Mobius Blok 1b Leeuwestaete in Leidsche Rijn
18 juni
De gemeente Utrecht heeft voor de ontwikkeling van de laatste bouwvelden 1b en 3 van de wijk Leeuwesteyn gekozen voor Mobius, het plan van Hegeman Ontwikkeling, KOW en RRog. Door in de ontwerpvisie een prominente plek te geven aan de archeologische vondsten, stedenbouwkundig te kiezen voor de oorspronkelijke wegen- en padenstructuur, door het toepassen van Hegemans Meergeneratie woonconcept èn door de wisselwerking tussen de twee bouwvelden is het winnende plan een meerwaarde voor de hele wijk.
Mobius
De naam Mobius is ontleend aan de Möbiusfiguur, die staat voor continuïteit in tijd en beweging. In ons plan komt dat terug door het verleden, de archeologische vindplaats en de oude landweg via de Utrechtse Art Deco te verbinden met ambachtelijke nieuwbouw. Ook in het gebruik van circulaire materialen, een woonprogramma voor alle generaties en in de kringlopen van water en natuur komt het circulaire principe van Mobius terug.
Cultuurhistorie als basis voor stedenbouwkundige uitwerking
De twee bouwvelden, het grote bouwveld 3 en het kleine bouwveld 1b (Leeuwestaete) liggen aan de noordkant van de wijk, aan het park. De archeologische vindplaats van de voormalige buitenplaats Leeuwesteyn vormde één van de inspiratiebronnen voor het ontwerp. Er is gekozen om de twee bouwvelden in samenhang en verbinding vorm te geven.
Het ontwerpteam heeft aan de hand van een kadastrale tekening uit 1813 kunnen achterhalen hoe de hoofdopzet van de buitenplaats was georganiseerd. Deze historische laag is de leidraad geweest in het stedenbouwkundige plan. De oude landweg die over de vroegere buitenplaats liep, wordt gebruikt als de verbindende structuur en route tussen de twee bouwdelen. Daarnaast is de locatie van de archeologische vindplaats voor bewoners en bezoekers zichtbaar en toegankelijk gemaakt in de binnenplaats van het appartementengebouw door de plint van het gebouw te openen en een atrium erboven te ontwerpen.
Architectuur
Het appartementengebouw van Leeuwestaete is getrapt vormgegeven van zeven naar drie lagen, waarmee het gebouw een goede aansluiting maakt op de omliggende bebouwing en er tegelijkertijd een mooie zonoriëntatie ontstaat richting het zuiden. Er is gekozen voor een solitair gebouw om zo het markante karakter van de afronding van de wijk vorm te geven. Het gebouw wordt gedeeltelijk opgetild op de plaats van de historische vindplaats. De boogconstructies vrijwaren de vindplaats van funderingspalen of andere ingrepen en geven een open en uitnodigend beeld aan de begane grond.
Hedendaagse interpretatie van Art Deco
Kleuren, materialen en typologieën zijn geïnspireerd op de Utrechtse Art Deco, maar in deze tijd geplaatst door te kiezen voor bio-based en circulaire materialen en modern vakmanschap. Zo worden gerecyclede bakstenen of ‘restpartijen’ in bijzondere metselverbanden toegepast. In zowel het appartementengebouw als het woonblok is een verassende binnenwereld van gerecycled hout ontworpen. De boog- en geometrische vormen weerspiegelen de ambachtelijkheid van de Art-Deco. Raamverdelingen, materialisering en hekwerken van het appartementengebouw zijn ook in bouwblok 3 terug te vinden om het samenspel tussen beide blokken te benadrukken.
Koninklijke circulaire tegel
Tijdens de realisatie van het ‘Huis van Delft’, een publiek- en woongebouw in het centrum van Delft, zijn er nieuwe inzichten ontstaan over de kleurstelling van het gebouw. Hierdoor is de ‘oude’ gevel van geglazuurde keramische tegels beschikbaar gekomen voor hergebruik. In Mobius krijgt dit gevelmateriaal, vervaardigd door Koninklijke Tichelaar uit Makkum, een herbestemming op meerdere plekken in het project. De grijsblauwe steen past enorm goed in het Art Deco materialenpalet en komt met name in het appartementengebouw van Leeuwestaete tot zijn recht. Het maakt haar tot een icoon aan het park. De reflectie van de Hollandse lucht zorgen voor een krachtig kleurspel van blauwe en grijze tinten.
Programma
In Leeuwestaete komen 37 vrije sector huurappartementen, verhuurt door Newomij. In de entree van gebouw komt een bakker of een lunchroom aan de archeologische vindplaats met een kleine tentoonstelling.
Circulair en klimaatadaptief bouwen
Gemeente Utrecht heeft hoge ambitie op het gebied van circulair bouwen. In 2030 wil de gemeente 50% circulair zijn. Mobius draagt bij aan deze ambitie. Het appartementengebouw wordt gemaakt van circulair beton, de gevels opgebouwd uit HSB buitengevelsystemen met biobased isolatiemateriaal. Ze worden voorzien van metselwerk, hout of de hernieuwbare onderdelen zoals de ‘Tichelaar tegel’ afkomstig uit het Huis van Delft.
Het binnengebied van Leeuwestaete is een verkoelend atrium. De vindplaats van de oude buitenplaats is ingericht met een gevarieerd beplantingsplan van schaduwplanten. De galerijen van het gebouw hebben plantenbakken met vaste planten, waaronder klimplanten en hangende beplanting.
Innovatieve warmte en koelte installatie
Leeuwestaete krijgt een innovatieve verwarmings- en koelingsinstallatie van Triple Solar. In plaats van een traditionele buitenunit met een luidruchtige ventilator, gebruikt het systeem 120 PVT-panelen op het dak als energiebron. Deze combinatie van een zonneboiler en PV-panelen wekt aan de bovenkant stroom op en absorbeert aan de onderkant absorbeert omgevingswarmte, zelfs bij bewolking of lage temperaturen tot -7 °C. De PVT-panelen zijn gekoppeld aan 37 compacte, propaan warmtepompen en leveren verwarming, tapwater én actieve koeling. Omdat er geen bewegende delen op het dak staan, is de installatie geluidloos en onderhoudsvrij.