Abonneer je nu op onze nieuwsbrieven!

Abonneren

Nee, bedankt

Ja, denk met me mee rond de
materialisering van mijn project

Exterieur van het planetarium in het centrum van Franeker

Plafond van het planetarium

Planetarium Eise Eisinga in Franeker uitgeroepen tot werelderfgoed

19 september 2023, 11:34

Het planetarium van Eise Eisinga in het Friese Franeker is uitgeroepen tot werelderfgoed. De VN-organisatie Unesco heeft het model van het zonnestelsel dinsdag op de prestigieuze lijst gezet.

Eise Eisinga (1744-1828) was een ondernemer, die zich in zijn vrije tijd bezighield met sterrenkunde. Tussen 1774 en 1781 bouwde hij in het plafond van zijn woonkamer het zonnestelsel na. Dat deed hij om te bewijzen dat doemscenario's niet klopten. Eisinga liet de zes toen bekende planeten (Mercurius, Venus, de aarde, Mars, Jupiter en Saturnus) en de maan rond de zon draaien. Dat systeem wordt aangedreven door een slingeruurwerk. Het Koninklijk Planetarium Eise Eisinga is het oudste nog werkende planetarium ter wereld.

In een reactie zegt het planetarium dat Unesco ‘de uitzonderlijke universele waarde van dit indrukwekkend grote model van ons zonnestelsel’ erkent. Het werk aan de aanvraag voor de status van werelderfgoed begon in 2003. Volgens burgemeester Marga Waanders van de gemeente Waadhoeke, waar Franeker onder valt, is de erkenning ‘een uitnodiging aan alle wereldburgers: ervaar in ons planetarium de machtige werking van het zonnestelsel dat we met elkaar delen’.

‘Erfgoed op zijn best’
Demissionair staatssecretaris Gunay Uslu, die over erfgoedbeleid gaat, noemt het planetarium “erfgoed op z'n best. Uniek, onvervangbaar en het vertelt een bijzonder verhaal dat ook ver buiten Nederland belangrijk is.” Ze voegt eraan toe dat Eisinga het planetarium bouwde “om met wetenschappelijk bewijs angstaanjagende geruchten te ontkrachten. Dat maakt het nog steeds actueel.”

Ook van andere kanten wordt het planetarium gefeliciteerd. Astronaut en tv-presentator André Kuipers noemt het planetarium een ‘magistraal werk’ en zegt dat de erkenning ‘terecht en welverdiend’ is.

Op de werelderfgoedlijst staan ongeveer 1200 plekken over de hele wereld. Het planetarium is de dertiende plek in het Koninkrijk der Nederlanden op de lijst. Daarop staan onder meer de Waddenzee, de Waterlinie, de Van Nellefabriek in Rotterdam, de grachtengordel van Amsterdam, de molens van Kinderdijk en het centrum van Willemstad op Curaçao.

Bron: ANP

Trefwoorden

eise eisinga werelderfgoed unesco planetarium franeker

1	Renovatie station Leeuwarden door Movares afgerond woensdag, 20 mei
2	Utrechtse flats gerenoveerd volgens 'chassis-carrosseriemethode' donderdag, 21 mei
3	Bouw gestart van Sluisbuurt 1b ontworpen door Powerhouse Company en Beyond Space donderdag, 21 mei
4	Acht lessen rond samenwerken op kantoor donderdag, 21 mei
5	Interdisciplinair team met OMA en OKRA presenteert visie op evolutie van Rome woensdag, 20 mei

Gerelateerde nieuwsberichten

Plasterk heropent Eise Eisinga Planetarium

18 maart 2008

VN zien Venetië als bedreigd werelderfgoed

1 augustus 2023

Ook Neder-Germaanse limes op werelderfgoedlijst geplaatst

28 juli 2021

Nieuwe Hollandse Waterlinie en Drentse Kolonieën toegevoegd aan werelderfgoedlijst

26 juli 2021

Fort bij Kudelstaart herontwikkeld tot 'watersportfort'

8 december 2020

Renovatie Fort van Hoofddorp afgerond

22 juni 2020

Boek Van Nellefabriek belicht iconisch complex vanuit vele hoeken

5 februari 2020

Nieuwe entree Werelderfgoed Kinderdijk: waagstuk voor jonge architecten

10 oktober 2019

Toon alles

Andere nieuwsberichten

Studio Modijefsky benut potentieel van monumentaal pand aan de Rijn

Vandaag, 13:43

Het ontwerp voor Huis Willeminalaan betreft diverse, riante ruimtes en functies die aansluiten bij de klassiek stijl van het hoofdgebouw, alsmede bij een aantal aanbouwen.

Eileen Stornebrink en Willie Vogel winnaars van de Jonge Maaskantprijs 2026

Vandaag, 11:00

Het door hen opgerichte Studio Inscape is een op samenwerking gericht bureau voor architectuur en landschap dat met een ecologische denkwijze werkt aan onderzoek, ontwerp en dialoog.

Het Scholenatelier aan de slag met kindcentrum Tanthof-West in Delft

Vandaag, 10:49

De gemeente Delft heeft drie consortia geselecteerd voor het ontwerp en de realisatie van meerdere kindcentra voor de komende tien tot vijftien jaar. Als eerste mag consortium Het Scholenatelier aan de slag met het Kindcentrum Tanthof-West.=

Stuur nu jullie project in voor de prijs voor Schoolgebouw van het Jaar 2026

Vandaag, 08:30

Hebben jullie een schoolgebouw in Nederland ontworpen dat in de periode van 1 september 2025 tot en met 31 augustus 2026 opgeleverd of voltooid is? Stuur dat dan nu in voor de Architectenweb Awards 2026! Deadline is 19 juni 2026.

Oprichter en directeur Marjan Minnesma van Urgenda overleden

Vandaag, 14:29

Bekend is de rechtszaak die Urgenda won van de Staat over het verminderen van de uitstoot van broeikasgassen.

Gemeenten en provincies: meer geld nodig voor infrastructuur

Vandaag, 12:03

De Vereniging van Nederlandse Gemeenten en het Interprovinciaal Overleg waarschuwen voor een ‘bereikbaarheidsinfarct’ in Nederland.

Amsterdam wil woningbezitters weren uit sociale huurwoning

22 mei, 12:23

Het stadsbestuur wil daarmee duidelijk maken dat het onwenselijk is dat huizenbezitters sociale huurwoningen bezet houden.

Mogelijk minder ruimte nodig voor uitbreidingsplannen Moerdijk

22 mei, 9:47

Het dorp Moerdijk zou in dat geval kunnen blijven bestaan, aldus de gemeente.

Museum Rotterdam ontvangt sleutels van Citykerk Het Steiger

21 mei, 3:01

Citykerk Het Steiger, een wederopbouwmonument in de Rotterdamse binnenstad, ondergaat in de komende jaren een transformatie naar onderkomen voor Museum Rotterdam, alsook naar woon- en kantoorruimte.