Het Steen, Antwerpen, noAarchitecten

noAarchitecten

Het Steen, Antwerpen, noAarchitecten, situatie

Het Steen, Antwerpen, noAarchitecten, plattegrond

Het Steen, Antwerpen, noAarchitecten, aanzicht

Het Steen, Antwerpen, noAarchitecten, doorsnede

noAarchitecten wint met Het Steen de Grand Prix van de Erich Mendelsohn Award 2026

17 september, 15:20

noAarchitecten heeft met Het Steen de Grand Prix van de Erich Mendelsohn Award 2026 gewonnen. Het is daarmee het eerste Belgische bureau dat deze hoogste onderscheiding van de internationale prijs in de wacht heeft gesleept.

Het Steen werd geselecteerd als overall winnaar van alle categorieën en moest wedijveren, met meer dan 500 inzendingen uit 41 landen. De prijs werd begin september in Berlijn uitgereikt.

Bij die gelegenheid prees de jury de bijzondere de manier waarop het historische gebouw en de hedendaagse uitbreiding op een vanzelfsprekende manier één geheel vormen. Ook had de jury oog voor het kleurgebruik in het ontwerp van noAarchitecten waarmee de verschillende tijdlagen van het gebouw zichtbaar zijn gemaakt.

Verder bouwen
Het bureau heeft bij het concept en ontwerp, naar eigen zeggen, gezocht naar een antwoord op de vraag hoe een historisch gebouw verder kan evolueren zonder zijn karakter en identiteit daarbij te verliezen.

Het project past daarmee in de ontwikkeling en lijn die het bureau al geruime tijd geleden heeft ingezet en waar verschillende opeenvolgende projecten inmiddels van getuigen. De kern van het werk draait om het verder bouwen aan wat er al is en ruimte maken voor het collectieve leven, aldus noAarchitecten.

Quasi-historisch
Het huidige Het Steen is gevormd door eeuwen van bouwen, slopen en aanpassen. Oorspronkelijk maakte het deel uit van de eerste Antwerpse stadsomwalling. Pas bij de negentiende-eeuwse (her)aanleg van de Scheldekaaien werd het een vrijstaand volume. Daarbij werden nieuwe, quasi-historiserende elementen aan de historische restanten van het eerdere gebouw toegevoegd. Een praktijk die doet denken aan de vrijheid die iemand als Viollet-le Duc zich in die periode ook permitteerde.

Gelaagd
Deze eerder ingezette, gelaagde geschiedenis vormde het vertrekpunt van het ontwerp van noAarchitecten. Daarbij werd een aanbouw uit de jaren 1950 vervangen voor een nieuw volume dat zich spiegelt aan de uitstraling van de burcht.

noAarchitecten vond in muren, erkers, nissen en torens een gedeelde vormentaal die verder werd uitgewerkt met hedendaagse materialen en bouwtechnieken. Zo wilden de architecten met de uitbreiding onderzoeken hoe een gebouw kan veranderen en tegelijk herkenbaar kan blijven.

Metselwerk
Bij dat proces van veranderende herkenbaarheid speelden de baksteengevels een cruciale rol. In samenwerking met kunstenaar Pieter Vermeersch werd een kleurverloop van bakstenen ontwikkeld dat voor een geleidelijk overgang vanuit het historische natuursteenmetselwerk naar de nieuwe gebouwdelen zorgde.Om het gewenste eindresultaat te bereiken werden uitgebreide proeven met metselwerkvlakken op ware grootte uitgevoerd.

Door deze zorgvuldige tactiek bereikte noAarchitecten en fascinerende symbiose van nieuwe metselwerk met kleuren en het patina die zich door de eeuwen heen op de oude stadsmuur vormden.

Interieur
In het interieur van Het Steen zijn het vooral royale trappen, diepe raamopeningen en zitplekken die het gebouw geschikt hebben gemaakt voor hedendaags gebruik. Het Steen functioneert tegenwoordig als Antwerps bezoekerscentrum, ontvangstruimte voor passagiers van cruises en als tentoonstellingsruimtes. Een publiek toegankelijk dakterras biedt een uitzicht over stad en rivier en laat bezoekers het gelaagde ‘monument’ ervaren.

Prijzen
Eerder won noAarchitecten met Het Steen ook de Vlaamse Onroerenderfgoedprijs 2022, reikte het tot de shortlist van de EU Mies Awards 2024 en won het de European Award AHI 2025 in de categorie Built Heritage.

Trefwoorden

internationale prijs erich mendelsohn award het steen winnaar antwerpen noarchitecten

1	Hoogste elftallen van Ajax nemen nieuw gebouw op De Toekomst in gebruik woensdag, 11 november
2	Rinske Wikkerink verlaat Kraaijvanger en begint eigen bureau dinsdag, 10 november
3	Zoetmulder en Open Muur Architecten winnen tender voor IKC De Scheg vrijdag, 6 november
4	Houten woongebouw verlevendigt achterkant van winkelcentrum maandag, 9 november
5	Foto's uitreiking Architectenweb Awards 2026 donderdag, 5 november

Gerelateerde nieuwsberichten

Combinatie noA-EM2N-Sergison Bates wint prijsvraag cultuurpool Citroën

23 maart 2018

Eerste fase herontwikkeling Antwerpse Slachthuissite tot woongebied afgerond

20 oktober

Jeroen de Willigen wordt stadsbouwmeester van Antwerpen

8 mei

Antwerpen op zoek naar nieuwe stadsbouwmeester

5 januari

David Chipperfield landt in Antwerps Nieuw Zuid

15 oktober 2025

Team met Studio Nauta en Pieter Bedaux presenteert hun inzending voor M HKA

31 maart 2025

Loodswezengebouw Antwerpen wordt culinair centrum Smaakhaven

25 maart 2025

Team met Office Winhov en HUB ontwerpt Collectie Centrum Antwerpen

24 september 2024

Renovatie en vernieuwing Fierenshoven in Antwerpen afgerond

8 februari 2024

Toon alles

Andere nieuwsberichten

Plan voor wijk met 2.300 woningen op terrein Máxima MC Eindhoven

Gisteren, 15:31

Het Máxima MC heeft zijn terrein aan de Dominee Theodor Fliednerstraat in Eindhoven te koop gezet. Op het zeven hectare grote terrein ten noorden van de TU/e-campus is ruimte voor ongeveer 2.300 woningen.

Bouw kassencomplex Utrechtse Botanische Tuinen kan beginnen

Gisteren, 13:08

Na het gereedkomen van het definitief ontwerp en de selectie van de bouwpartners wordt begonnen met de voorbereiding van de bouw.

Hoogste elftallen van Ajax nemen nieuw gebouw op De Toekomst in gebruik

Gisteren, 10:47

Op Sportpark De Toekomst in Amsterdam-Zuidoost is een nieuw onderkomen voor de twee hoogste teams van Ajax in gebruik genomen. Het eerste mannen- en vrouwenelftal delen het door NL Architects ontworpen gebouw.

Omgeving en gebouw verweven bij integraal kindcentrum van Zoetmulder en Open Muur Architecten

10 november, 5:20

Het winnende ontwerp bij de tender voor het IKC in het Gelderse Silvolde kenmerkt zich door vloeiende overgangen.

Besluitvorming over infrastructuur moet beter, vindt kabinet

Gisteren, 14:05

Het huidige systeem hapert, maken ambtenaren duidelijk in een document dat ook met de Tweede Kamer is gedeeld.

Honderden bouwprojecten mogelijk stilgelegd om kwaliteitsborging

Gisteren, 09:23

Honderden bouwprojecten dreigen vertraging op te lopen doordat twee controleurs geen kwaliteitsborging meer mogen uitvoeren.

‘Gemeenten doen nauwelijks iets tegen leegstand’

10 november, 2:42

Een derde houdt zelfs helemaal niet bij welke panden leegstaan. Dat schrijft Trouw.

Kabinet wil dorp Moerdijk behouden, maar kiest nog niet definitief

10 november, 12:14

Staatssecretaris Jo-Annes de Bat (Klimaat) deelt in een brief aan de Tweede Kamer nieuwe inschattingen van de ruimte die ontwikkelingen rond het Brabantse dorp innemen.