Abonneer je nu op onze nieuwsbrieven!

Abonneren

Nee, bedankt

Ja, denk met me mee rond de
materialisering van mijn project

a/d amstel: “Omgang met ziekenhuisorganisaties bepalend”

4 oktober 2013, 14:10

Een goed ontwerp in de patiëntenzorg staat of valt bij de omgang met ziekenhuisorganisaties, stelt a/d amstel architecten. Het bureau, dat een belangrijke rol speelde in de naoorlogse ziekenhuisbouw, signaleert een verschuiving naar een grotere patiëntgerichtheid. Dat gaat volgens a/d amstel niet alleen over patiëntbeleving, maar over het ziekenhuis als geheel.

Tekst Naomi Cheung San

Frank Burger vormt samen met Liesbeth Wesseling en Take Vrijlandt de directie van a/d amstel architecten. “Tien jaar geleden werd ik door de toenmalige directie bij het bureau betrokken juist omdat ik geen ziekenhuiservaring had, maar wel veel wist van het maken van mooie of prettige ruimtes.” Het belang van functionaliteit, een goede logistiek en flexibiliteit werd volgens Burger destijds als vanzelfsprekend aangenomen. “Maar het belang dat ziekenhuisorganisaties hechtten aan een aangename omgeving werd destijds ook al onderkent.”

Healing environment
De toename van het gebruik van begrippen als ‘healing environment’ en ‘patiëntbeleving’ betekent volgens Burger eindelijk een grotere rol voor architecten in de ziekenhuiswereld. “Eindelijk af van de dictatuur van het stramien, van de altijd te lage systeemplafonds. Eindelijk ruimte, daglicht, uitzicht op de natuur, en dat alles ten behoeve van de patiënt en zijn genezingsproces, en het liefst ‘evidence based’.”

“Het creëren van ‘healing environments’ is voor ons als ziekenhuisbureau onze core-business, en wij zijn altijd kritisch geweest op het te oppervlakkig gebruik van het ‘healing environment’-begrip. Hoe belangrijk een positieve patiëntbeleving ook is voor het genezingsproces, het allerbelangrijkst voor zowel de patiënt als het ziekenhuis is dat doktors in staat gesteld worden om de beste zorg te verlenen.”

Ervaring
Jarenlange ervaring met ziekenhuisorganisaties helpt a/d amstel om ruimtes te creëren die zowel de patiënt als de werkprocessen optimaal faciliteren. Wesseling: “Patiëntgerichtheid lijkt een open deur voor ziekenhuizen, maar in onze ontwerpprocessen werken we samen met complexe organisaties. Richtlijnen, protocollen, ingesleten gewoontes, en een gelaagde en verkokerde ziekenhuisorganisatie kunnen kwaliteit en vernieuwing in de weg staan. Daar zijn ziekenhuizen zich ook van bewust.”

Renovatie van het St. Elisabeth Ziekenhuis
Momenteel renoveert a/d amstel het St. Elisabeth Ziekenhuis in Tilburg. Het originele gebouw werd in 1982 ook naar ontwerp van a/d amstel opgeleverd. De herstructurering van de driehonderd meter lange hoofdstraat is inmiddels voltooid, de verpleegafdelingen zijn gedeeltelijk klaar.

Doordat het St. Elisabeth zelf al acht jaar volgens een brede patiëntgerichte zorgvisie werkt, was er een duidelijke lijn voor de renovatie. “Het schillenmodel dat aan die visie ten grondslag ligt, kregen wij ook mee als denkkader voor de renovatie. In het model is al het ziekenhuispersoneel vertegenwoordigd in verscheidene schillen, van verpleging tot management en in het midden de patiënt.”

“In een snelkookpansessie van een week met alle betrokkenen, van raad van bestuur tot facilitair medewerker, maakten we het voorlopig ontwerp. Steeds werd gecheckt of de patiënt nog centraal stond”, vertelt Wesseling. De bijzondere samenwerking leidde volgens Burger tot een tijdswinst van een half jaar.

Patiëntgerichtheid op de verpleegafdeling
De enigszins donkere, gesloten verpleegafdelingen in het St. Elisabeth hebben plaatsgemaakt voor lichte, aantrekkelijke en vooral verzorgde afdelingen. Door het toepassen van één bed-kamers rondom een centraal gelegen huiskamer is privacy en openbare ruimte voor de patiënt gewaarborgd. De verpleging is dichter bij de patiënt gebracht in transparante werkruimtes, de facilitaire ruimtes zijn geconcentreerd buiten de afdeling.

Opvallend zijn de door a/d amstel zelf geproduceerde foto’s van drie herkenbare natuurgebieden rond Tilburg. In de gangen en de patiëntenkamers zijn de foto’s als schilderijen aan de wand toegepast, in de huiskamers zijn de foto’s wandvullend. “De combinatie van architectonische waarden zoals de op elkaar afgestemde, rustgevende foto’s, de ruimtelijke kwaliteit en het kleurgebruik zijn samen met de goede professionele zorg voor de patiënt, de uitkomst van de door het gehele ziekenhuis gedragen patiëntgerichte visie”, vertelt Wesseling

Op de vraag of een ziekenhuis er eigenlijk nog wel uit moet zien als een ziekenhuis, antwoordt Wesseling: “De foto’s zorgen voor stressreductie bij de patiënt, dat is erg belangrijk. Maar een ziekenhuis moet ook een mate van professionaliteit uitstralen. Als het zekerheid en kwaliteit uitstraalt, geeft dat de patiënt ook een goed gevoel. Een ziekenhuis moet dus niet ontkennen dat het een ziekenhuis is door er anders uit te zien. Het gaat er vooral om dat het een goed ziekenhuis is. Hoe het er uit ziet hoeft dat alleen maar te ondersteunen.”

Onlangs rondde a/d amstel samen met Alberts & Van Huut de nieuwbouw af van topklinisch ziekenhuis Isala in Zwolle. Hierover later meer bij Architectenweb.

Trefwoorden

evidence based design zorg patientgericht naomi cheung san healing environment st. elisabeth ziekenhuis a/d amstel architecten isala klinieken

1	Woontoren Front door Monadnock wint tiende Architectuurprijs Nijmegen donderdag, 9 april
2	SeARCH en Heutink Groep winnen tender voor woongebouw Sluisbuurt vrijdag, 10 april
3	Architect Cees Dam op 93-jarige leeftijd overleden dinsdag, 14 april
4	Powerhouse Company wint aanbesteding voor verbouwing Vista College Maastricht dinsdag, 14 april
5	Padelhal vormt nieuwe kop van sportcomplex in Bussum donderdag, 9 april

Gerelateerde nieuwsberichten

Terugblik op 10 interviews over patiëntenzorg

15 november 2013

Philips Research: Technologie is slechts gereedschap

15 november 2013

OPERA: ‘Iedere afdeling zijn eigen illustrator’

12 november 2013

CEANconsulting: ‘Zorginnovatie is een verplichting’

8 november 2013

Mecanoo en ZMC testen ontwerp schaal 1:1

4 november 2013

Oogziekenhuis: "Hier kent iedereen de interieurarchitect"

28 oktober 2013

Historie Dordt zorgt voor oriëntatie en afleiding in ziekenhuis

18 oktober 2013

Architectenweb houdt Het Grote Zorgcongres

16 oktober 2013

Hoofd master interieur: “Zorg kans voor interieurarchitect”

11 oktober 2013

Opdrachtgever St. Antonius: “Niet opnieuw wiel uitvinden”

27 september 2013

Kopvol: ‘Ontwerp vanuit prototype kamers’

19 september 2013

Themaperiode ‘Zorg’ van start

9 september 2013

Toon alles

Andere nieuwsberichten

Woontoren Front vervult meerdere rollen in Hart van de Waalsprong

Gisteren, 16:31

Vorige week werd de door Mondadnock ontworpen woontoren Front onderscheiden met de Architectuurprijs Nijmegen. Het achthoekige gebouw in Lent markeert het centrum van de stadsuitbreiding Hart van de Waalsprong.

Bijzonder erfgoed Fundatie van Renswoude Utrecht gered

Gisteren, 15:29

Hendrick de Keyser Monumenten heeft de Fundatie van Renswoude in Utrecht, een bijzonder goed bewaard ensemble uit de 18e eeuw, verworven. Hiermee blijven gebouw, historisch interieur en collectie als een geheel behouden.

Studioninedots – Albert Herder vertrekt, Wouter Hermanns en Stijn de Jongh treden toe

Gisteren, 14:51

De medeoprichter en partner van het bureau gaat verder als zelfstandig adviseur en supervisor. Wouter Hermanns en Stijn de Jongh zijn juist tot partner benoemd bij Studioninedots.

BURA, LOLA en Goudappel maken plan voor vernieuwing stationsgebied Haarlem

Gisteren, 12:11

De bureaus mogen onder meer een het busstation en de openbare ruimte herinrichten, de mogelijkheden voor fietsparkeren uitbreiden en een plan maken voor de sloop en nieuwbouw van het Beresteyncomplex tegenover het station.

ING: optoppen en splitsen van woningen steeds minder haalbaar

Gisteren, 13:22

Het kabinet-Jetten gaat naar verwachting het doel van 15.000 extra woningen per jaar uit verbouwingen niet halen, stelt ING.

Geen rechtszaak over subsidie ministerie aan Van Gogh Museum

Gisteren, 10:02

De zaak draait om geld dat het museum nodig zegt te hebben voor een renovatie.

AFM: funderingsproblemen bij bijna 220.000 woningen

14 april, 1:25

De huizen van bijna een half miljoen woningeigenaren hebben een hoog risico op funderingsproblemen of een mogelijke kwetsbare fundering.

Oprichter omgevallen vastgoedconcern Evergrande bekent schuld

14 april, 9:17

Evergrande was ooit de grootste projectontwikkelaar van China, maar kwam in de problemen toen het zijn schulden niet kon terugbetalen.

Grote en kleine gemeenten balen van bouwregels Zuid-Holland

10 april, 4:31

Grote en kleine gemeenten in Zuid-Holland hebben hun zorgen geuit over nieuwe regels van de provincie, die volgens hen de woningbouw belemmeren.

Twijfels in Zuid-Holland over halen van doelen landelijk gebied

10 april, 12:18

De meeste partijen in de Zuid-Hollandse politiek hebben twijfels over de plannen die in zestien deelgebieden zijn gemaakt voor de aanpak van het landelijk gebied.

Ga naar het nieuws-archief