Projecten
Producten
Bedrijven
Vacatures
Agenda
Awards
Podcasts
more_horiz
Videos
Magazine
Thema's
Favorieten
Profiel
Uitloggen
Copyright: MVRDV
Copyright: MVRDV
Copyright: MVRDV
Copyright: MVRDV
Bestaande situatie
Copyright: MVRDV
Bestaande situatie
Copyright: MVRDV
Bestaande situatie
Copyright: MVRDV
Premier Edi Rama bij de start van de renovatie
Copyright: MVRDV
Premier Edi Rama bij de start van de renovatie
Copyright: MVRDV
Copyright: MVRDV
Copyright: MVRDV
Copyright: MVRDV
Copyright: MVRDV
Copyright: MVRDV
Copyright: MVRDV
Copyright: MVRDV
Copyright: MVRDV
Copyright: MVRDV
Copyright: MVRDV
Monument uit communistisch verleden Albanië wordt door MVRDV radicaal geopend
19 februari 2021, 11:18
De transformatie is gestart van de Pyramid, een van Albanië’s meest brutalistische gebouwen. In het ontwerp van
MVRDV
wordt dit cruciale erfgoed, ooit het pronkstuk van de communistische dictator Enver Hoxha, drastisch gerenoveerd en aangepakt.
De betonnen structuur wordt hergebruikt en geopend, het atrium en de omgeving worden vergroend. In, op en rondom de structuur komt een klein ‘dorp’ van cafés, studio’s, ateliers en leslokalen waar jongeren gratis les krijgen in verschillende technologievakken. De Pyramid moet daarmee een nieuwe spil in het culturele leven van Tirana worden.
De 11,835 m
2
tellende Pyramid kent een lange geschiedenis; van mausoleum gewijd aan Enver Hoxha en tijdelijke NAVO-basis tijdens de Balkanoorlog tot club en evenementenruimte. Voor veel Albanezen staat het gebouw ondertussen symbool voor de overwinning op het communistisch regime. In een poging het terug te claimen gebruiken de jongeren van Tirana het momenteel als hangplek, om graffiti op aan te brengen, om het ’s nachts te beklimmen en – niet ongevaarlijk – er vervolgens vanaf te glijden.
Eerdere plannen om het gebouw te revitaliseren zijn nooit of halfslachtig uitgevoerd. In het ontwerp van MVRDV wordt het hermetische gebouw radicaal geopend, waarbij obstakels van eerdere verbouwingen worden verwijderd. Dit levert een aantrekkelijke open structuur op. In het atrium worden vervolgens bomen en ander groen geplant. Door het plaatsen van ‘schuren’ in, op en rondom het gebouw, ontstaat als het ware een nieuw dorp van leslokalen, studio’s, ateliers, cafés en restaurants. Non profit-onderwijsinstelling TUMO Tirana zal als eerste gebruiker van de Pyramid straks gratis naschools onderwijs verzorgen voor 12- tot 18-jarigen in software, robotics, animatie, muziek en film.
De betonnen dakspanten zullen bij de transformatie veiliger worden gemaakt voor bezoekers. De meeste betonnen balken krijgen treden zodat ze veilig kunnen worden beklommen. Eén blijft glad, bezoekers kunnen daar (op eigen risico) vanaf glijden. De trappen kunnen ook worden ingezet bij evenementen, waarmee de Pyramid de potentie heeft om de nieuwe spil te worden van het culturele leven van de stad.
Een 'people's monument'
"Het is een oprechte uitdaging om zo’n brutalistisch monument te mogen transformeren," zegt Winy Maas, mede-oprichter van MVRDV. "Het is opvallend en interessant om te zien hoe het land worstelde met de toekomst van het gebouw, dat enerzijds een zwarte bladzijde uit de geschiedenis is, anderzijds al deels was teruggeclaimd door de bewoners van Tirana. Ik zag meteen de potentie ervan, en dat het mogelijk moest zijn om er nog meer een 'people’s monument' van te maken in plaats van het te slopen. De grote uitdaging was om een nieuwe relatie te leggen tussen het gebouw en zijn omgeving. Ik heb er alle vertrouwen dat dat met dit ontwerp gaat lukken. Ik kijk uit naar jongeren én de eerste ouderen die de trappen naar de top gaan beklimmen!"
De transformatie van de Pyramid laat zien hoe een gebouw geschikt kan worden gemaakt voor een nieuwe tijd, terwijl tegelijk de roemruchte geschiedenis bewaard blijft. Het project voldoet daarnaast aan de duurzame ontwikkelingsdoelstellingen van de Verenigde Naties: de bestaande structuur en delen van de gevelsteen worden hergebruikt voor de nieuwe trappen aan de buitenzijde van het gebouw, dat geopend blijft naar park en stad toe. De reeks geklimatiseerde schuren die worden geplaatst, maken het energiezuinig. Het nieuwe gebruik van de Pyramid maakt het gebouw ook nog eens sociaal duurzaam, dankzij het gratis naschoolse onderwijsprogramma dat gelijke kansen bevordert en de volgende generatie voorbereidt op succes.
Trefwoorden
communisme
tirana
mvrdv
brutalisme
piramide
albanië
Best gelezen
1
2025 in acht podcasts door Michiel van Raaij
maandag, 29 december
2
2025 in tien columns door Joost Ector
maandag, 29 december
3
2025 in tien columns door Marjolein van Eig
dinsdag, 30 december
4
2025 in tien columns door Jarrik Ouburg over Japan / Nederland
dinsdag, 30 december
5
Architectenweb Awards 2025 – een terugblik
woensdag, 31 december
Gerelateerde nieuwsberichten
MVRDV presenteert visie voor zelfvoorzienende vallei in Armenië
13 januari 2022
Piramide van Tirana: van communistisch mausoleum naar monument voor het volk
25 oktober 2023
Cityförster en Atelier Gram ontwerpen woontoren met collectieve voorzieningen voor Tirana
7 mei 2025
MVRDV ontwerpt kunstmatige heuvel naast Marble Arch Londen
16 februari 2021
Grote Duitse architectuurprijs voor WERK12 van MVRDV
29 januari 2021
PvdA Rotterdam blaast plan voor overkappen A20 nieuw leven in
5 januari 2021
Gemeenteraad keurt verdichtingsvisie voor binnenstad Eindhoven goed
23 december 2020
Nathalie de Vries nieuwe stadsbouwmeester van Groningen
25 november 2020
Hoogste punt voor Radio Tower & Hotel (MVRDV) in New York
19 november 2020
Spel van verhulling en onthulling in Haussmann-pand
29 oktober 2020
Beplantingsplan Floriade 2022 vertaald in gevel woontoren
21 oktober 2020
MVRDV ontwerpt complex met 'muurschilderingen' in Detroit
1 oktober 2020
Depot Boijmans van Beuningen klaar voor 'zilveren opening'
24 september 2020
Winy Maas: verhuis Museum Rotterdam terug naar Schielandshuis
23 september 2020
Depot Boijmans wint Rooftop Award 2020
8 september 2020
Ontwerp NIO House Chongqing door MVRDV gericht op beleving
7 september 2020
MVRDV transformeert oude fabriek Shenzhen tot If Factory
18 augustus 2020
MVRDV-masterplan voor Karlsruhe met zwevende tuin als blikvanger
3 augustus 2020
MVRDV presenteert zich met expositie in Berlijn
27 juli 2020
'Janus-gebouw' MVRDV in Poolse stad Wroclaw geopend
17 juli 2020
MVRDV blaast 'eigen' paviljoen Expo 2000 nieuw leven in
10 juli 2020
Flexibel café-restaurant voor Depot Boijmans van Beuningen
9 juli 2020
Almere gaat door met Floriade 2022
19 juni 2020
Hoogstraat Rotterdam ingericht voor de 1,5 metersamenleving
16 juni 2020
Rotterdams kantoorpand omgetoverd tot 'mediterrane' patiowoning
12 juni 2020
Floriade 2022 kan doorgaan na 'ja' van de ChristenUnie
10 juni 2020
MVRDV: hoofdopzet Valley tot op de millimeter gelijk gebleven
17 april 2020
Bouw woon- en kantoorblok MVRDV in San Francisco gestart
23 februari 2021
Casanova+Hernandez toont vernieuwd waterfront Albanees vissersdorp
2 april 2021
Gebouw als proeftuin voor landbouwtechnologie
2 juli 2021
MVRDV ontwerpt jubileumpaviljoen voor oudste sociale woningbouwcomplex
24 augustus 2021
MVRDV modelleert toren in Tirana naar hoofd nationale held
3 augustus 2022
MVRDV presenteert visie voor zelfvoorzienende vallei in Armenië
13 januari 2022
Piramide van Tirana: van communistisch mausoleum naar monument voor het volk
25 oktober 2023
Cityförster en Atelier Gram ontwerpen woontoren met collectieve voorzieningen voor Tirana
7 mei 2025
MVRDV ontwerpt kunstmatige heuvel naast Marble Arch Londen
16 februari 2021
Grote Duitse architectuurprijs voor WERK12 van MVRDV
29 januari 2021
PvdA Rotterdam blaast plan voor overkappen A20 nieuw leven in
5 januari 2021
Gemeenteraad keurt verdichtingsvisie voor binnenstad Eindhoven goed
23 december 2020
Nathalie de Vries nieuwe stadsbouwmeester van Groningen
25 november 2020
Hoogste punt voor Radio Tower & Hotel (MVRDV) in New York
19 november 2020
Spel van verhulling en onthulling in Haussmann-pand
29 oktober 2020
Beplantingsplan Floriade 2022 vertaald in gevel woontoren
21 oktober 2020
MVRDV ontwerpt complex met 'muurschilderingen' in Detroit
1 oktober 2020
Depot Boijmans van Beuningen klaar voor 'zilveren opening'
24 september 2020
Winy Maas: verhuis Museum Rotterdam terug naar Schielandshuis
23 september 2020
Depot Boijmans wint Rooftop Award 2020
8 september 2020
Ontwerp NIO House Chongqing door MVRDV gericht op beleving
7 september 2020
MVRDV transformeert oude fabriek Shenzhen tot If Factory
18 augustus 2020
MVRDV-masterplan voor Karlsruhe met zwevende tuin als blikvanger
3 augustus 2020
MVRDV presenteert zich met expositie in Berlijn
27 juli 2020
'Janus-gebouw' MVRDV in Poolse stad Wroclaw geopend
17 juli 2020
MVRDV blaast 'eigen' paviljoen Expo 2000 nieuw leven in
10 juli 2020
Flexibel café-restaurant voor Depot Boijmans van Beuningen
9 juli 2020
Almere gaat door met Floriade 2022
19 juni 2020
Hoogstraat Rotterdam ingericht voor de 1,5 metersamenleving
16 juni 2020
Rotterdams kantoorpand omgetoverd tot 'mediterrane' patiowoning
12 juni 2020
Floriade 2022 kan doorgaan na 'ja' van de ChristenUnie
10 juni 2020
MVRDV: hoofdopzet Valley tot op de millimeter gelijk gebleven
17 april 2020
Bouw woon- en kantoorblok MVRDV in San Francisco gestart
23 februari 2021
Casanova+Hernandez toont vernieuwd waterfront Albanees vissersdorp
2 april 2021
Gebouw als proeftuin voor landbouwtechnologie
2 juli 2021
MVRDV ontwerpt jubileumpaviljoen voor oudste sociale woningbouwcomplex
24 augustus 2021
MVRDV modelleert toren in Tirana naar hoofd nationale held
3 augustus 2022
Toon alles
Gerelateerde podcasts
Toren van Babel
Gesprek met Nathalie de Vries over multipliciteit in hoogbouw
2 november 2023
Andere nieuwsberichten
Kraaijvanger Architects aan de slag met renovatie Station Zuidplein
24 december 2025, 9:00
Kraaijvanger Architects gaat van Rotterdams wederopbouwstation een toekomstbestendig, hoogwaardig stedelijk knooppunt maken.
Concrete ontwerpt woongebouw in Philadelphia met gevelkunst door tattoo-artist Henk Schiffmacher
23 december 2025, 12:00
Concrete heeft in een Philadelphia (VS) met Fishtown Urby een volgende bijdrage aan het Amerikaanse woonconcept Urby opgeleverd.
Rotterdamse Academie van Bouwkunst stelt twee curatoren aan om thematische lijnen te ontwikkelen
22 december 2025, 11:20
De Rotterdamse Academie van Bouwkunst stelt Margit van Schaik aan als curator Architectuur en Jutta Hinterleitner als curator Stedenbouw.
Den Haag ziet ruimte voor meer woningen in gebied Laakhavens-Hollands Spoor
19 december 2025, 3:15
De gemeente Den Haag ziet ruimte voor 11.000 nieuwe woningen in het gebied aan de Laakhavenzijde van station Hollands Spoor. Dat zijn er 2.400 meer dan de gemeente bij het begin van de planvorming dacht.
Fijne feestdagen en een gelukkig, gezond en succesvol 2026!
24 december 2025, 1:00
Op maandag 5 januari is de redactie van Architectenweb terug met het dagelijkse architectuurnieuws.
Provincie Zuid-Holland: stroom van zee via Hoek van Holland naar Rotterdamse haven
23 december 2025, 5:00
"Zo kunnen de Rotterdamse haven en regio uitgroeien tot de stekkerdoos van Nederland", stelt gedeputeerde Arne Weverling.
DNR geactualiseerd naar hedendaagse praktijk
19 december 2025, 4:03
DNR2025 is compacter en beter op de hedendaagse praktijk afgestemd dan haar voorganger, met onder meer aandacht voor AI, privacy en kwaliteitsborging.
Inschrijving voor tiende editie Architectuurprijs Nijmegen geopend
19 december 2025, 1:17
Tot vrijdag 12 februari 09.00 uur kunnen architecten en andere partijen een project inzenden dat in 2024 of 2025 is opgeleverd in Nijmegen.
Tweede Kamer schuift aanpassing huurwet door naar nieuw kabinet
19 december 2025, 9:13
Demissionair minister Mona Keijzer wil de wet die een maximale prijs bepaalt voor huur in het middensegment versoepelen.
Faillissement V&D laat nog altijd sporen na in winkelgebieden
18 december 2025, 12:03
De middelgrote steden zijn na tien jaar het faillissement van V&D nog niet te boven.
Ga naar het nieuws-archief
0
0
0
0
Voor een optimale gebruikservaring plaatst Architectenweb functionele cookies. Wat de verschillende cookies precies doen leggen we uit in een
overzicht
. Cookies van social media kun je optioneel
aanzetten
.
Akkoord
Instellingen
Annuleren
OK
Sluiten
Doorgaan
Inloggen
Maak een gratis persoonlijk account aan
Feedback
Feedback
Wij horen graag jouw feedback. Laat je reactie achter en eventueel jouw e-mail adres.
Reactie
Verstuur