Abonneer je nu op onze nieuwsbrieven!

Abonneren

Nee, bedankt

Ja, denk met me mee rond de
materialisering van mijn project

Harvey Otten

Een verbod op eengezinswoningen

24 maart, 9:00

Professor Tess Broekmans van de TU Delft pleit voor een stop op eengezinswoningen: “Pas als we het rigoureus anders gaan doen, worden we uitgedaagd om betere huizen voor de toekomst te bouwen. Als dit landelijk wordt bepaald, zou er geïnvesteerd en nagedacht worden over supergoeie, logische, handige, duurzame appartementen.”

Misschien zal de gemiddelde Telegraaf-lezer hier een bewijs in zien dat de intellectuele elite is losgezongen van de werkelijkheid, maar laten we eens kijken naar de feiten. We hebben in Nederland ruim vijf miljoen eengezinswoningen. In minder dan de helft daarvan woont een gezin. Die andere helft wordt bezet door meestal oudere alleenstaanden en stellen. Het aantal gezinnen met kinderen neemt nauwelijks toe en zou op den duur wel eens kunnen dalen. De komende jaren zal het aantal alleenstaanden fors groeien en dat verklaart voor een groot deel het oplopende woningtekort.

In ons dichtbevolkte land hebben we in verhouding tot de rest van Europa veel meer grondgebonden eengezinswoningen. Twee keer zoveel als in landen als Duitsland, Italië, Spanje en Zwitserland, die we toch niet kennen als zwaar verstedelijkt, maar waar het wel veel vanzelfsprekender is om in een appartement te wonen. Het gevolg is dat we ook veel groter wonen dan de ons omringende landen. Dat is niet comfortabel of ruimtelijk; dat zijn al die leegstaande slaapkamers in de rijtjeshuizen van empty-nesters.

Senioren die in een wel erg grote eengezinswoning zijn achtergebleven verhuizen vaak niet omdat er te weinig alternatieven zijn of omdat ze veel meer huur zouden gaan betalen. Het toevoegen van eengezinswoningen lijkt in eerste instantie voor de zo broodnodige doorstroming te zorgen maar daarna stokt het. Eengezinswoningen wisselen veel minder vaak van eigenaar dan appartementen. Als we diagonaal door de cijfers gaan dan komen appartementen drie tot vijf keer vaker vrij dan eengezinswoningen. Om een groter woningaanbod te krijgen hebben we dus meer aan appartementen dan aan eengezinswoningen.

Voor de bewoners lijkt het misschien wel fijn om lang op dezelfde plek te blijven wonen. Tot we ons realiseren dat de mensen die niet verhuizen tot op hoge leeftijd in hun eentje in een veel te groot huis in een buitenwijk wonen. Uit die wijken zelf verdwijnt met de kinderen die het huis verlaten meer dan de helft van de inwoners waardoor de paar voorzieningen die er zijn sluiten. Als zelfs de buurtsuper er niet meer is, ben je afhankelijk van die auto op de oprit tot dat ook niet meer gaat. Al met al kom je zo steeds minder mensen tegen en ligt vereenzaming op de loer.

Een landelijk verbod op eengezinswoningen zou om sociale, ruimtelijke en economische redenen voorstelbaar zijn. Waarschijnlijk komt het er niet omdat er geen minister is die daar haar vingers aan wil branden. Gelukkig bouwen we de afgelopen jaren meer appartementen dan eengezinswoningen. Door in hoge dichtheid te bouwen kan er meer geïnvesteerd worden in collectieve voorzieningen en openbare ruimte. We hebben genoeg voorbeelden van appartementen die dankzij goede buitenruimtes en flexibele plattegronden veel woonkwaliteit hebben. Met gemeenschappelijke ruimtes en een levendige plint. Binnenkort staan in alle gemeentes kersverse wethouders voor de opgave om heel veel nieuwe woningen te realiseren. Als architecten kunnen we ze helpen door te laten zien wat er mogelijk is als we supergoeie appartementen gaan bouwen.

Meer over de visie van professor Tess Broekmans van de TU Delft is bijvoorbeeld in dit interview met haar te lezen.

Harvey Otten is zelfstandig architect en ontwikkelaar. Zijn architectenbureau, Harvey Otten Architectuur, maakt deel uit van coöperatie XOOMlab. Als ontwikkelend architect is hij partner bij Ruimtemaken. In 2022 is van zijn hand de roman Virmundt verschenen.

Trefwoorden

eengezinswoningen woningbouw woningmarkt column harvey otten appartementen

1	Een verbod op eengezinswoningen dinsdag, 24 maart
2	PSV presenteert plannen voor uitbreiding Philips Stadion vrijdag, 20 maart
3	Architectenweb symposium: ontwerpen van autovrije buurten woensdag, 25 maart
4	Luxe appartementengebouw naast klooster Etten-Leur door Studio AAAN klaar donderdag, 19 maart
5	Uitbreiding van New Museum door OMA officieel geopend maandag, 23 maart

Gerelateerde nieuwsberichten

Column

Parkeren is geen grondrecht

24 februari

Woningcorporaties bouwden in 2025 meeste huizen in jaren

24 maart

Column

Waar kan ik met mijn eigen initiatief aankloppen?

27 januari

Column

Architectuur als compromis

23 december 2025

Column

De Nota Ruimte heeft alleen nog een visie nodig

25 november 2025

28 oktober 2025

23 september 2025

Los het woningtekort op met compacte woningen!

24 juni 2025

Column

Corruptie bij de NEN?

27 mei 2025

Column

Toch nog een goed idee voor Mona Keijzer

22 april 2025

Column

Verbouw die woningfabriek

25 maart 2025

Column

Er is geen wooncrisis

25 februari 2025

Column

Ontwerpen voor echte mensen

28 januari 2025

Toon alles

Andere nieuwsberichten

Cultuurfonds lanceert vierde Open Call Architectuur en Bouwkunst

Gisteren, 16:44

Onder meer architecten kunnen een idee voor een publiek gebouw indienen. Het beste plan wordt beloond met honderdduizend euro om het te realiseren.

ECHO Urban Design presenteert stedenbouwkundig plan Annapark in Amstelveen

Gisteren, 14:41

ECHO Urban Design heeft het stedenbouwkundig plan voor het Annapark in Amstelveen gepresenteerd. Op de overkapping van de verdiepte A9 komt ter hoogte van het historische oude dorp een nieuw stadspark.

Mecanoo deelt nieuwe foto's van De Nederlandsche Bank

Gisteren, 13:40

Begin vorig jaar werd het gerenoveerde gebouw van De Nederlandsche Bank na een ingrijpende renovatie feestelijk geopend. Een aantal onderdelen werd nadien in gebruik genomen en de vegetatie sloeg aan.

Inschrijving Abe Bonnema Prijs voor Jonge Architecten 2026 van start

Gisteren, 12:00

De tweejaarlijkse prijs is bestemd voor architecten onder de veertig jaar. Dit jaar is het prijzengeld verhoogd naar 30.000 euro, laat de ir. Abe Bonnema Stichting weten.