkmaar selecteert VenhoevenCS en Wind voor nieuwbouw Hoornse Vaart maandag, 9 maart
5	Architectenweb symposium: ontwerpen van autovrije buurten donderdag, 12 maart

Gerelateerde nieuwsberichten

Plasterk heropent Eise Eisinga Planetarium

18 maart 2008

VN zien Venetië als bedreigd werelderfgoed

1 augustus 2023

Ook Neder-Germaanse limes op werelderfgoedlijst geplaatst

28 juli 2021

Nieuwe Hollandse Waterlinie en Drentse Kolonieën toegevoegd aan werelderfgoedlijst

26 juli 2021

Fort bij Kudelstaart herontwikkeld tot 'watersportfort'

8 december 2020

Renovatie Fort van Hoofddorp afgerond

22 juni 2020

Boek Van Nellefabriek belicht iconisch complex vanuit vele hoeken

5 februari 2020

Nieuwe entree Werelderfgoed Kinderdijk: waagstuk voor jonge architecten

10 oktober 2019

Toon alles

Andere nieuwsberichten

De Urbanisten schetst perspectief voor vitale en aantrekkelijke Rotterdamse binnenstad

13 maart, 4:41

In opdracht van BIZ RotterdamCentrum maakte De Urbanisten een perspectief voor een vitale en aantrekkelijke binnenstad die samengaat met een meer klimaat- en natuursensitieve inrichting

Studio Vinke en Loos van Vliet ontwerpen blok met woningen in haven Lelystad

13 maart, 3:24

In de haven van Lelystad wordt een blok met 160 woningen naar ontwerp van Studio Vinke in samenwerking met Atelier Loos van Vliet gerealiseerd. Bataviahof wordt het middelste van vijf wooncomplexen, waarvan er inmiddels twee zijn gerealiseerd.

Cepezed geselecteerd voor ontwerp Collectiecentrum Overijssel

13 maart, 2:15

Het Delftse bureau won de Europese aanbesteding die was uitgeschreven voor het gebouw, dat een plek krijgt in het Havenkwartier in Deventer.

Smiljan Radic onderscheiden met Pritzker Prize 2026

13 maart, 12:09

De zestigjarige Chileen wordt door de jury geprezen als een architect die elke opgave met een hoge mate van originaliteit benadert en gebouwen ontwerpt die zowel fragiel ogen als een stille vorm van plezier uitstralen.