Plankaart

Profiel

Plattegrond

Doorsneden

Doorsnede

Gevels nieuw

Dakaanzicht

Gevels bestaand

Rijksmonumentaal tankstation Groningen getransformeerd tot Dudok aan het Diep

16 september 2025, 14:19

In Groningen is een rijksmonumentaal tankstation naar ontwerp van architect Willem Marinus Dudok getransformeerd tot een kleinschalige horecagelegenheid. Niet alleen het gebouw zelf is aangepakt, ook de directe omgeving onderging een transformatie tot een publieke ruimte. Het ontwerp is tot stand gekomen door een nauwe samenwerking van IRIS architecten en Marseille Buiten.

Dudok aan het Diep, zoals het gebouw en de plek nu heten, is uitdrukkelijk niet bedoeld als een horecagelegenheid met terras, maar als een groene verblijfsplek aan de Diepenring, waar mensen kunnen zitten, spelen, lezen en ontspannen. Via een vlonder is de ruimte bovendien beter dan ooit verbonden met het naastgelegen water.

Tussen 1953 tot 1967 ontwierp Dudok 112 tankstations voor Esso. Van deze markante gebouwtjes zijn er slechts twee bewaard gebleven. Het exemplaar in Groningen, sinds 2010 een rijksmonument en in 2013 door inwoners gekozen tot mooiste naoorlogse gebouw van de stad, wijkt af van de 111 andere. Door de aanwezigheid van een geïntegreerd netstation moesten delen van de glazen gevels worden vervangen door dichte stalen platen, iets wat inging tegen Dudoks oorspronkelijke transparante ontwerpvisie.

Zes jaar geleden wonnen IRIS architecten en Marseille Buiten een prijsvraag van de gemeente Groningen voor de herbestemming van het uit 1955 stammend tankstation en diens directe omgeving. Het winnend plan vertrok vanuit het idee dat het tankstation niet als een museumstuk bewaard moest blijven, maar onderdeel zou worden van een levendige publieke plek.

Zoveel mogelijk origineel materiaal
De kiosk is gerestaureerd met behoud van zoveel mogelijk origineel materiaal, waarbij de sporen van zeventig jaar in het interieur zichtbaar zijn gehouden. Het gebouw is verduurzaamd met behoud van de oorspronkelijke uitstraling. De bestaande stalen kozijnen zijn voorzien van warmtereflecterend glas, het dak en de vloer zijn geïsoleerd (met het dak terugliggend, zodat de kenmerkende daklijn behouden bleef) en op het dak zijn PV-panelen als folie aangebracht. In de gevel rond het netstation zijn PV -panelen met foto’s van de originele situatie gerealiseerd. Verwarming en koeling verlopen via een warmtepomp, onzichtbaar geplaatst achter hergebruikte roosters.

Het plein is vergroend en ingericht met beplanting die biodiversiteit stimuleert en weinig onderhoud vraagt. Nieuwe bomen zorgen voor schaduw en verkoeling. Het houten dek voorkomt hittestress en laat regenwater door. De vlonder is volledig los gehouden van de eveneens rijksmonumentale kade.

De grote houten vlonder aan het water is ontwikkeld als een enorm zitelement, bijna als een meubel dat op het water is gelegd. Het element is ontworpen als een lichte, vloeiende overgang tussen de hoogte van de straat en het diepe profiel van de Diepenring. Voor het terrein en de vlonder hebben de ontwerpers gekozen voor een ambachtelijke detaillering in gebakken klinkers, natuursteen en hout.

Aan het project werkten verder partijen mee als Dura Vermeer, Brands Bouw, ABT, Bureau 1232 en B+E.

Trefwoorden

groningen transformatie willem marinus dudok w.m. dudok dudok aan het diep naoorlogs tankstation marseille buiten iris architecten

1	2025 in acht podcasts door Michiel van Raaij maandag, 29 december
2	2025 in tien columns door Joost Ector maandag, 29 december
3	2025 in tien columns door Marjolein van Eig dinsdag, 30 december
4	2025 in tien columns door Jarrik Ouburg over Japan / Nederland dinsdag, 30 december
5	Architectenweb Awards 2025 – een terugblik woensdag, 31 december

Gerelateerde nieuwsberichten

Tankstation Dudok wordt groene verblijfsplek aan het water

21 november 2019

Winnaars Groninger Architectuurprijs 2025 bekendgemaakt

6 oktober 2025

Twee belangrijke mijlpalen bereikt bij verbouwing station Groningen

23 juli 2025

Groningen wil Kardinge vervangen door nieuw sportcentrum

27 mei 2025

Groningen bouwt nieuwe popzaal en renoveert De Oosterpoort

10 april 2025

Provinciehuis in Groningen is toe aan grote renovatie

12 maart 2025

PosadMaxwan presenteert stedenbouwkundig plan Spoorkwartier Groningen

31 januari 2025

Shift, Marlies Rohmer en LOLA winnen tender voor campus internationale school in Groningen

23 januari 2025

Universitair Centrum Psychiatrie UMCG bekroond als Zorggebouw van het Jaar 2024

6 november 2024

Groningers kiezen nieuwe invulling voor plek gesloopte parkeergarage in stadscentrum

11 november 2025

KAAN Architecten voltooit Onderwijscentrum Rijksuniversiteit Groningen

24 september 2024

Studioninedots en Felixx presenteren ontwerp transformatie voormalige Niemeyerfabriek

10 december 2025

Vernieuwde Ring Zuid in Groningen klaar voor gebruik

20 augustus 2024

Groningen kiest plan Harthof voor herontwikkeling parkeergarage Haddingestraat

17 december 2025

Niemeyer-fabriek Groningen wordt broedplaats voor bedrijven en kennisinstellingen

19 juli 2024

Bouw Huis voor de Amateurkunst Vrijdag in Groningen kan starten

1 juli 2024

Plannen voor nieuw rijkskantoor naast pand Belastingdienst en DUO in Groningen

21 juni 2024

Heringerichte Grote Markt in Groningen officieel ingewijd

4 juni 2024

Zeven architectenbureaus ontwerpen eerste woningen De Suikerzijde

15 april 2024

Ben van der Meer en Michiel Van Driessche worden stadsbouwmeester Groningen

20 december 2023

Abe Bonnema Architectuurprijs 2023 toegekend aan de Kunstwerf

8 december 2023

Mercado vormt schakel tussen Grote Markt en kleinschaliger straat Groningen

21 november 2023

Resultaten ontwerpmanifestatie Bouw Anders gebundeld in boek

6 december 2023

De Kunstwerf is Publiek gebouw van het Jaar 2023

8 november 2023

Toon alles

Andere nieuwsberichten

Kraaijvanger Architects aan de slag met renovatie Station Zuidplein

24 december 2025, 9:00

Kraaijvanger Architects gaat van Rotterdams wederopbouwstation een toekomstbestendig, hoogwaardig stedelijk knooppunt maken.

Concrete ontwerpt woongebouw in Philadelphia met gevelkunst door tattoo-artist Henk Schiffmacher

23 december 2025, 12:00

Concrete heeft in een Philadelphia (VS) met Fishtown Urby een volgende bijdrage aan het Amerikaanse woonconcept Urby opgeleverd.

Rotterdamse Academie van Bouwkunst stelt twee curatoren aan om thematische lijnen te ontwikkelen

22 december 2025, 11:20

De Rotterdamse Academie van Bouwkunst stelt Margit van Schaik aan als curator Architectuur en Jutta Hinterleitner als curator Stedenbouw.

Den Haag ziet ruimte voor meer woningen in gebied Laakhavens-Hollands Spoor

19 december 2025, 3:15

De gemeente Den Haag ziet ruimte voor 11.000 nieuwe woningen in het gebied aan de Laakhavenzijde van station Hollands Spoor. Dat zijn er 2.400 meer dan de gemeente bij het begin van de planvorming dacht.

Fijne feestdagen en een gelukkig, gezond en succesvol 2026!

24 december 2025, 1:00

Op maandag 5 januari is de redactie van Architectenweb terug met het dagelijkse architectuurnieuws.

Provincie Zuid-Holland: stroom van zee via Hoek van Holland naar Rotterdamse haven

23 december 2025, 5:00

"Zo kunnen de Rotterdamse haven en regio uitgroeien tot de stekkerdoos van Nederland", stelt gedeputeerde Arne Weverling.

DNR geactualiseerd naar hedendaagse praktijk

19 december 2025, 4:03

DNR2025 is compacter en beter op de hedendaagse praktijk afgestemd dan haar voorganger, met onder meer aandacht voor AI, privacy en kwaliteitsborging.