The Harbour Club is een icoon op Cruquiuseiland

Restaurant The Harbour Club, sinds 2012 gevestigd in een oude wijnterminal, fungeerde als een placemaker bij de transformatie van Cruquiuseiland in Amsterdam Oost. Inmiddels is het restaurant aangevuld met een geluidsdichte evenementenzaal en starterswoningen; voormalige wijnsilo’s heeft LEVS architecten getransformeerd naar stadswoningen en op het dak geplaatst. Daarmee is het onlangs opgeleverde gebouw naast placemaker ook een markant referentiepunt in het transformatiegebied.

De herbestemming van het oude havengebied van Cruquiuseiland startte in crisistijd. De gemeente Amsterdam en ontwikkelaar-belegger Amvest sloten begin 2013 een overeenkomst voor 390 nieuwe woningen in het gebied. Cruquiuseiland werd ontwikkeld met een experimentele spelregelkaart in de hand, in plaats van een vastomlijnd stedenbouwkundig plan.

De transformatie van The Harbour Club is een sprekend voorbeeld van deze strategie, legt LEVS architecten uit. Het project, gerealiseerd in opdracht van Amvest, is een combinatie van een ‘placemaking’-functie, betaalbare woningen én herkenbare architectuur met historische gelaagdheid.

Het restaurant vestigde zich tien jaar geleden in een voormalige wijnterminal uit 1901, een loods van hout en baksteen. LEVS heeft het pand ingepast in een nieuw ensemble met een kloeke, industriële uitstraling. L-vormige nieuwbouw van zes lagen omarmt als het ware de oude wijnterminal en biedt ruimte aan een mix van starterswoningen, gelegen boven een geluidsdichte evenementenzaal. Het betonnen gevelgrid met een invulling van glas en bronskleurig aluminium draagt bij aan de robuuste aanblik van het pand. De parkeerplaatsen voor het project komen in een ondergrondse garage op de aangrenzende kavel.

Wonen boven een doos

Het woonprogramma bestaat uit een combinatie van smalle doorzonstudio’s voor starters aan een ‘leefgalerij’ en brede corridorwoningen die vijf meter over de wijnterminal kragen. Semi-inpandige balkons bieden de bewoners zowel privacy als een fraai uitzicht over de haven en het mos-sedumdak, dat is gerealiseerd op de wijnterminal. In totaal betreft het woonprogramma 81 huurappartementen, vijf woon-werkwoningen en drie luxe stadswoningen op het dak.

Op de onderste drie lagen van de nieuwbouw is de nieuwe evenementenruimte van The Harbour Club gevestigd. Om geluidsoverlast te voorkomen is de ruimte middels het doos-in-doosprincipe geheel losgekoppeld van het overige programma in het gebouw. De doos bestaat uit een stalen frame met prefab beton en heeft een eigen fundering. Vier balken van 16 meter zweven boven de zaal en dragen de woningen, legt LEVS uit.

Historische gelaagdheid

Boven de foyer van de evenementenzaal is in de gevel aan de straatzijde een kunstwerk opgenomen; een geperforeerd beeld schetst de geschiedenis van de haven. Het is een van de wijzen waarop LEVS historische gelaagdheid in de architectuur aanbrengt. Dat geldt ook voor het ontwerp met betonnen kaders en niet in het minst de behouden wijnsilo’s, die oorspronkelijk naast de loods stonden.

De drie stalen wijnsilo’s, waarin ooit bulkwijn voor de Nederlandse markt werd opgeslagen, zijn gespaard voor de sloop en door LEVS getransformeerd tot luxe stadswoningen met drie verdiepingen. Veel van de oorspronkelijke details zijn daarbij behouden. De silo’s zijn over een rij van volwassen bomen getild en op het hoge dak geplaatst. Ze staan op het gezamenlijke dakterras iets gedraaid, zodat de bewoners optimaal uitzicht hebben via het panoramaraam.

Herkenningspunt

Nu het project geheel is voltooid, is het gebouw nog steeds een placemaker, volgens LEVS. “De aantrekkingskracht van het restaurant en de evenementenzaal zijn onverminderd”, aldus het architectenbureau. Aan het water is een terras gerealiseerd, dat zorgt voor levendigheid op de kade en straks een sociaal knooppunt langs de toekomstige wandelroute vormt. Met de drie silowoningen op het dak, vanuit de wijde omtrek te zien, is het project bovendien een icoon in – en voor – het Cruquiusgebied.