Ruimtelijk en flexibel interieur voor OBA Mercatorplein

3 november 2021, 14:27

In opdracht van de Openbare Bibliotheek Amsterdam (OBA) maakte Mecanoo een ontwerp voor de renovatie van de vestiging Mercatorplein. Het architectenbureau heeft de oorspronkelijke kwaliteiten van Berlage’s gebouw als startpunt genomen en gecombineerd met weloverwogen toevoegingen.

OBA Mercatorplein is gevestigd in een rijksmonument, dat tussen 1925 en 1927 is gerealiseerd naar ontwerp van H.P. Berlage. Het gebouw is gesitueerd in het hart van De Baarsjes. De OBA wilde met de renovatie van de bibliotheekvestiging een op de wijk en alle generaties gerichte ontmoetingsplek in het hart van de wijk realiseren.

Berlage’s concept
Mecanoo heeft aan deze wens invulling gegeven door uit te gaan van de huidige staat van het gebouw, de bestaande kwaliteiten te verbeteren en die te combineren met zorgvuldige nieuwe toevoegingen binnen de gegeven structuur, legt het architectenbureau uit. Op die manier heeft het en leeromgeving willen creëren in een op activiteiten gebaseerde omgeving, aldus Mecanoo.

Een van de oorspronkelijke concepten van Berlage’s gebouw was om de interne functies aan de straatzijde zichtbaar te maken; het gebouw voegde een levendige voorgevel van winkels aan het straatbeeld toe. Mecanoo heeft dit idee teruggebracht door in de plattegrond het programma voor een deel onder te brengen in ‘winkels’.

Boekenwand en binnenstraat
Een binnenmuur van (boeken)kasten, waarin de collectie is geplaatst, slingert langs de rand van het bibliotheekinterieur. Daarbij verbindt de meanderende kastenwand een reeks gesloten en open ruimten, waaronder informele studieruimten, een multifunctionele ruimte, een leeszaal en een ‘leef-leerruimte’.

Een binnenstraat in het midden van de bibliotheek verbindt de programma's aan de voor- en achterkant van het gebouw. Een multifunctionele tafel in deze binnenstraat fungeert als plek voor ontmoeting en dialoog, als sociale ruimte.

Winkels
Een van de ruimten die met de slingerende boekenmuur wordt gecreëerd, is de sfeervol en speels ingerichte kinderbibliotheek. Een kleurrijke interpretatie van een historische kaart van Mercator siert hier de vloer, als verwijzing naar de buurt en de geschiedenis. De zachte zitelementen zorgen voor een comfortabele hang- en speelplek voor kinderen en ouders.

Naast de kinderbibliotheek zijn twee andere ‘winkels’ aan de voorzijde van de bibliotheek gesitueerd: een multifunctionele makersruimte en een leescafé. Geplaatst langs de glazen gevel van het gebouw, tonen ze de functie van de bibliotheek aan de buitenwereld en maken ze een verbinding met de straat. Op deze manier geeft Mecanoo een nieuwe interpretatie aan de winkelpuien in Berlage’s opzet.

Flexibel en licht
Met het ontwerp heeft Mecanoo ingezet op maximale flexibiliteit van alle ruimten, om ze op allerlei wijzen te kunnen inzetten en de band met de buurt en het Mercatorplein te versterken. Zo zou in de toekomst het leescafé van schuifdeuren kunnen worden voorzien, zodat het buiten bibliotheektijden afzonderlijk is te gebruiken door bewoners en bedrijven uit de buurt.

In het gehele interieur is gezorgd voor veel binnenvallend daglicht, onder meer door de bestaande daklichten weer in gebruik te nemen. Voorts is het plafond verhoogd om de ruimte genereuzer te maken. Natuurlijke materialen, zoals het lichte hout voor de binnenwand met collectie, sluiten aan op de lichte tint van de originele stenen muur.

Trefwoorden

interieur amsterdam bibliotheek openbare bibliotheek amsterdam oba mercatorplein mecanoo architecten mecanoo

1	2025 in acht podcasts door Michiel van Raaij maandag, 29 december
2	2025 in tien columns door Joost Ector maandag, 29 december
3	2025 in tien columns door Marjolein van Eig dinsdag, 30 december
4	2025 in tien columns door Jarrik Ouburg over Japan / Nederland dinsdag, 30 december
5	Architectenweb Awards 2025 – een terugblik woensdag, 31 december

Gerelateerde nieuwsberichten

Voormalige spoorlijn in Taiwan door Mecanoo getransformeerd tot park

26 oktober 2021

Mecanoo en Beyer Blinder Belle revitaliseren grootste leenbibliotheek in New York

2 juni 2021

Mecanoo ontwerpt nieuwe centrale bibliotheek van Macau

22 maart 2021

Mecanoo presenteert nieuwe openbare bilbiotheek van Tainan

15 februari 2021

Mecanoo ontwerpt vernieuwing Haagse Centrale Bibliotheek

28 september 2020

Rotterdam streeft met Hart 010 naar nieuwe entree voor de binnenstad

4 november 2021

Nieuw cultuurgebouw voor Alkmaar naar ontwerp Mecanoo

3 maart 2022

Internationale architectuurprijs voor Mecanoo

18 augustus 2021

Drie consortia geselecteerd om ontwerp te maken voor nieuwe bibliotheek met kantoren op de Zuidas

23 december 2021

Houten bibliotheek als verbinder voor Edegem

27 oktober 2021

Nieuwe Bibliotheek Goes weerspiegelt stad en omgeving

6 oktober 2021

Interieur als wonderland voor kinderbibliotheek Gütersloh door aatvos

1 september 2021

Bibliotheek Bouwlust ontworpen als 'oase in de wijk'

24 juni 2021

Bestemmingsplan Cartesius in Utrecht onherroepelijk

3 maart 2022

Gecombineerde parkeergarage en bibliotheek voor Alphen aan den Rijn

30 juli 2021

Manifest biedt aanzet integrale visie voor Rotterdam-Zuid

16 augustus 2021

Bouw bioscoop en woningen in Theaterkwartier Lelystad van start

28 juli 2021

Mecanoo ontwerpt Natural History Museum Abu Dhabi

1 april 2022

Nederlands-IJslands ontwerpteam wint competitie centrale bibliotheek Reykjavik

1 december 2022

Mecanoo transformeert Zaans fabriekscomplex tot stedelijke buurt

3 augustus 2021

Minister zet beleid voorganger voort: elke gemeente een volwaardige bibliotheek

28 oktober 2024

Urban Fabric en Mecanoo presenteren plan Kwartiermaker Haarlemmerweg

22 juli 2021

Rotterdam wil renovatie Boijmans verbinden aan kwaliteitsimpuls Museumpark

27 mei 2021

Mecanoo presenteert ontwikkelvisie voor Dordtse Spoorzone

26 januari 2021

Nieuwe vestiging OBA Next Lab Kraaiennest uit houten prefab modules

10 december 2024

Mecanoo presenteert heropende Martin Luther King Jr. Memorial Library

23 november 2021

Universiteitscampus in Manchester getransformeerd naar woongebied Kampus

6 januari 2022

Mecanoo benoemt drie nieuwe partners

14 januari 2022

Boeken en kunst mengen zich in voormalig gemeentehuis

9 februari 2022

Kabinet wil een bibliotheek in elke gemeente verplichten

7 november 2022

Toon alles

Andere nieuwsberichten

Kraaijvanger Architects aan de slag met renovatie Station Zuidplein

24 december 2025, 9:00

Kraaijvanger Architects gaat van Rotterdams wederopbouwstation een toekomstbestendig, hoogwaardig stedelijk knooppunt maken.

Concrete ontwerpt woongebouw in Philadelphia met gevelkunst door tattoo-artist Henk Schiffmacher

23 december 2025, 12:00

Concrete heeft in een Philadelphia (VS) met Fishtown Urby een volgende bijdrage aan het Amerikaanse woonconcept Urby opgeleverd.

Rotterdamse Academie van Bouwkunst stelt twee curatoren aan om thematische lijnen te ontwikkelen

22 december 2025, 11:20

De Rotterdamse Academie van Bouwkunst stelt Margit van Schaik aan als curator Architectuur en Jutta Hinterleitner als curator Stedenbouw.

Den Haag ziet ruimte voor meer woningen in gebied Laakhavens-Hollands Spoor

19 december 2025, 3:15

De gemeente Den Haag ziet ruimte voor 11.000 nieuwe woningen in het gebied aan de Laakhavenzijde van station Hollands Spoor. Dat zijn er 2.400 meer dan de gemeente bij het begin van de planvorming dacht.

Fijne feestdagen en een gelukkig, gezond en succesvol 2026!

24 december 2025, 1:00

Op maandag 5 januari is de redactie van Architectenweb terug met het dagelijkse architectuurnieuws.

Provincie Zuid-Holland: stroom van zee via Hoek van Holland naar Rotterdamse haven

23 december 2025, 5:00

"Zo kunnen de Rotterdamse haven en regio uitgroeien tot de stekkerdoos van Nederland", stelt gedeputeerde Arne Weverling.

DNR geactualiseerd naar hedendaagse praktijk

19 december 2025, 4:03

DNR2025 is compacter en beter op de hedendaagse praktijk afgestemd dan haar voorganger, met onder meer aandacht voor AI, privacy en kwaliteitsborging.